Bài 1: Chuyển trường có nảy sinh tiêu cực?

Điểm thi thấp hơn điểm đầu đầu vào

Năm học 2024 - 2025, Trường THPT Nguyễn Trãi (TP Thanh Hoá) đã tiếp nhận 7 học sinh từ các trường lân cận, trong đó có những trường hợp học sinh có điểm thi vào lớp 10 thấp hơn điểm chuẩn của trường. Điều này đang dấy lên nhiều câu hỏi về tính minh bạch và công bằng trong quy trình chuyển trường hiện nay.

Theo tìm hiểu của phóng viên, điểm chuẩn của Trường THPT Nguyễn Trãi trong kỳ thi vào lớp 10 THPT là 31,1 điểm, nhưng học sinh P.T.K.M (SN 2009) chuyển đến từ Trường THPT Tô Hiến Thành chỉ đạt 29,3 điểm; học sinh G. chuyển đến từ THPT Hoằng Hóa 3 chỉ đạt 30,1 điểm hay học sinh M. chuyển từ THPT Chu Văn An chỉ đạt 30,8 điểm. Các trường hợp hợp này đã được tiếp nhận vào trường dù có mức điểm đầu vào thấp hơn, nhưng với cơ chế xin cho, các học sinh này đã chuyển trường một cách "hợp lệ".

Ngược lại, những học sinh đạt điểm số cao như học sinh B.T.K (36,6 điểm), L.B.C (34,5 điểm) lại xin chuyển đi đến trường có điểm chuẩn cao hơn như Trường THPT Hàm Rồng (35,8 điểm). Điều này đặt ra câu hỏi: Tại sao những học sinh điểm cao lại chuyển đi, trong khi học sinh điểm thấp hơn được vào theo đúng quy trình? Quy trình nào đang tạo ra nhiều dị nghị trái chiều trong dư luận và có nảy sinh tiêu cực ở cơ chế xin cho?

Ông Nguyễn Anh Thế, Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Trãi xác nhận: "Việc chuyển trường của các em học sinh là có thật. Tất cả việc chuyển trường đều thực hiện theo quy định là có xác nhận của 2 nhà trường và xác nhận của Ban Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo". 

Cũng theo thầy Thế, "trước đây không có việc giám sát thì chỉ cần 2 trường xác nhận cho học sinh chuyển trường. Nhưng hiện nay phải có xác nhận của Ban Giám đốc nên khi có chữ ký nháy của cấp trên thì các nhà trường sẽ cho các em được chuyển trường theo đơn nguyện vọng". 

Tương tự, kỳ thi vào lớp 10 năm nay, Trường THPT Hàm Rồng có điểm chuẩn 35,8 điểm, nhưng khi bắt đầu năm học mới một số học sinh từ các trường có điểm chuẩn thấp hơn lại bất ngờ có đơn xin chuyển về. 

Cụ thể, học sinh N.T.L (SN 2009) đạt số điểm 34,8 tại Trường THPT Tô Hiến Thành; L.S.V.D (2009) đạt 33,3 điểm tại Trường THPT Tô Hiến Thành; học sinh N.H.H (SN 2009) trúng tuyển Trường THPT Nguyễn Mộng Tuân với số điểm 32; học sinh L.B.C (SN 2009) trúng tuyển vào Trường THPT Nguyễn Trãi với số điểm 34,5.

Lý do chuyển trường giống nhau

Theo tìm hiểu của phóng viên, tình trạng học sinh sau khi trúng tuyển vào 10 THPT ở các trường có điểm đầu vào thấp được chuyển về các trường xếp đầu thành phố đã diễn ra nhiều năm nay tại Thanh Hoá.

Mỗi năm, các Trường THPT Đào Duy Từ; Trường THPT Hàm Rồng, Trường THPT Nguyễn Trãi tiếp nhận hàng chục học sinh có đủ cả 3 khối 10; khối 11 và khối 12.

Học sinh tiếp nhận về chủ yếu từ các trường: Tiểu học, THCS, THPT Hồng Đức; THPT Tô Hiến Thành (TP Thanh Hoá); THPT Đông Sơn 2 (huyện Đông Sơn); THPT Nguyễn Mộng Tuân (huyện Đông Sơn);...

Theo thống kê, so với số học sinh trúng tuyển đầu vào (chưa tính học sinh đã chuyển đi) thì hiện Trường THPT Đào Duy Từ khối 12 đã tăng lên 56 học sinh, khối 11 tăng 42 học sinh, khối 10 ít nhất gần 10 học sinh; Trường THPT Hàm Rồng khối 10 đã tăng lên 11 học sinh, khối 11 tăng 18 học sinh và khối 12 tăng 37 học sinh; Trường THPT Nguyễn Trãi riêng khối 10 đã tăng lên 7 học sinh, những năm trước đó cũng hàng chục học sinh…

Có thể thấy, "điểm chuẩn của các trường xếp đầu thành phố Thanh Hóa luôn ở mức từ 30 - 40 điểm, rất khó để thi đỗ ở khâu đầu vào. Nên, nhiều gia đình đã nghĩ chuyện đăng ký cho con thi vào trường top 2, thậm chí top cuối với điểm chuẩn thấp hơn rất nhiều. Khi con họ đỗ rồi, ngay lập tức làm đơn xin chuyển trường với các lý do giống nhau chuyển về học cho gần nhà"- một phụ huynh cho biết.

Bà Nguyễn Thị Thu Thuỷ, Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Mộng Tuân cho biết, có những trường hợp đặc biệt, chuyển đi theo điều kiện hoàn cảnh nào đó thì cũng phải tạo điều kiện hết sức. Nhà trường rất mong muốn trong thời gian tới, bất kể học sinh nào muốn chuyển trường thì Ban lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo cũng như lãnh đạo trường nơi tiếp nhận xem xét kỹ lưỡng, các điều kiện, tránh tình trạng học sinh chuyển do cố tình thi vào điểm nơi thấp để chuyển về trường có điểm cao.

Đề cập về việc học sinh chuyển trường, ông Nguyễn Tài Quyển, Hiệu trưởng Trường THPT Tô Hiến Thành cho rằng: "Việc học sinh chọn trường có điểm đầu vào thấp để đăng ký dự thi sau đó trúng tuyển rồi chuyển đi đã gây ra những hệ luỵ rất đáng buồn. Không chỉ làm mất đi cơ hội của những học sinh khác mà còn khiến cho Ban giám hiệu nhà trường cũng như giáo viên cảm thấy mặc cảm".

Lách kẻ hở quy định

Theo tìm hiểu của phóng viên, Sở Giáo dục và Đào tạo Thanh Hoá đã hướng dẫn thủ tục hành chính về việc chuyển trường, cũng như tiếp nhận học sinh bậc THPT  trên địa bàn địa điểm tiếp nhận tại bộ phận tiếp nhận hồ sơ và trả kết quả (bộ phận một cửa) của Sở Giáo dục và Đào tạo, Số 2, Hà Văn Mao, phường Ba Đình, thành phố Thanh Hoá.

Cụ thể, học sinh được xét và giải quyết chuyển trường nếu bảo đảm đủ các điều kiện về đối tượng và hồ sơ thủ tục: Học sinh chuyển nơi cư trú theo cha hoặc mẹ hoặc người giám hộ; Học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn về gia đình hoặc có lý do thực sự chính đáng để phải chuyển trường.

Việc chuyển trường được thực hiện khi kết thúc học kỳ I của năm học hoặc trong thời gian hè trước khi khai giảng năm học mới. Trường hợp ngoại lệ về thời gian do, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo nơi đến xem xét, quyết định.

Trước thực tế diễn ra, nhiều học sinh được chuyển về thi tại các trường có điểm chuẩn thấp hơn, sau đó lại xin chuyển ngược về trường giỏi dù chưa nhập học ngày nào gây nên bức xúc trong dư luận.

Các trường dù muốn hay không muốn, nhưng đã có chữ ký nháy ý kiến của Ban Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Thanh Hóa vào đơn của phụ huynh học sinh thì "buộc" phải tiếp nhận, gây bức xúc dư luận.

Báo Nhà báo & Công luận sẽ tiếp tục thông tin tới bạn đọc.

Minh Quang