Báo chí địa phương sống lại sau 'cơn bão ChatGPT'

(CLO) Khi AI khiến tin tức toàn cầu đối mặt khủng hoảng niềm tin, báo chí địa phương lại chứng minh con người và câu chuyện thật vẫn là thứ độc giả tin nhất.

Ba năm trước, ChatGPT xuất hiện và mở màn cho cuộc cách mạng trí tuệ nhân tạo tạo sinh. Từ đó đến nay, không ngày nào giới báo chí không phải nghe hay bàn về những câu hỏi: “AI có giết chết nghề báo không?”, “Phóng viên có bị thay thế không?”, “AI viết nhanh nhưng liệu có viết đúng?”.

Giữa vô số tranh luận, một câu hỏi quan trọng hơn đang dần hiện ra: AI đang làm gì với lòng tin của công chúng dành cho tin tức?

Câu trả lời vừa được hé mở qua nghiên cứu mới của Liên minh Phát thanh Truyền hình châu Âu (EBU) - khảo sát quy mô lớn nhất từ trước tới nay về AI trong tin tức. Các nhà báo sử dụng 14 ngôn ngữ đã đánh giá 3.000 phản hồi từ ChatGPT, Copilot, Gemini và Perplexity.

Kết quả, 45% nội dung bị sai lệch hoặc thiếu căn cứ nguồn tin - một con số khiến bất kỳ tòa soạn nào cũng phải rùng mình.

untitled.png
Ảnh minh họa.

Dù vậy, người đọc vẫn đang đổ xô đi hỏi chính AI. Theo báo cáo Tin tức và AI sáng tạo 2025 của Viện Reuters, lượng người dùng AI hằng tuần để tìm tin đã tăng gấp đôi chỉ trong một năm, từ 11% (2024) lên 24% (2025). Nhưng niềm tin thì chưa theo kịp: chỉ 29% người dùng tin ChatGPT, và không có công cụ nào khác vượt quá 20%.

Trong khi báo chí quốc gia chật vật tìm lại uy tín, báo chí địa phương lại đang âm thầm giành lại lòng tin của công chúng.

Khảo sát của OnePoll cho thấy 80% người trưởng thành ở Anh tin tưởng thông tin từ truyền thông địa phương (tăng mạnh từ 73% năm 2024). Ở Mỹ, theo Trung tâm Pew, 74% người dân nói họ tin “một phần hoặc rất nhiều” vào tin tức địa phương.

Ở góc độ người trong nghề, nhiều biên tập viên nhìn thấy một nghịch lý thú vị: AI càng lan rộng, cơ hội cho báo chí “người thật, việc thật” càng lớn.

Theo United Robots và Innovate Local, GenAI không chỉ là một thách thức mà còn là cú hích buộc báo chí địa phương phải tìm lại bản sắc cốt lõi của mình: hiện diện giữa cộng đồng, viết về những gì thực sự quan trọng với người dân.

Nhà báo Jonathan Heawood từng viết cho Quỹ Tin tức Lợi ích Công cộng Anh: “Tin tức địa phương cần phải thể hiện rõ tính địa phương. Phóng viên càng có mặt trong cộng đồng, họ càng được tin tưởng”.

Muốn làm được điều đó, các tòa soạn phải giải phóng phóng viên khỏi bàn phím và đây chính là nơi AI có thể giúp thật sự.

Có hai hướng rõ ràng để áp dụng AI. Thứ nhất, AI có thể sàng lọc nhanh khối dữ liệu khổng lồ từ hội đồng thành phố, ngân sách địa phương, hồ sơ tòa án... giúp phóng viên phát hiện câu chuyện mà họ có thể bỏ sót nếu làm thủ công.

Ngoài ra, từ thể thao địa phương, giá nhà, đến thời tiết cực đoan, AI có thể sản xuất các bản tin siêu địa phương trong vài giây, giúp tòa soạn duy trì nhịp độ đưa tin ngay cả khi chỉ còn vài người trực.

Giám đốc Tin tức Markus Rask Jensen nói tại hội nghị truyền thông địa phương năm ngoái: “Tôi không bao giờ khuyên ai thay thế con người bằng tự động hóa. Chúng tôi dùng dữ liệu để giúp phóng viên làm việc hiệu quả hơn, tìm được nhiều tin hơn và có thời gian gặp gỡ nhiều người hơn trong cộng đồng”.

Câu nói đó tóm gọn triết lý nghề báo trong kỷ nguyên AI: Công nghệ không phải để thay thế, mà để phóng viên có thêm thời gian làm điều mà chỉ con người mới làm được là tạo ra báo chí đáng tin.

Xem thêm

Bảo tồn và phát huy giá trị di sản Báo Việt Nam độc lập tại Bảo tàng báo chí Việt Nam trong thời đại số

Bảo tồn và phát huy giá trị di sản Báo Việt Nam độc lập tại Bảo tàng báo chí Việt Nam trong thời đại số

(CLO) Trong lịch sử Báo chí Cách mạng Việt Nam, Báo Việt Nam Độc lập giữ một vị trí đặc biệt. Được lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sáng lập ngày 1/8/1941 tại Pác Bó (Cao Bằng), tờ báo không chỉ là cơ quan tuyên truyền của Mặt trận Việt Minh mà còn là phương tiện trực tiếp truyền bá đường lối cách mạng, khơi dậy tinh thần yêu nước, xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc, chuẩn bị cho thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

Hoàn thiện nguyên tắc sử dụng AI trong báo chí: Từ định hướng chung đến “quy định có thể thực thi”

Hoàn thiện nguyên tắc sử dụng AI trong báo chí: Từ định hướng chung đến “quy định có thể thực thi”

(NB&CL) Góp ý vào Dự thảo “10 nguyên tắc sử dụng AI trong hoạt động báo chí”, nhà báo Lý Việt Trung, Phó Chủ tịch Hội Nhà báo TP. Hồ Chí Minh cho rằng việc xây dựng bộ nguyên tắc không nên chỉ dừng lại ở việc đưa ra những định hướng chung về sử dụng công nghệ, mà cần hướng tới một khung quy định cụ thể, có khả năng áp dụng trong thực tiễn hoạt động báo chí.

Cách báo chí biến niềm tin thành nguồn thu mới

Cách báo chí biến niềm tin thành nguồn thu mới

(CLO) Trong bối cảnh doanh thu quảng cáo ngày càng chảy về các nền tảng công nghệ, nhiều cơ quan báo chí đang tìm cách khai thác giá trị lớn nhất mà họ sở hữu, đó là niềm tin của độc giả.

Vì sao tạp chí The Atlantic tự giảm lượng người đăng ký?

Vì sao tạp chí The Atlantic tự giảm lượng người đăng ký?

(CLO) Trong bối cảnh các tòa soạn ngày càng chú trọng xây dựng mối quan hệ trực tiếp với độc giả, tạp chí The Atlantic lại chủ động hỏi những người ít tương tác liệu họ có còn muốn tiếp tục nhận bản tin qua email hay không.

Muốn Gen Z đọc báo, đừng chỉ đưa tin

Muốn Gen Z đọc báo, đừng chỉ đưa tin

(CLO) Làm thế nào để thu hút độc giả trẻ là chủ đề nổi bật tại Liên hoan Truyền thông Tin tức Nam Á do Hiệp hội Truyền thông Tin tức Quốc tế (INMA) tổ chức ở New Delhi (Ấn Độ).

Từ tạp chí thua lỗ đến đế chế truyền thông đa nền tảng

Từ tạp chí thua lỗ đến đế chế truyền thông đa nền tảng

(CLO) Bắt đầu từ thương vụ mua lại một tạp chí kinh doanh truyền thống, Grupo OPSA đã biến tạp chí Estrategia & Negocios thành một trong những thương hiệu truyền thông kinh doanh có sức ảnh hưởng tại Trung Mỹ, với mô hình doanh thu đa dạng từ nội dung, sự kiện và nền tảng số.

Cách tờ báo Ấn Độ thu hút Gen Z qua mạng xã hội

Cách tờ báo Ấn Độ thu hút Gen Z qua mạng xã hội

(CLO) Các tòa soạn muốn thu hút độc giả trẻ không nên tìm cách kéo thế hệ Z quay lại với các sản phẩm tin tức truyền thống, mà cần thay đổi cách truyền tải thông tin để phù hợp với thói quen tiếp nhận của họ.

Các tòa soạn Ấn Độ bỏ theo đuổi lượt truy cập, tập trung giữ chân độc giả

Các tòa soạn Ấn Độ bỏ theo đuổi lượt truy cập, tập trung giữ chân độc giả

(CLO) Các lãnh đạo truyền thông tham dự chuyến tham quan học tập trong khuôn khổ Lễ hội Truyền thông Tin tức Nam Á của Hiệp hội Truyền thông Tin tức Quốc tế (INMA) đều nhận định rằng lưu lượng truy cập (traffic) sẽ không còn quay trở lại thời kỳ tăng trưởng như trước. Thay vào đó, các tòa soạn cần tập trung vào việc giữ chân độc giả, khai thác kho nội dung sẵn có và ứng dụng AI để nâng cao giá trị sản phẩm.

Bài học giữ chân độc giả từ nền tảng thể thao lớn nhất Ấn Độ

Bài học giữ chân độc giả từ nền tảng thể thao lớn nhất Ấn Độ

(CLO) Theo ông Siddharth Sharma, Giám đốc Nội dung và Sản xuất của JioStar, nhiều tòa soạn hiện vẫn đánh giá thành công của một bài báo chủ yếu bằng số lượt xem. Tuy nhiên, điều quan trọng hơn là làm thế nào để độc giả quay lại vào ngày hôm sau và tiếp tục gắn bó với nền tảng trong thời gian dài.

HTV phát động Chiến dịch Đa truyền thông 'Tìm lại tên Anh'

HTV phát động Chiến dịch Đa truyền thông 'Tìm lại tên Anh'

(CLO) Hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027), hưởng ứng Chiến dịch "500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin", Đài Phát thanh và Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh (HTV), Cơ quan Báo và Phát thanh Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh chính thức phát động Chiến dịch Đa truyền thông "Tìm lại tên anh".

Dấn thân nơi lũ dữ, tìm thấy tình người giữa mất mát

Dấn thân nơi lũ dữ, tìm thấy tình người giữa mất mát

(NB&CL) Khi những tuyến đường bị đất đá vùi lấp, nhiều khu dân cư chìm trong bùn lũ, điện và sóng điện thoại cùng lúc gián đoạn, hành trình tiếp cận hiện trường trở thành một thử thách. Giữa vùng lũ Lai Châu, phóng viên Vũ Tuấn, Báo điện tử Tuổi Trẻ đã lựa chọn đi vào nơi khó khăn nhất để ghi nhận sức tàn phá của thiên tai và kể về những con người không bỏ lại nhau trong thời khắc hiểm nguy nhất.

NDTV: AI chỉ đáng đầu tư khi tạo ra giá trị thực

NDTV: AI chỉ đáng đầu tư khi tạo ra giá trị thực

(CLO) Khi AI giúp việc phát triển sản phẩm ngày càng dễ dàng và nhanh chóng, kênh truyền thông NDTV (Ấn Độ) cho rằng thách thức lớn nhất với các tòa soạn không còn là "có thể xây dựng được gì", mà là "nên xây dựng điều gì thực sự mang lại giá trị".

Thanh Hóa: Bồi dưỡng ứng dụng AI trong sáng tạo hình ảnh đa nền tảng cho gần 40 phóng viên, biên tập viên

Thanh Hóa: Bồi dưỡng ứng dụng AI trong sáng tạo hình ảnh đa nền tảng cho gần 40 phóng viên, biên tập viên

(CLO) Sáng 22/7, Hội Nhà báo tỉnh Thanh Hóa phối hợp với Trung tâm Bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức khai giảng lớp bồi dưỡng "Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong sáng tạo hình ảnh đa nền tảng" cho gần 40 phóng viên, biên tập viên và kỹ thuật viên đến từ các cơ quan báo chí, truyền thông trên địa bàn tỉnh.

Báo chí đồng hành cùng phát triển văn hóa: "Xây" giá trị, "chống" lệch chuẩn

Báo chí đồng hành cùng phát triển văn hóa: "Xây" giá trị, "chống" lệch chuẩn

(CLO) Sự lan tỏa mạnh mẽ của truyền thông số đang mở ra nhiều cơ hội để quảng bá văn hóa Việt Nam, nhưng cũng đặt ra những thách thức chưa từng có đối với việc giữ gìn bản sắc dân tộc. Trong bối cảnh đó, báo chí cần đồng thời thực hiện hai nhiệm vụ: chủ động "xây" những giá trị tích cực, bồi đắp hệ giá trị văn hóa Việt Nam và kiên quyết "chống" các biểu hiện lệch chuẩn, xuyên tạc, làm phai nhạt bản sắc dân tộc.

Indian Express đặt cược vào video nhưng không đánh đổi uy tín

Indian Express đặt cược vào video nhưng không đánh đổi uy tín

(CLO) Khi độc giả ngày càng tiếp cận tin tức qua mạng xã hội, nền tảng video và các công cụ AI thay vì truy cập trực tiếp vào website báo chí, tờ Indian Express chuyển sang chiến lược ưu tiên video nhưng không đánh đổi uy tín để "câu view".

Cỡ chữ bài viết: