Ngày 9/7, Tạp chí Kinh tế Việt Nam - VnEconomy tổ chức Diễn đàn Công nghiệp xanh 2025 tại Trung tâm hội nghị BMC, Hà Nội.
Sau hơn ba thập kỷ công nghiệp hóa, ngành công nghiệp Việt Nam đã đóng góp đáng kể vào GDP và tạo ra nhiều việc làm. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng này cũng kéo theo những thách thức về môi trường và tài nguyên.
Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng xanh và tuần hoàn, Việt Nam đang đứng trước yêu cầu phải tái định hình chiến lược phát triển công nghiệp để không bị bỏ lại phía sau.
Đáng chú ý, mặc dù các lĩnh vực như năng lượng và giao thông xanh đã nhận được đầu tư đáng kể, công nghiệp xanh - trụ cột sản xuất quốc gia - vẫn chưa được đặt đúng vị trí trong chiến lược tăng trưởng xanh và cam kết Net Zero đến năm 2050 của Việt Nam.
Các nghiên cứu chỉ ra rằng khu công nghiệp xanh có thể giúp tăng năng suất lao động và là điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp Việt tiếp tục tham gia chuỗi giá trị toàn cầu, đặc biệt khi các tập đoàn lớn đều đặt tiêu chí ESG (Môi trường, Xã hội, Quản trị) và Net Zero lên hàng đầu.
Phát biểu khai mạc Diễn đàn, TS. Chử Văn Lâm, Chủ tịch Hội đồng biên tập VnEconomy, nhấn mạnh vai trò của ngành công nghiệp trong sự phát triển kinh tế của Việt Nam. Ông Lâm cho biết, năng lực cạnh tranh toàn cầu của ngành công nghiệp Việt Nam đã tăng đáng kể, từ vị trí 58 (2009) lên 42 (2019) theo UNIDO, và liên tục duy trì đà tăng trưởng tích cực, đóng góp trên 31% vào GDP trong giai đoạn 2021-2024.
Tuy nhiên, TS. Chử Văn Lâm cũng thừa nhận những tác động tiêu cực đến môi trường và xã hội từ hoạt động sản xuất công nghiệp, đặc biệt là sự phụ thuộc vào doanh nghiệp FDI và tỷ lệ giá trị gia tăng nội địa còn thấp. Các ngành công nghiệp truyền thống như khai khoáng, luyện kim, xi măng vẫn gây ô nhiễm nghiêm trọng, với năng lượng hóa thạch chiếm tới 75% tổng năng lượng tiêu thụ.
Theo ông Lâm, Diễn đàn Công nghiệp xanh 2025 được tổ chức với bốn mục tiêu chính. Đầu tiên là tái định nghĩa khái niệm tăng trưởng xanh trong công nghiệp, làm rõ cách áp dụng các nguyên tắc phát triển bền vững vào thực tiễn sản xuất. Thứ hai, Diễn đàn sẽ phân tích sâu sắc về xung đột và tiềm năng hài hòa giữa mục tiêu tăng trưởng cao và yêu cầu phát triển bền vững, nhằm tìm ra con đường cân bằng cho Việt Nam.
Mục tiêu thứ ba là đề xuất các mô hình tăng trưởng bền vững cụ thể và khả thi cho ngành công nghiệp chế biến, chế tạo, trong đó mô hình các Khu công nghiệp thế hệ mới nổi lên như một hạ tầng tuần hoàn lý tưởng. Cuối cùng, Diễn đàn mong muốn thúc đẩy sự liên kết chặt chẽ giữa Chính phủ, doanh nghiệp, chuyên gia và các tổ chức quốc tế để đẩy mạnh chuyển đổi công nghiệp xanh một cách thực chất và hiệu quả.
"Việt Nam cần một chiến lược phát triển công nghiệp không đánh đổi giữa tăng trưởng và bền vững, mà là sự hài hòa. Giải pháp bao gồm áp dụng công nghệ xanh, tối ưu hóa sử dụng tài nguyên, đổi mới mô hình sản xuất và xây dựng hệ thống thu gom - tái chế chất thải công nghiệp hiệu quả", ông Chử Văn Lâm khẳng định.
Ông cho biết thêm, Diễn đàn cũng bàn thảo để định nghĩa lại về khái niệm "phát triển bền vững" theo một cách tiếp cận mới: chấp nhận sử dụng tài nguyên với mức độ tối ưu, hiệu quả và có trách nhiệm, gắn liền với cơ chế thị trường và tạo dư địa phát triển dài hạn.
Diễn đàn Công nghiệp xanh 2025 được kỳ vọng sẽ là bước quan trọng thúc đẩy ý thức và hành động trong cộng đồng doanh nghiệp công nghiệp Việt Nam, đồng thời kêu gọi sự phối hợp của cả hệ thống chính trị nhằm tìm kiếm các giải pháp sáng tạo, đột phá để xây dựng nền công nghiệp Việt Nam tăng trưởng cao hơn, bền vững hơn.
