Yêu cầu tinh gọn đặt ra vấn đề mới về mô hình phát triển của báo chí

Giảm 38 báo, gần 100 tạp chí, 33 đài phát thanh - truyền hình

Tại Đại hội đại biểu Đảng bộ Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VH-TT&DL) lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030, ngày 26/6, ông Lưu Đình Phúc đã có trình bày tham luận về những bài học kinh nghiệm từ việc xây dựng mô hình và cơ chế chính sách cho báo chí trong cuộc cách mạng tinh gọn.

cats.jpg
Cục trưởng Cục Báo chí Lưu Đình Phúc trình bày tham luận tại đại hội. Ảnh: Trần Huấn

“Báo chí cách mạng Việt Nam đã qua mốc son một thế kỷ với những đóng góp quan trọng cho sự nghiệp cách mạng của Đảng, nhưng hiện tại báo chí đang phải đối mặt với lời giải về nguồn thu và mô hình phát triển sau tinh gọn”, ông Phúc đặt vấn đề.

Theo Cục trưởng Lưu Đình Phúc: Nếu như thực hiện Quy hoạch báo chí năm 2019 giảm 58 báo, 115 tạp chí, tác động khoảng 1.500 người, thì cuộc cách mạng tinh gọn lần này giảm tới 38 báo, gần 100 tạp chí, 33 đài phát thanh - truyền hình, tác động tới gần 18.000 người, trong đó khối phát thanh - truyền hình khoảng 9.000 người. Gần 44% nhân lực báo chí trên toàn quốc bị tác động bởi sắp xếp, tinh gọn.

Ông Lưu Đình Phúc khẳng định, thực tế đặt ra cho công tác quản lý nhiều vấn đề căn cốt. Trong đó, theo ông, báo chí phải giữ được vai trò chi phối, làm chủ mặt trận thông tin, để cho dân hiểu, dân tin và dân theo, để hội tụ niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng.

Bên cạnh đó, báo chí tham gia bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, bảo vệ và phát huy các giá trị văn hóa dân tộc, xây dựng và phát triển toàn diện con người Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

Ông Lưu Đình Phúc nhận định lực lượng báo chí cách mạng hiện nay nhiều nhưng dàn trải nên cần phải xây dựng lực lượng báo chí chủ lực quốc gia lớn mạnh, có tầm ảnh hưởng sâu rộng trong nước và đi ra quốc tế, có vai trò chi phối, làm trụ cột dẫn dắt, giữ nhịp định hướng thông tin.

“Yêu cầu tinh gọn báo chí đặt ra vấn đề mới về mô hình phát triển của báo chí cách mạng, cùng với đó là yêu cầu cao hơn về chất lượng nguồn nhân lực và hiệu suất, hiệu quả công việc; cơ chế, chính sách hướng tới mục tiêu phát triển báo chí chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại”, Cục trưởng Cục Báo chí chia sẻ.

Cục trưởng Lưu Đình Phúc nhấn mạnh báo chí phải là lực lượng chủ lực trong công tác truyền thông, góp phần quan trọng tạo đà thúc đẩy nhận thức, làm cho xã hội, người dân thấy rõ được lợi ích đem lại từ cuộc “cách mạng” tinh gọn bộ máy.

Cùng với đó, báo chí phải thổi bùng khát vọng phát triển đất nước hùng cường, thịnh vượng, niềm tự hào dân tộc, tự tin, tự lực, tự cường, có khát vọng quốc gia, khát vọng làm giàu, khát vọng vươn lên.

“Guồng máy đã quay và truyền thông phải tạo đà thúc đẩy cỗ máy ấy quay nhanh hơn, hướng đến mục tiêu lợi ích cho người dân, xã hội, doanh nghiệp, nâng cao vị thế cạnh tranh quốc gia, khẳng định vai trò và đường lối sáng suốt của Đảng, rất hợp với lòng dân, đang tạo đà cất cánh, đưa đất nước ta vươn mình trong kỷ nguyên mới”, ông Phúc khẳng định.

Lan tỏa tinh thần cải cách để tạo đồng thuận xã hội

Trong tiến trình đó, Cục trưởng Lưu Đình Phúc cho rằng báo chí mang trên mình trách nhiệm “kép”, vừa tuyên truyền, lan tỏa tinh thần cải cách để tạo đồng thuận xã hội, vừa tự tái cấu trúc, đổi mới chính mình để trở nên chuyên nghiệp, hiện đại và nhân văn hơn.

33.jpg
Báo chí tác nghiệp ở một sự kiện. Ảnh: M.Q

Từ thực tiễn xây dựng mô hình và cơ chế chính sách phát triển báo chí trong cuộc cách mạng tinh gọn, ông Phúc nêu ra 4 bài học kinh nghiệm.

Thứ nhất, bài học về thế trận truyền thông khởi đầu từ lòng dân, phát huy sức mạnh của thế trận truyền thông nhân dân trong triển khai thực hiện Nghị quyết của Đảng.

Thời gian gần đây, những quyết sách lớn của Đảng, Nhà nước, nhất là cuộc “cách mạng” tinh gọn, được cán bộ, đảng viên và nhân dân đồng thuận cao. Những tư tưởng lớn của cuộc “cách mạng” này đã được lãnh đạo Đảng, Nhà nước quán triệt đến từng đảng viên, và lần đầu tiên quán triệt nghị quyết của Đảng được truyền hình trực tiếp để nhân dân theo dõi. Người dân đồng thuận, nghe theo, làm theo thì mới thành công.

“Thế trận truyền thông phải khởi đầu từ lòng dân. Để dân hiểu, dân tin và dân theo thì cốt lõi chính sách, định hướng, tuyên truyền phải gắn bó với dân, vì dân, nói đi đôi với làm. Phải chú trọng thực hiện tuyên truyền khéo, đó là việc thuyết phục dân và để đạt đến việc đồng thuận của dân, từ đó là đồng thuận của xã hội”, Cục trưởng Lưu Đình Phúc cho hay.

Thứ hai, bài học về việc học tập, quán triệt sâu sắc tinh thần của nghị quyết. Hơn ai hết, người đứng đầu cấp ủy, người làm công tác quản lý phải nắm chắc tinh thần nghị quyết của Đảng, có thấu cảm, tư tưởng có thông thì chỉ đạo triển khai mới đúng, mới trúng và có hiệu quả.

Thứ ba, bài học về việc triển khai nghị quyết từ góc nhìn đại cục. Với những quyết sách lớn của Đảng, Nhà nước về tinh gọn bộ máy, trong đó có báo chí, ông Phúc cho rằng cần đặt chính sách đó trong tổng thể mục tiêu chung của đất nước để có góc nhìn rộng lớn hơn, thấy được ý nghĩa xã hội, ý nghĩa nhân văn và khát vọng phát triển vươn lên. Từ đó có sở cứ định hướng, làm công tác tư tưởng trong triển khai thực hiện.

Thứ tư, bài học về nhất quán trong nhận thức, quyết liệt trong hành động. Cuộc cách mạng tinh gọn gắn với cuộc cách mạng về thể chế, đòi hỏi người đứng đầu cấp ủy phải có nhận thức nhất quán, tư duy nhạy bén, thích nghi, thích ứng linh hoạt và quyết tâm cao trong tổ chức triển khai.

Nhận thức và hành động phải đi đôi với nhau. Nói và làm phải thống nhất, từ đó mới quyết liệt, quyết tâm trong phân cấp, phân quyền, tinh gọn đối tượng quản lý, theo ông Phúc.

Xem thêm

Báo chí Việt Nam trước không gian phát triển mới

Báo chí Việt Nam trước không gian phát triển mới

(NB&CL) Không gian phát triển mới của báo chí không còn là một khái niệm thuộc về tương lai. Nó đang hiện hữu trong từng thay đổi của công chúng, công nghệ, phương thức sản xuất và phân phối thông tin; trong sự xuất hiện của những nền tảng truyền thông mới, những mô hình sản phẩm mới và cả những thay đổi trong chính sách, pháp luật đối với hoạt động báo chí. Sự dịch chuyển ấy chính là cơ sở để Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 – năm 2026 lựa chọn chủ đề “Báo chí Cách mạng Việt Nam - Cơ hội trong không gian phát triển mới”.

Độc giả ngày càng tin nhà báo hơn thương hiệu báo chí

Độc giả ngày càng tin nhà báo hơn thương hiệu báo chí

(CLO) Các số liệu và thảo luận tại nhiều sáng kiến của Hiệp hội Tin tức và Truyền thông Quốc tế (INMA) cho thấy mối quan hệ giữa độc giả với từng nhà báo, người sáng tạo nội dung đang ngày càng có giá trị, trong khi sức mạnh của thương hiệu báo chí truyền thống không còn đủ để giữ chân công chúng.

Luật Báo chí 2025: Cơ hội mới, động lực mới cho báo chí địa phương

Luật Báo chí 2025: Cơ hội mới, động lực mới cho báo chí địa phương

(CLO) Với các cơ quan báo chí địa phương, tác động của Luật Báo chí 2025 không chỉ nằm ở những quy định mới về quản lý hoạt động báo chí. Điều đáng chú ý hơn là một tư duy mới đang được đặt ra: từ “thuần quản lý hành chính” sang “đồng hành và kiến tạo phát triển” trong môi trường truyền thông số.

Tương lai ngành truyền thông: AI làm tin thường nhật, nhà báo tập trung tạo nội dung khác biệt

Tương lai ngành truyền thông: AI làm tin thường nhật, nhà báo tập trung tạo nội dung khác biệt

(CLO) Sau một tuần tham dự Hội nghị bàn tròn CEO của INMA tại Vail (Mỹ), với sự góp mặt của khoảng 40 lãnh đạo các tổ chức báo chí, nhiều quan điểm về tương lai ngành truyền thông đã được đưa ra, trong đó nổi bật là việc tự động hóa các công việc thường nhật và tăng đầu tư vào những nội dung tạo khác biệt.

Khi AI ngày càng mạnh, tòa soạn phải mạnh lên từ bên trong

Khi AI ngày càng mạnh, tòa soạn phải mạnh lên từ bên trong

(CLO) Rời xa giai đoạn thí điểm rời rạc, báo chí đang bước vào kỷ nguyên ứng dụng AI sâu vào quy trình và hạ tầng. Cuộc đua công nghệ giờ đây không thuộc về ai sở hữu nhiều công cụ hơn, mà được định đoạt bởi năng lực biến dữ liệu và tri thức tòa soạn thành sức mạnh nội tại.

Luật Báo chí 2025: Cơ quan báo chí được liên kết sản xuất nội dung, bổ sung nguồn thu mới

Luật Báo chí 2025: Cơ quan báo chí được liên kết sản xuất nội dung, bổ sung nguồn thu mới

(CLO) Luật Báo chí 2025 cho phép cơ quan báo chí liên kết với cơ quan báo chí khác, tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước để cùng sản xuất nội dung. Luật cũng bổ sung các nguồn thu từ bán quyền đọc, nghe, xem, cấp phép khai thác, sử dụng tác phẩm báo chí; đồng thời quy định cụ thể hơn về xuất nhập khẩu sản phẩm báo chí.

Bản quyền báo chí giữa 'cơn lốc' sao chép và khai thác dữ liệu

Bản quyền báo chí giữa 'cơn lốc' sao chép và khai thác dữ liệu

(CLO) Một bài báo có thể mất nhiều ngày tác nghiệp, xác minh, biên tập nhưng chỉ cần vài phút để bị sao chép. Video bị cắt ghép, livestream lại; dữ liệu bị tự động "cào" cho các hệ thống công nghệ. Công nghệ giúp báo chí lan xa hơn, nhưng cũng khiến tài sản trí tuệ của tòa soạn dễ bị khai thác hơn bao giờ hết.

Tòa soạn của tương lai sẽ được điều hành bằng dữ liệu

Tòa soạn của tương lai sẽ được điều hành bằng dữ liệu

(NB&CL) Cuộc cạnh tranh của báo chí đang thay đổi. Trong kỷ nguyên AI, khoảng cách giữa các tòa soạn sẽ không còn được tạo ra bởi việc ứng dụng thêm một công nghệ mới, mà bởi năng lực quản trị, khả năng tổ chức dữ liệu và những lựa chọn chiến lược được thực hiện từ hôm nay. Khi công nghệ dần trở thành điều kiện phổ biến, dữ liệu sẽ là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và vị thế của mỗi cơ quan báo chí.

Chuyên gia Lê Quốc Vinh: 'Đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí là thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin'

Chuyên gia Lê Quốc Vinh: 'Đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí là thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin'

(CLO) “Trong một thế giới mà thông tin ngày càng dư thừa nhưng niềm tin ngày càng khan hiếm, đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí có lẽ không nằm ở việc sản xuất thêm nội dung, mà ở việc thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin cho phát triển” - ông Lê Quốc Vinh, Chủ tịch Le Group of Companies, nhấn mạnh khi đề xuất cách tiếp cận 'Báo chí Hạ tầng Niềm tin'.

VnExpress: Làm chủ dữ liệu để hiểu độc giả và tối ưu sản phẩm

VnExpress: Làm chủ dữ liệu để hiểu độc giả và tối ưu sản phẩm

(NB&CL) Với VnExpress, xây dựng năng lực dữ liệu bắt đầu từ nhu cầu trả lời những câu hỏi rất cụ thể về độc giả và sản phẩm: Vì sao pageview tăng hoặc giảm? Độc giả là ai? Họ đến và đi vì điều gì? Làm thế nào để kéo họ quay lại và tương tác? Sau nhiều năm xây dựng hệ thống riêng, dữ liệu trở thành một phần trong cách tòa soạn phân tích nội dung, hiểu độc giả và vận hành sản phẩm.

AI mạnh đến đâu, phụ thuộc dữ liệu đến đó

AI mạnh đến đâu, phụ thuộc dữ liệu đến đó

(NB&CL) AI đang đi rất nhanh từ một công nghệ được báo chí thử nghiệm sang một năng lực được tích hợp vào hoạt động tác nghiệp. Nhưng phía sau những mô hình ngôn ngữ ngày càng mạnh vẫn tồn tại một điều kiện nền tảng: AI chỉ thực sự tạo ra giá trị khi nó được cung cấp dữ liệu đủ tốt, đủ ngữ cảnh và có thể sử dụng một cách đáng tin cậy.

Cỡ chữ bài viết: