Phân cấp trong quản lý đất đai, đầu tư công... còn "chập chờn"
Chiều 29/10, thảo luận về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, các đại biểu Quốc hội kiến nghị Chính phủ sớm xây dựng khung vị trí việc làm, chính sách tiền lương, bảng lương cho toàn thể những người được hưởng lương nhà nước.
ĐBQH Nguyễn Quốc Hận (đoàn Cà Mau) nêu rõ, quá trình thực hiện sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy hành chính, việc phân cấp, phân quyền có những tiến bộ đáng ghi nhận. Tuy nhiên, Báo cáo của Chính phủ cho thấy, còn một số nội dung phân cấp chưa rõ ràng; phân cấp, phân quyền một số lĩnh vực còn vướng mắc; công tác tổ chức điều hành và phân công nhiệm vụ chưa bảo đảm rõ ràng, gây khó khăn trong tổ chức thực hiện.
Đại biểu chỉ rõ, phân cấp trong quản lý đất đai, đầu tư công, tài sản công, xây dựng hạ tầng, giáo dục, y tế... còn "chập chờn", chưa tạo được sự linh hoạt và tự chủ cho địa phương.
Từ thực trạng trên, đại biểu đề nghị, theo thẩm quyền của từng ngành, từng cấp cần rà soát tổng thể các văn bản quy phạm pháp luật do mình ban hành, sớm sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế cho phù hợp với cơ chế, chính sách của chính quyền mới; bảo đảm tính thống nhất, thông suốt, không chồng chéo, trùng dẫm hoặc bỏ sót nhiệm vụ. Phân cấp mạnh cho địa phương những nội dung thuộc về thực hiện quyền và nghĩa vụ của công dân, để các công việc của công dân được giải quyết tại chỗ, thuận lợi và nhanh chóng.
Cùng quan tâm vấn đề sắp xếp lại bộ máy, tinh gọn biên chế, mô hình chính quyền địa phương hai cấp, ĐBQH Nguyễn Thị Yến (đoàn TP. Hồ Chí Minh) cho rằng, cần quan tâm bảo đảm cuộc sống cho cán bộ, công chức, viên chức, bảo đảm đội ngũ này toàn tâm, toàn lực thực hiện trách nhiệm, nhiệm vụ được giao.
Đại biểu kiến nghị Chính phủ sớm xây dựng khung vị trí việc làm, chính sách tiền lương, bảng lương cho toàn thể những người được hưởng lương nhà nước. Trong đó, có các khoản phụ cấp chức vụ, lĩnh vực, địa phương, đặc thù. Đồng thời, phải công khai minh bạch để người dân được biết, tránh tình trạng như hiện nay mỗi ngành, mỗi cấp có bảng lương riêng và mỗi luật chuyên ngành có chính sách riêng.
Nhấn mạnh, cơ quan báo chí là cơ quan ngôn luận, định hướng dẫn dắt dư luận, là cơ quan đưa chủ trương, đường lối, Nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật đi vào cuộc sống nhanh nhất và hiệu quả nhất. Người làm báo là chiến sĩ trên mặt trận tư tưởng, mỗi ngòi bút, hình ảnh là vũ khí sắc bén trên các lĩnh vực. Tuy nhiên, cơ quan này chưa được quan tâm đúng mức.
Tại Kỳ họp này, Luật Báo chí được sửa đổi, song là luật khung. Đại biểu Nguyễn Thị Yến đề nghị, Chính phủ quan tâm, tạo mọi điều kiện đầu tư về cơ sở vật chất, vì muốn có một tấm ảnh đẹp, một thước phim hay đòi hỏi phải có trang thiết bị máy móc hiện đại. Đồng thời, đào tạo, bồi dưỡng, trọng dụng và có chế độ chính sách tiền lương cho đội ngũ làm báo yên tâm công tác.
Tập trung đánh giá lại tính khả thi của phân cấp, phân quyền
Giải trình trước Quốc hội, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà nêu rõ, việc thực hiện chính quyền địa phương hai cấp là một cuộc cách mạng đã thay đổi căn bản, triệt để, toàn diện về triết lý tổ chức quyền lực tại địa phương, về thể chế, quản trị địa phương, tư duy tổ chức bộ máy, nhân sự công vụ và phương thức điều hành cũng như vai trò, vị trí, mối quan hệ giữa các cấp chính quyền.
Đây là sự thay đổi từ phương thức quản lý hành chính sang quản trị, kiến tạo và phục vụ nhân dân, từ trạng thái còn thụ động, hành chính sang chủ động quản trị địa phương.
Phó Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh, “sự thay đổi này rất lớn, đòi hỏi cả hệ thống chính trị và đội ngũ cán bộ, công chức phải tự làm cuộc cách mạng cho chính mình về tư tưởng, tâm lý, tư duy, nhận thức, lề lối, phương pháp làm việc, tinh thần công vụ và văn hóa công vụ”.
Qua 4 tháng vận hành chính quyền địa phương hai cấp so với chiều dài lịch sử 80 năm, thì những khó khăn, vướng mắc, bất cập ban đầu là có, nhưng chúng ta không thể nóng vội, không cầu toàn, nhưng cũng không thể đi chậm, mà phải nỗ lực để đáp ứng mục tiêu, yêu cầu, không chậm trễ, không để mất thời cơ, vừa làm, vừa điều chỉnh, vừa hoàn thiện trên tất cả các phương diện, Phó Thủ tướng Chính phủ nêu quan điểm.
Nhấn mạnh, 4 tháng vận hành chính quyền địa phương hai cấp, chúng ta đã được rất lớn, đó là thực hiện thành công một cuộc cách mạng để sắp xếp lại giang sơn và tổ chức lại mô hình tổ chức hành chính nhà nước. Thực hiện một cách đồng bộ, toàn diện về hệ thống thể chế và chính sách. Đến nay, vận hành cơ bản ổn định, thông suốt, liên tục, đồng bộ, được Nhân dân ghi nhận; đặc biệt, nhiều địa phương có cách làm sáng tạo, linh hoạt, kịp thời giải quyết vấn đề phát sinh.
Tuy nhiên, vì là vấn đề mới, chưa có tiền lệ nên khó khăn, vướng mắc ban đầu là tất yếu.
Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nêu rõ một số giải pháp trọng tâm trong thời gian tới. Cụ thể, hoàn thiện hệ thống thể chế chính sách, tiếp tục hoàn thiện những vấn đề căn cốt về tổ chức bộ máy, biên chế, những vấn đề liên quan đến phân loại đơn vị hành chính, tiêu chuẩn đơn vị hành chính.
“Từ nay đến hết năm 2025, chúng tôi sẽ chỉ đạo để hoàn thiện căn bản hệ thống thể chế, nhiều văn bản phải chờ thực tiễn để xây dựng cho phù hợp”, Phó Thủ tướng nêu rõ.
Đồng thời, Chính phủ chỉ đạo Bộ Nội vụ hoàn thiện khung vị trí việc làm, để xác định rõ vị trí việc làm, nhất là đối với cấp xã. Hoàn thiện các điều kiện, làm cơ sở pháp lý cho việc giao biên chế cho giai đoạn 2026 - 2030.
Trước mắt, các địa phương cần chủ động rà soát, đánh giá cơ cấu, xem xét để đảm bảo đội ngũ cho cấp xã, nhất là các vị trí như tài chính, địa chính, môi trường, công nghệ thông tin…
Chính phủ cũng giao Bộ Nội vụ xây dựng Đề án đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã cho đến năm 2030.
Tiếp tục rà soát, bổ sung quy hoạch, kế hoạch phát triển của từng địa phương và tăng cường nguồn lực, thiết kế cơ chế tài chính phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng AI vào công vụ và xây dựng chính quyền điện tử, chính quyền số… Đổi mới phương thức quản trị, hướng mạnh vào kiến tạo, phát triển và phục vụ nhân dân.
Bên cạnh đó, địa phương cần tập trung xử lý những vấn đề khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thẩm quyền. Địa phương phải hết sức chủ động, tiếp tục cắt giảm thủ tục hành chính.
Liên quan đến phân cấp, phân quyền, Phó Thủ tướng cho biết, tỷ lệ phân cấp, phân quyền hiện nay cho địa phương đã đạt trên 56%. Chính phủ cũng đang tập trung đánh giá lại tính khả thi của phân cấp, phân quyền.
Về cải cách chính sách tiền lương, Phó Thủ tướng cho biết, việc này sẽ được thực hiện theo lộ trình, bước đi phù hợp, nằm trong tổng thể cải cách hành chính nhà nước, nằm trong tổng thể tăng trưởng kinh tế và khả năng chi trả của ngân sách nhà nước. Phải chuẩn bị hết sức thận trọng, kỹ lưỡng, từng bước, theo lộ trình hợp lý.
