Hoạt động nhằm ghi nhận, động viên các cơ quan báo chí; đồng thời tạo không khí đoàn kết, thống nhất, khơi dậy tinh thần trách nhiệm, khí thế thi đua và quyết tâm thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị trong năm mới.
Chủ trì buổi gặp mặt có bà Hà Thị Nga, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương; Phó Chủ tịch – Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; ông Nguyễn Thái Học, Phó Bí thư Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương; ông Nguyễn Đức Lợi, Phó Bí thư Đảng uỷ, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam.
Thách thức tinh gọn bộ máy, tự chủ tài chính
Báo cáo kết quả công tác báo chí năm 2025 và nhiệm vụ trọng tâm năm 2026, ông Nguyễn Minh Chung, Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương cho biết, năm 2025 diễn ra trong bối cảnh đặc biệt, báo chí đối mặt nhiều khó khăn, thách thức, song các cơ quan báo chí trong khối Mặt trận, đoàn thể đã nỗ lực vượt qua, cơ bản hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị được giao.
Theo ông, báo chí tiếp tục khẳng định vai trò là kênh thông tin quan trọng, góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và hệ thống chính trị. Trong quá trình sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, đội ngũ cán bộ, phóng viên, biên tập viên giữ vững ổn định tư tưởng, hoạt động thông tin, tuyên truyền được duy trì liên tục, không để gián đoạn, không tạo khoảng trống thông tin. Nội dung và hình thức thể hiện từng bước đổi mới, tăng cường ứng dụng công nghệ, mở rộng nền tảng số, nâng cao chất lượng phân tích, định hướng dư luận.
Đáng chú ý, báo chí Mặt trận, đoàn thể đã triển khai nhiều đợt tuyên truyền lớn, có chiều sâu, tạo hiệu ứng xã hội tích cực, nổi bật là các hoạt động kỷ niệm những ngày lễ lớn của đất nước; đồng thời bám sát thực tiễn, phản ánh kịp thời công tác chuẩn bị đại hội đảng các cấp nhiệm kỳ 2025–2030, tiến tới Đại hội XIV của Đảng, góp phần tạo đồng thuận xã hội đối với các chủ trương lớn về sắp xếp tổ chức bộ máy và đổi mới hoạt động của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể.
Về nhiệm vụ năm 2026, ông Nguyễn Minh Chung nhấn mạnh đây là năm đầu triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, đồng thời diễn ra bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân các cấp, đặt ra yêu cầu cao đối với công tác báo chí.
Các cơ quan báo chí cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức tuyên truyền; đẩy mạnh tinh gọn tổ chức bộ máy gắn với nâng cao hiệu quả hoạt động; thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển sản phẩm báo chí hiện đại; phát huy vai trò phản biện xã hội, tư vấn chính sách và xây dựng đội ngũ người làm báo có bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp, đáp ứng yêu cầu trong môi trường truyền thông số.
Tại phần trao đổi, thảo luận, đại diện các cơ quan báo chí đã thẳng thắn nêu lên những khó khăn, vướng mắc trong quá trình hoạt động, đồng thời kiến nghị nhiều giải pháp nhằm tạo điều kiện để báo chí Mặt trận, đoàn thể phát triển ổn định, bền vững.
Ông Đỗ Phú Thọ, Tổng Biên tập Báo Cựu chiến binh Việt Nam cho rằng, nhiều cơ quan báo chí, đặc biệt là khối tạp chí, đang chịu áp lực lớn về tài chính sau dịch COVID-19 và trong quá trình sắp xếp tổ chức. “Nếu không có cơ chế đặt hàng, truyền thông chính sách cụ thể, ổn định thì báo chí rất khó, vừa hoàn thành nhiệm vụ chính trị, vừa duy trì hoạt động”, ông nói. Cùng với đó, ông đề nghị tiếp tục đơn giản hóa các thủ tục, báo cáo mang tính hành chính để các tòa soạn có thêm thời gian, nguồn lực tập trung cho chuyên môn.
Chia sẻ cùng mối quan tâm, ông Trần Doãn Tiến, Tổng Biên tập Tạp chí Sức khỏe Trẻ em nhấn mạnh khó khăn tài chính hiện nay đang tác động trực tiếp đến sự tồn tại của nhiều tạp chí. Theo ông: “cơ chế đặt hàng cần được coi là phao cứu sinh đối với các tạp chí không thuộc nhóm báo chí chủ lực”.
Ông cũng bày tỏ mong muốn sớm có thông tin, định hướng rõ ràng sau quá trình sắp xếp báo chí, để các cơ quan chủ động xây dựng chiến lược phát triển dài hạn và ổn định tâm lý đội ngũ người làm báo.
Ở góc nhìn của một cơ quan báo chí lớn, nhà báo Phùng Công Sưởng, Tổng Biên tập Báo Tiền Phong cho biết, thời gian qua các cơ quan báo chí cảm nhận rất rõ sự lắng nghe, chia sẻ và đồng hành của lãnh đạo Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương. Ông thẳng thắn nhìn nhận, năm 2025 là giai đoạn nhiều biến động, việc tinh gọn tổ chức đã làm giảm đầu mối, nhân sự, tác động trực tiếp đến bài toán tự chủ tài chính.
“Trong bất kỳ hoàn cảnh nào, nếu không bảo đảm được đời sống cho người làm báo thì rất khó để nói đến việc hoàn thành nhiệm vụ chính trị”, ông nhấn mạnh.
Từ đó, ông mong muốn tiếp tục lan tỏa tinh thần đoàn kết, sẻ chia trong hệ thống báo chí Mặt trận, đoàn thể, coi đây là điểm tựa để cùng vượt qua khó khăn.
Từ thực tiễn điều hành một cơ quan báo chí trong bối cảnh điều kiện nhiều áp lực, ông Nguyễn Văn Hoài, Tổng Biên tập Báo Nông thôn Ngày nay cho rằng việc duy trì được hoạt động ổn định trong năm qua đã là một nỗ lực rất lớn. Ông chia sẻ, dù thực hiện sắp xếp, tinh gọn tổ chức theo tinh thần Nghị quyết 18, đơn vị vẫn cố gắng bảo đảm đầy đủ chế độ cho người lao động. “Không nợ lương, không nợ bảo hiểm – đó là điều chúng tôi luôn xác định phải giữ bằng được”, ông nói.
Bên cạnh đó, ông kiến nghị tiếp tục cắt giảm các chế độ báo cáo không thật sự cần thiết, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm người đứng đầu, đồng thời tăng cường cơ chế đặt hàng, truyền thông chính sách để tạo thêm nguồn lực.
Trao đổi về vấn đề quản trị và điều hành, ông Nguyễn Ngọc Hiển, Tổng Biên tập Báo Lao động cho rằng, trong bối cảnh báo chí đẩy mạnh tự chủ, yêu cầu đặt ra là phải tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm người đứng đầu. Theo ông, “muốn báo chí mạnh thì phải giao quyền đi đôi với trách nhiệm”, trong khi hiện nay nhiều quy định về tổ chức, nhân sự, tài chính vẫn còn chồng chéo, thủ tục hành chính phức tạp.
Ông cũng kiến nghị tiếp tục tinh giản các cuộc họp, công việc hành chính không cần thiết, để lãnh đạo tòa soạn có thêm thời gian tập trung cho chỉ đạo nội dung và nâng cao chất lượng sản phẩm báo chí. Đồng thời, ông đề xuất hình thành đầu mối điều phối chung để các cơ quan báo chí trong khối phối hợp triển khai các chương trình truyền thông, phát huy sức mạnh tổng hợp.
Cần giải quyết “bài toán tâm lý”
Phát biểu tại hội nghị, ông Nguyễn Đức Lợi, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam, đã dành nhiều thời gian phân tích sâu sắc thực trạng báo chí hiện nay, đặc biệt là những khó khăn mang tính hệ thống mà báo chí đang phải đối mặt.
Theo ông Nguyễn Đức Lợi, năm vừa qua là một trong những năm khó khăn nhất của báo chí Việt Nam, không chỉ về tài chính, nguồn thu, mà còn về tổ chức bộ máy và nhân sự. Việc sắp xếp, tinh gọn đã khiến một bộ phận không nhỏ người làm báo phải rời khỏi hệ thống, trong khi những người ở lại phải đối diện với tâm lý lo lắng về tương lai tồn tại của cơ quan mình, vị trí của mình.
“Trong bối cảnh như vậy, điều đầu tiên cần làm không phải là nói những khẩu hiệu lớn, mà là giải quyết vấn đề tâm lý”, ông Lợi nhấn mạnh. Theo ông, nếu tình trạng bất an kéo dài, nếu các cơ quan báo chí không biết mình sẽ tồn tại hay không, sắp xếp theo hướng nào, thì rất khó để đội ngũ tập trung làm nghề, đổi mới nội dung hay nâng cao chất lượng.
Ông cũng thẳng thắn chỉ ra một nghịch lý tồn tại lâu nay: nhiều cơ quan báo chí được giao thực hiện nhiệm vụ chính trị, nhưng không đi kèm nguồn lực tương xứng. Trong bối cảnh tự chủ ngày càng cao, nếu không có cơ chế giao nhiệm vụ, đặt hàng rõ ràng, không có ngân sách bảo đảm, thì báo chí rất khó duy trì hoạt động, chứ chưa nói đến đầu tư cho đổi mới, chuyển đổi số.
Một vấn đề khác được ông Nguyễn Đức Lợi nhấn mạnh là nguồn nhân lực báo chí. Theo ông, những người có năng lực, có thể thích ứng với môi trường truyền thông mới thường có xu hướng rời báo chí để sang khu vực doanh nghiệp, truyền thông thương mại. Trong khi đó, việc tuyển dụng, giữ chân người trẻ giỏi trong các cơ quan báo chí gặp rất nhiều khó khăn do thu nhập thấp, chế độ đãi ngộ hạn chế.
Bên cạnh đó, ông Lợi cũng bày tỏ lo ngại về tình trạng thiếu thông tin chính thống. Khi các cơ quan báo chí không được cung cấp thông tin kịp thời, đầy đủ, xã hội sẽ tìm đến mạng xã hội. Thực tế cho thấy, nhiều thông tin nhạy cảm, đặc biệt là về nhân sự, lại xuất hiện trên mạng xã hội nhanh hơn báo chí chính thống. Điều này, theo ông, không phải lỗi của báo chí, mà xuất phát từ tư duy quản lý, cung cấp thông tin chưa theo kịp yêu cầu thực tiễn.
Từ đó, ông đề nghị cần tăng cường họp báo định kỳ, họp báo đột xuất, cung cấp thông tin nhanh, chính xác cho báo chí; đồng thời đổi mới mạnh mẽ cơ chế giao nhiệm vụ, đặt hàng, phù hợp với đặc thù sản phẩm báo chí – một loại sản phẩm mang tính chính trị, xã hội, văn hóa rất đặc biệt, không thể áp dụng máy móc các định mức kinh tế – kỹ thuật như sản phẩm công nghiệp hay nông nghiệp.
Sắp xếp chặt chẽ, có căn cứ, có lộ trình; đổi mới là yêu cầu bắt buộc
Kết luận tại buổi gặp mặt, Phó Chủ tịch – Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Hà Thị Nga tập trung trao đổi, giải thích và làm rõ các vấn đề mà các cơ quan báo chí quan tâm, đặc biệt là liên quan đến sắp xếp tổ chức, mô hình hoạt động của các hội quần chúng và các pháp nhân trực thuộc, trong đó có báo chí.
Bà khẳng định, việc sắp xếp các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ cũng như các pháp nhân trực thuộc không phải là quyết định tùy tiện, mà được thực hiện trên cơ sở các kết luận của Bộ Chính trị, Quốc hội và các quy định của Hiến pháp.
“Quan điểm xuyên suốt là rà soát kỹ lưỡng, đánh giá thực chất hiệu quả hoạt động, cơ quan nào không đúng tôn chỉ, mục đích, không thực hiện được tự chủ, tự chịu trách nhiệm thì buộc phải dừng; cơ quan hoạt động hiệu quả, có vai trò, vị trí rõ ràng thì cần được bảo vệ và tạo điều kiện phát triển”, bà nhấn mạnh.
Liên quan trực tiếp đến báo chí, bà Hà Thị Nga cho biết trong các đề án, báo cáo trình Bộ Chính trị, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã nêu rõ quan điểm: đối với các tổ chức chính trị – xã hội, cơ bản cố gắng giữ mỗi tổ chức có cơ quan báo chí đặc thù để thực hiện nhiệm vụ chính trị; còn với các tạp chí, sẽ phải rà soát theo tiêu chí cụ thể, công khai.
Bà cũng thẳng thắn nhìn nhận: quá trình triển khai có những việc còn chậm, chưa đáp ứng được mong muốn của các cơ quan báo chí, song điều này xuất phát từ yêu cầu phải tuân thủ chặt chẽ quy trình, thẩm quyền, không thể làm trái các kết luận, chỉ đạo của Trung ương.
Về các kiến nghị liên quan đến giảm hành chính hóa báo chí, đổi mới cơ chế giao nhiệm vụ, tăng cường cung cấp thông tin, bà Hà Thị Nga khẳng định hoàn toàn đồng thuận. “Thời gian tới, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam sẽ phối hợp chặt chẽ với các ban tham mưu, đặc biệt là Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, để xây dựng cơ chế cung cấp thông tin chủ động hơn, không chỉ dừng ở lịch công tác mà cả những định hướng lớn, vấn đề trọng tâm, giúp báo chí chủ động tuyên truyền”, bà cho biết.
Đặc biệt, bà nhấn mạnh yêu cầu đổi mới – tinh thần xuyên suốt được Tổng Bí thư nhấn mạnh trong các hội nghị gần đây. Theo bà, báo chí không thể tồn tại nếu không tự đổi mới, không thích ứng với chuyển đổi số, không tìm được mô hình kinh tế phù hợp để vừa thực hiện nhiệm vụ chính trị, vừa bảo đảm đời sống người làm báo.
“Đổi mới không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu bắt buộc nếu chúng ta muốn đứng vững”, bà Hà Thị Nga khẳng định, đồng thời bày tỏ mong muốn các cơ quan báo chí tiếp tục chia sẻ, đồng hành cùng Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong giai đoạn khó khăn nhưng mang tính bản lề này.
