Theo dữ liệu của Global Energy Monitor, các đề xuất mở rộng công suất khai thác than mới tại Ấn Độ trong năm ngoái lên tới 638 triệu tấn mỗi năm, gần gấp đôi mức 329 triệu tấn được lên kế hoạch trong năm trước đó. Mức tăng này góp phần đưa tổng công suất than mới được đề xuất trên toàn cầu tăng 11% trong năm.
Xu hướng trên cho thấy cách tiếp cận của Ấn Độ đối với bài toán an ninh năng lượng có nhiều điểm tương đồng với Trung Quốc: tận dụng tối đa các nguồn năng lượng sẵn có, trong đó than vẫn giữ vai trò quan trọng, để đáp ứng nhu cầu điện ngày càng tăng của nền kinh tế.
Bên cạnh việc mở rộng các dự án mới, Ấn Độ cũng đặt mục tiêu nâng mạnh sản lượng than nội địa, lên 1,15 tỷ tấn trong năm tài chính hiện tại và 1,5 tỷ tấn vào năm tài chính 2026/2027.
Đáng chú ý, sự bứt tốc của Ấn Độ diễn ra trong bối cảnh hoạt động mở rộng mỏ than trên phạm vi toàn cầu có dấu hiệu chậm lại. Theo Global Energy Monitor, công suất từ các mỏ than mới được bổ sung trong năm ngoái đã giảm gần 40% so với năm trước, xuống còn 113 triệu tấn mỗi năm.
Tuy nhiên, đối với nền kinh tế lớn thứ năm thế giới, than vẫn được xem là nguồn nhiên liệu khó thay thế trong trung hạn.
“Chúng ta không thể có cái nhìn phiến diện về than. Vấn đề cốt lõi là làm thế nào để sử dụng nguồn nhiên liệu này một cách bền vững,” một chuyên gia phân tích thuộc cơ quan tư vấn chính sách của Chính phủ Ấn Độ nhận định vào cuối năm ngoái.
Ông Rajnath Ram, quan chức thuộc NITI Aayog, cũng cho rằng than sẽ tiếp tục đóng vai trò then chốt trong hệ thống điện của Ấn Độ trong ít nhất hai thập kỷ tới.
Là quốc gia tiêu thụ và nhập khẩu than lớn thứ hai thế giới, chỉ sau Trung Quốc, Ấn Độ đang tăng cường sử dụng nguồn than khai thác trong nước nhằm giảm phụ thuộc vào thị trường quốc tế.
Trong nửa đầu năm nay, nước này đã sử dụng than nội địa để vận hành khoảng 5,7 GW công suất điện tại các nhà máy vốn được thiết kế để sử dụng than nhập khẩu, trên tổng công suất khoảng 18,7 GW. Chính phủ đồng thời đang thúc đẩy chuyển đổi thêm 4,3 GW công suất sang sử dụng than trong nước.
Tính đến tháng 6, một số nhà máy điện tại Ấn Độ đã nâng tỷ trọng than nội địa trong nguồn cung lên tới 70%.
Việc gia tăng sản lượng than trong nước được xem là một phần trong chiến lược rộng hơn nhằm củng cố an ninh năng lượng và kiềm chế chi phí nhập khẩu. Song song với đó, Ấn Độ cũng đang đẩy mạnh đầu tư vào năng lượng tái tạo để đáp ứng nhu cầu điện ngày càng lớn.
Sự kết hợp giữa mở rộng năng lượng sạch và khai thác tối đa nguồn than nội địa đang trở thành đặc trưng trong chiến lược năng lượng của New Delhi. Mục tiêu trước mắt là giảm dần sự phụ thuộc vào than nhiệt nhập khẩu, trong khi vẫn bảo đảm đủ điện cho một nền kinh tế đang tăng trưởng nhanh.
Những kết quả tích cực trong việc cắt giảm nhập khẩu than thời gian gần đây cho thấy chiến lược này đang bắt đầu phát huy hiệu quả. Tuy nhiên, việc Ấn Độ tiếp tục mở rộng mạnh công suất khai thác cũng cho thấy trong cuộc chuyển dịch năng lượng toàn cầu, than vẫn chưa sớm rời khỏi trung tâm hệ thống năng lượng của những nền kinh tế đang phát triển lớn nhất thế giới.
