Bốn năm sau khi chương trình thị thực đầu tư (Tier 1 Investor Visa) bị xóa bỏ vì lo ngại trở thành "cửa ngõ" cho dòng tiền có nguồn gốc không minh bạch, ý tưởng này một lần nữa được đưa lên bàn thảo luận trong nội bộ Chính phủ Lao động.
Đề xuất mới cho phép các nhà đầu tư nước ngoài rót ít nhất 5 triệu bảng Anh vào doanh nghiệp Anh có thể được cấp quốc tịch sau 5 năm. Những người ủng hộ cho rằng đây là công cụ giúp Anh cạnh tranh trong cuộc đua thu hút vốn và nhân tài, đặc biệt khi nhiều quốc gia đang triển khai các chính sách ưu đãi dành cho giới có tài sản lớn.
Bộ trưởng Thương mại Peter Kyle lập luận rằng Anh đang bước vào "cuộc chiến giành nhân tài toàn cầu" và hoàn toàn có thể thiết kế một cơ chế sàng lọc đủ chặt chẽ để ngăn chương trình trở thành nơi trú ẩn của các nhà tài phiệt hay các dòng tiền bất hợp pháp.
Tuy nhiên, ngay trong chính phủ, quan điểm này chưa nhận được sự đồng thuận. Bộ Nội vụ và Bộ Tài chính được cho là hoài nghi về hiệu quả kinh tế của chương trình, đồng thời lo ngại việc khôi phục visa vàng có thể làm suy yếu những nỗ lực chống rửa tiền mà Anh theo đuổi kể từ sau xung đột Nga - Ukraine.
Năm 2022, London đã chấm dứt chương trình Tier 1 sau khi kết luận loại thị thực này tạo ra nhiều lỗ hổng đối với an ninh tài chính. Trong hơn một thập kỷ tồn tại, hơn 2.500 công dân Nga đã được cấp visa đầu tư thông qua chương trình này.
Không chỉ các cơ quan quản lý, nhiều tổ chức chống tham nhũng cũng phản đối mạnh mẽ kế hoạch. Theo họ, việc tái khởi động visa vàng có nguy cơ làm tổn hại uy tín của Anh trong cuộc chiến chống dòng tiền bất hợp pháp, đồng thời phát đi tín hiệu trái ngược với các cải cách mà nước này đã triển khai trong nhiều năm qua.
Một số nghiên cứu cũng đặt dấu hỏi về hiệu quả kinh tế của mô hình này. Các chuyên gia tại Đại học Oxford cho rằng visa đầu tư ở các nền kinh tế phát triển thường không tạo ra tác động tăng trưởng như kỳ vọng. Phần lớn người tham gia chương trình chủ yếu tìm kiếm môi trường sống ổn định, hệ thống giáo dục và pháp lý chất lượng, thay vì trực tiếp mở rộng hoạt động kinh doanh hay tạo ra nhiều việc làm.
Dù vậy, nhóm ủng hộ cho rằng bối cảnh hiện nay đã khác. Các doanh nghiệp khởi nghiệp của Anh đang gặp khó khăn trong việc tiếp cận vốn tăng trưởng, trong khi nhiều cá nhân có giá trị tài sản ròng cao đang tìm kiếm điểm đến mới để đa dạng hóa tài sản. Nếu được thiết kế với tiêu chuẩn kiểm soát nghiêm ngặt hơn, một chương trình visa đầu tư mới có thể trở thành nguồn vốn bổ sung cho nền kinh tế.
Cuộc tranh luận vì thế không còn đơn thuần xoay quanh một loại thị thực nhập cư. Nó phản ánh sự đánh đổi giữa hai mục tiêu mà Chính phủ Anh đang theo đuổi: thu hút dòng vốn quốc tế để thúc đẩy tăng trưởng trong giai đoạn kinh tế nhiều sức ép, đồng thời bảo vệ hệ thống tài chính trước nguy cơ tiền bẩn và các rủi ro địa chính trị.
Cho đến nay, chưa có quyết định cuối cùng được đưa ra. Tuy nhiên, những bất đồng giữa các bộ ngành cho thấy nếu visa vàng quay trở lại, chương trình này nhiều khả năng sẽ phải đáp ứng các tiêu chuẩn kiểm soát nghiêm ngặt hơn đáng kể so với mô hình từng bị khai tử vào năm 2022.
