Hàng trăm cơ sở nhà đất đang "chờ" xử lý
Thực hiện nghị quyết của Quốc hội, từ ngày 1/7/2025, tỉnh Vĩnh Long chính thức đi vào hoạt động trên cơ sở sáp nhập toàn bộ diện tích và quy mô dân số của 3 tỉnh: Bến Tre, Trà Vinh và Vĩnh Long (cũ). Quy mô bộ máy mới để lại số lượng lớn tài sản công cần quản lý với tổng cộng 6.457 cơ sở nhà, đất.
Thời gian qua, các cơ quan chức năng đã nỗ lực lập phương án rà soát, kiểm kê nhằm đưa tài sản công vào khai thác hiệu quả. Tuy nhiên, tính đến cuối tháng 4/2026, toàn tỉnh vẫn còn 719 cơ sở nhà, đất dôi dư cần tiếp tục phân loại, sắp xếp và xử lý.
Qua công tác thanh tra, một thực trạng đáng lo ngại là nhiều cơ sở nhà, đất dù đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt phương án giữ lại hoặc điều chuyển nhưng thực tế vẫn đang bị bỏ trống, không sử dụng. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc các đơn vị tiếp nhận chưa xây dựng phương án khai thác cụ thể, hoặc thiếu kinh phí để đầu tư, cải tạo công năng cho phù hợp với mục đích mới (như làm trường học, khu vui chơi, nhà văn hóa...).
Đáng chú ý, công tác phối hợp tiếp nhận và bảo quản tài sản tại nhiều nơi chưa chặt chẽ, dẫn đến việc mất cắp tài sản công. Tình trạng này xảy ra tại nhiều cơ sở như: Trụ sở Đoàn Cải lương Ánh Hồng, Viện kiểm sát nhân dân và Tòa án nhân dân huyện Chợ Lách cũ, Trung tâm Ứng dụng và Dịch vụ khoa học công nghệ tỉnh Trà Vinh (cũ), cùng Trạm Chăn nuôi và Thú y huyện Duyên Hải cũ.
Bên cạnh đó, do áp lực thời gian, đa số việc bàn giao tài sản giữa các cơ quan chỉ mới dừng lại trên sổ sách, chưa tiến hành xác định ranh giới ngoài thực địa. Sự thiếu sát sao này dẫn đến sai lệch diện tích, sai địa chỉ thu hồi. Điển hình, Trung tâm Quản lý và Phát triển nhà chưa cập nhật số liệu chặt chẽ, khiến 35 đơn vị có diện tích nhà, đất sai lệch so với Quyết định phê duyệt của UBND tỉnh.
Vướng mắc pháp lý và kiến nghị xử lý trách nhiệm
Theo Thanh tra tỉnh, một trong những "nút thắt" lớn nhất trong việc tiếp nhận và khai thác các trụ sở dôi dư là tính pháp lý của hồ sơ nhà đất. Trong tổng số 1.037 cơ sở cần sắp xếp lại (giai đoạn tháng 3/2025 - tháng 4/2026), có đến 244 cơ sở chưa có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc quyền sở hữu nhà. Nhiều khu đất không rõ ranh mốc, thất lạc hồ sơ, hoặc đang xảy ra tình trạng bị lấn chiếm, tranh chấp với người dân.
Trước những vi phạm và rủi ro thất thoát hiện hữu, Thanh tra tỉnh Vĩnh Long đã kiến nghị các biện pháp xử lý mạnh tay. Trọng tâm là yêu cầu Giám đốc Sở Xây dựng và Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch chỉ đạo kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của người đứng đầu, cấp phó người đứng đầu và các cán bộ chuyên môn (nếu có) thuộc Trung tâm Văn hóa tỉnh và Trung tâm Quản lý và Phát triển nhà vì đã để xảy ra tình trạng mất cắp tài sản công.
Đồng thời, Thanh tra tỉnh kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo Sở Tài chính, Sở Xây dựng phối hợp rà soát, xử lý dứt điểm tình trạng lấn chiếm, chồng lấn ranh giới. Đặc biệt, cần sớm tham mưu cho UBND tỉnh áp dụng hiệu quả Nghị quyết số 31/2026/NQ-CP của Chính phủ về các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm "cởi trói", đẩy nhanh tiến độ xử lý, khai thác nhà đất dôi dư sau quá trình tinh gọn bộ máy, đảm bảo nguồn lực đất đai của Nhà nước không bị bỏ phí.
