Mãi mãi tuổi đôi mươi
Trong không khí của ngày cuối tháng Bảy, đông đảo người thân, nhân dân xã Kim Liên (Nghệ An) tay cầm cờ, nghiêm trang đón liệt sĩ Trương Mạnh Tuân về yên nghỉ trong lòng đất mẹ sau 54 năm xa quê.
Khi tiếng kèn truy điệu vang lên, trong làn khói hương trầm mặc, người thân, đồng đội, chính quyền địa phương cùng đông đảo nhân dân lặng lẽ cúi đầu bày tỏ lòng thành kính đối với người con đã anh dũng hy sinh vì Tổ quốc. Lễ đón nhận, truy điệu và an táng diễn ra trong không khí thiêng liêng, xúc động. Với gia đình liệt sĩ Trương Mạnh Tuân, đây là cuộc đoàn tụ đã được chờ đợi suốt hơn nửa thế kỷ.
Liệt sĩ Trương Mạnh Tuân sinh năm 1953 tại làng Ba Thịnh, xã Xuân Lâm, nay thuộc xóm Nam Mỹ, xã Kim Liên, tỉnh Nghệ An. Liệt sĩ sinh ra trong gia đình nông dân nghèo nhưng giàu truyền thống cách mạng. Gia đình có 7 anh chị em (5 trai, 2 gái) thì 5 anh trai đều tham gia lực lượng vũ trang. Trong đó, hai người con đã anh dũng hy sinh để bảo vệ Tổ quốc là liệt sĩ Trương Trung Nhân và liệt sĩ Trương Mạnh Tuân.
Tháng 5/1971, khi đang ngồi trên ghế nhà trường, chàng thanh niên 18 tuổi Trương Mạnh Tuân tình nguyện lên đường nhập ngũ, gác lại tuổi trẻ và những dự định còn dang dở. Sau khi huấn luyện, ông được biên chế về Đại đội 5, Tiểu đoàn 2-KT và luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.
Ngày 23/5/1972, trong một trận chiến ác liệt tại chiến trường miền Nam, người chiến sĩ trẻ đã anh dũng hy sinh khi mới 19 tuổi. Sau khi hy sinh, hài cốt liệt sĩ được quy tập và an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ Sa Thầy (Kon Tum).
Đất nước thống nhất, nhưng người lính trẻ vẫn nằm lại nơi đất khách. Suốt nhiều thập kỷ, gia đình chưa từng nguôi hy vọng tìm được nơi yên nghỉ của liệt sĩ. Trên bàn thờ gia tiên luôn có bát hương dành riêng cho người con chưa trở về.
Theo chia sẻ của ông Trương Trung Kiên (cháu của liệt sĩ Trương Mạnh Tuân), khoảng năm 1995, sau nhiều năm mòn mỏi tìm kiếm, gia đình vui mừng khi có người cung cấp thông tin đã tìm thấy phần mộ của liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Sa Thầy.
Thông qua bức ảnh chụp phần mộ được gửi về, gia đình tin chắc rằng đó là nơi yên nghỉ của người con, người em mà bấy lâu nay họ tìm kiếm. Sau đó, gia đình đã kết nối thêm nhiều thông tin, xác minh đó chính xác là phần mộ của liệt sĩ Trương Mạnh Tuân.
Tuy nhiên, vì nhiều lý do nên gia đình chưa thực hiện việc cất bốc hài cốt liệt sĩ đưa về quê. Hàng chục năm qua, dẫu nằm lại nơi chiến trường xa, hình ảnh và công lao của liệt sĩ vẫn luôn được quê hương, gia đình và dòng họ gìn giữ trong ký ức, khắc ghi trong lòng bằng niềm tự hào và lòng biết ơn sâu sắc. Đến nay, gia đình, dòng họ quyết định cất bốc, đưa hài cốt liệt sĩ Trương Mạnh Tuân về với quê hương, đất mẹ.
Hoàn thành tâm nguyện của Mẹ Việt Nam Anh hùng
Tại buổi lễ truy điệu và an táng, những vòng hoa, nén hương và phút mặc niệm lặng lẽ được dâng lên như lời tri ân đối với người chiến sĩ đã hiến trọn tuổi xuân cho nền độc lập của dân tộc. Nhiều cựu chiến binh từng vào sinh ra tử cũng có mặt để tiễn đưa người đồng đội trở về với quê hương. Không chỉ có giọt nước mắt nghẹn ngào của người thân ruột thịt, mà bà con lối xóm ai cũng rưng rưng khi đứng trước di ảnh liệt sĩ trẻ, thắp nén tâm nhang thành kính.
Đứng bên linh cữu em trai, ông Trương Quốc Hùng nhiều lần nghẹn ngào. Sau hơn 50 năm mong ngóng, gia đình cuối cùng cũng thực hiện được tâm nguyện đưa liệt sĩ trở về quê nhà. Điều khiến ông day dứt nhất là cha mẹ đã không còn để chứng kiến giây phút đoàn tụ mà cả cuộc đời họ luôn mong mỏi, ngóng chờ.
Theo người thân, bà Hoàng Thị Đôi - mẹ của liệt sĩ Trương Mạnh Tuân đã được Nhà nước phong tặng danh hiệu Mẹ Việt Nam Anh hùng. Lúc sinh thời, bà luôn mong chờ ngày tìm được nơi yên nghỉ của hai con trai là liệt sĩ. Sau khi biết được nơi yên nghỉ của liệt sĩ Trương Mạnh Tuân, mẹ vừa mừng, vừa tủi. Mừng vì ít ra bà biết con đang yên nghỉ cùng đồng đội.
Nhưng lòng người mẹ ấy vẫn không thôi khắc khoải khi chưa tìm được phần mộ của liệt sĩ Trương Trung Nhân.
Ông Trương Quốc Hùng cho biết, trước lúc qua đời, cha mẹ luôn căn dặn con cháu bằng mọi cách phải tìm được em và đưa em về quê hương. Đến nay, điều ấy đã thành hiện thực, dẫu muộn màng nhưng phần nào giúp gia đình vơi đi nỗi đau kéo dài suốt nhiều thập kỷ. Giờ đây, gia đình tiếp tục trông chờ tin tức về nơi yên nghỉ của liệt sĩ Trương Trung Nhân.
Phó Chủ tịch UBND xã Kim Liên Lê Văn Hợp khẳng định, tuy cuộc đời của liệt sĩ Trương Mạnh Tuân chỉ dừng lại ở tuổi 19 nhưng đó là 19 năm sống đẹp, sống trọn lý tưởng cách mạng và cống hiến cho Tổ quốc. Sự hy sinh của ông là niềm tự hào của quê hương Kim Liên anh hùng, đồng thời là tấm gương giáo dục truyền thống yêu nước cho các thế hệ hôm nay và mai sau.
Sự hy sinh của liệt sĩ càng nhắc nhở mỗi chúng ta phải biết trân trọng giá trị của hòa bình, độc lập. Từ đó, tiếp tục gìn giữ và phát huy truyền thống yêu nước, đoàn kết, xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh, xứng đáng với sự hy sinh to lớn của các anh hùng liệt sĩ.
