Việt Nam muốn tăng trưởng 2 con số: Chuyển đổi xanh là 'yêu cầu bắt buộc'

Tại sự kiện “Ngày Chuyển đổi xanh năm 2026” với chủ đề Chuyển đổi xanh - Động lực cho mô hình tăng trưởng mới của Việt Nam” do Báo Lao động tổ chức vào ngày 16/5, ông Lê Công Thành, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết: Việt Nam đang đứng trước một yêu cầu phát triển mới.

Theo Thứ trưởng, biến đổi khí hậu, suy giảm tài nguyên, ô nhiễm môi trường, áp lực giảm phát thải khí nhà kính và các tiêu chuẩn xanh ngày càng cao của thị trường quốc tế đang đặt ra những thách thức chưa từng có. Dù vậy, đây cũng là cơ hội để Việt Nam tái cấu trúc mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã xác định rõ yêu cầu xây dựng mô hình tăng trưởng mới, dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh; thúc đẩy kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và chuyển đổi năng lượng. Đây là định hướng chiến lược, thể hiện tầm nhìn phát triển dài hạn của đất nước trong bối cảnh mới.

Vì vậy, Thứ trưởng nhấn mạnh, chuyển đổi xanh không còn là một lựa chọn mang tính khuyến khích, mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc của phát triển, là điều kiện để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, là nền tảng để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và đây cũng chính là một trong những động lực mới để đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số, cải thiện và nâng cao toàn diện đời sống nhân dân.

“Muốn có mô hình tăng trưởng mới, Việt Nam phải tăng tốc chuyển đổi xanh. Để phát triển nhanh và bền vững, chúng ta phải chuyển từ mô hình tăng trưởng dựa nhiều vào khai thác tài nguyên sang mô hình tăng trưởng dựa trên tri thức, công nghệ, đổi mới sáng tạo, sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm phát thải và bảo vệ môi trường”, Thứ trưởng nhấn mạnh.

Để tăng tốc chuyển đổi xanh theo tinh thần của Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các Bộ, Ngành, địa phương, các doanh nghiệp, người dân tập trung triển khai thực hiện một số nhiệm vụ trọng tâm.

Thứ nhất là, đưa chuyển đổi xanh trở thành một trong những động lực trung tâm của mô hình tăng trưởng mới. Theo Thứ trưởng, chuyển đổi xanh không phải là một đích đến cố định, mà là một hành trình liên tục của sự đổi mới, sáng tạo và là phương thức hiệu quả nhất để giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa kinh tế với bảo vệ môi trường.

Chuyển đổi xanh cần được cụ thể hóa trong từng ngành, từng lĩnh vực như: nông nghiệp xanh, nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp phát thải thấp; công nghiệp tiết kiệm năng lượng; đô thị xanh; giao thông xanh; năng lượng tái tạo; du lịch xanh; tài chính xanh; tiêu dùng xanh.

“Mỗi ngành, mỗi địa phương, mỗi doanh nghiệp cần xác định rõ lộ trình chuyển đổi xanh của mình, có hành động cụ thể, không chờ đợi, không đứng ngoài cuộc”, ông nói.

Thứ hai là, khơi thông nguồn lực cho chuyển đổi xanh. Theo Thứ trưởng, chuyển đổi xanh đòi hỏi nguồn lực rất lớn. Vì vậy, tín dụng xanh, trái phiếu xanh, tài chính bền vững, thị trường các-bon và các công cụ kinh tế môi trường khác có vai trò đặc biệt quan trọng.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục hoàn thiện các tiêu chí về môi trường, dự án xanh, dự án đáp ứng tiêu chí kinh tế tuần hoàn; thúc đẩy minh bạch hóa dòng vốn xanh, xanh hóa sản xuất, tiêu dùng, ngăn ngừa tình trạng “xanh hóa hình thức”, đồng thời tạo điều kiện để các doanh nghiệp thực chất, có trách nhiệm, có đổi mới sáng tạo được tiếp cận thuận lợi hơn với nguồn lực tài chính bền vững.

Thứ ba là, biến chuyển đổi xanh thành hành động của toàn xã hội. Hiện, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thể chế, định hướng chính sách, xây dựng tiêu chí, tiêu chuẩn và tạo lập môi trường thuận lợi, bình đẳng. Doanh nghiệp là lực lượng trung tâm trong đổi mới mô hình sản xuất, kinh doanh.

Người dân là chủ thể quan trọng trong thay đổi hành vi tiêu dùng, sử dụng tiết kiệm năng lượng, giảm rác thải nhựa, lựa chọn sản phẩm và phương tiện thân thiện với môi trường.

“Tôi tin tưởng rằng, với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp, các chuyên gia, nhà khoa học, các cơ quan báo chí, truyền thông và người dân, Việt Nam sẽ từng bước hình thành mô hình tăng trưởng mới, xanh hơn, tuần hoàn hơn, có sức chống chịu tốt hơn và có năng lực cạnh tranh cao hơn”, ông nói.

Điểm nhấn của Ngày Chuyển đổi xanh năm năm nay là hoạt động trưng bày, trải nghiệm xe điện và chương trình "Thu xăng đổi điện" do Báo Lao Động phối hợp cùng các đơn vị triển khai.

Người dân tham dự sẽ có cơ hội trực tiếp tham quan, tìm hiểu và lái thử các dòng xe điện mới; tiếp cận công nghệ pin hiện đại cũng như hệ sinh thái hạ tầng trạm sạc đang được phát triển mạnh mẽ.

Song song với đó, chương trình "Thu xăng đổi điện" mang đến nhiều chính sách ưu đãi, hỗ trợ và tư vấn nhằm khuyến khích người dân chuyển đổi từ phương tiện sử dụng động cơ đốt trong sang phương tiện điện.