Báo chí tự xây 'mạng xã hội riêng' để thoát phụ thuộc Facebook và X

(CLO) Sau nhiều năm phụ thuộc vào Facebook, X hay Instagram để kéo độc giả, ngày càng nhiều tòa soạn trên thế giới đang tìm cách giành lại quyền kiểm soát cộng đồng người đọc bằng cách xây dựng “mạng xã hội riêng” ngay trên nền tảng báo chí của mình.

Một trong những ví dụ đáng chú ý nhất hiện nay đến từ Cộng hòa Séc, nơi công ty truyền thông và công nghệ Seznam đã biến phần bình luận dưới bài báo thành một mạng xã hội thực thụ mang tên Lide.cz.

Nền tảng này tổng hợp các cuộc thảo luận từ hệ sinh thái báo chí của Seznam và hơn 70 nhà xuất bản khác trong nước, cho phép người dùng theo dõi nhau, xem hồ sơ cá nhân, tham gia tranh luận và chuyển qua lại giữa bài báo và các cuộc trò chuyện.

Kết quả, trong tháng 3/2026, Lide đạt khoảng 33 triệu lượt truy cập tại Cộng hòa Séc, cao hơn gấp đôi X (Twitter cũ).

Điều đáng nói là Seznam không bắt đầu với tham vọng xây dựng mạng xã hội. Họ chỉ muốn sửa lại phần bình luận vì nhận thấy độc giả ngày càng ít tương tác trên Facebook và X.

untitled-9217.png
Ảnh minh họa: Unsplash

Trong nhiều năm, báo chí toàn cầu chấp nhận “đổi nội dung lấy traffic”. Các tòa soạn sản xuất tin bài, còn Facebook hay X giữ người dùng, dữ liệu, bình luận và doanh thu quảng cáo. Nhưng mô hình đó đang dần mất hiệu quả.

Theo dữ liệu từ Chartbeat, lượng truy cập từ Facebook và X vào các trang báo đã giảm 60-70% kể từ năm 2019. Những độc giả đi từ mạng xã hội sang website báo chí cũng đọc ít hơn, ở lại ngắn hơn và ít đăng ký trả phí hơn.

Cùng lúc, các nền tảng mạng xã hội ngày càng giống kênh giải trí hơn là nơi thảo luận. Nội dung từ bạn bè giảm dần, thay vào đó là video đề xuất, influencer, quảng cáo và nội dung do AI tạo ra.

Một nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Chính sách công (IPPR) tại Anh cho thấy chỉ khoảng 18% nội dung xuất hiện trên bảng tin của người dùng đến từ người quen. Điều này khiến nhiều tòa soạn bắt đầu nhìn lại giá trị của cộng đồng độc giả ngay trên chính website của mình. Thay vì xem phần bình luận là “vùng độc hại” cần đóng lại, một số nhà xuất bản giờ coi đây là tài sản chiến lược.

Seznam cho biết riêng hệ thống bình luận đã giúp họ tạo thêm khoảng 1 tỷ lượt xem trang mỗi năm và mang về hàng triệu euro doanh thu quảng cáo.

Trên trang tin Novinky.cz, các cuộc thảo luận giúp tăng 13% lượng truy cập và tăng 11% thời gian độc giả ở lại website.

Các tòa soạn khác cũng đang đi theo hướng tương tự. New York Times phát triển mạnh tính năng chia sẻ bài viết và gói đăng ký gia đình để biến độc giả thành “người lan truyền nội dung”.

Toronto Star tại Canada cho phép phóng viên trực tiếp tham gia bình luận với độc giả. Kết quả là những bài viết có nhà báo tương tác tạo ra lượng bình luận cao gấp 13 lần bình thường.

The Telegraph tại Anh cũng ghi nhận thời gian tương tác tăng 44% ở các bài viết mà phóng viên trực tiếp trò chuyện với người đọc.

Một yếu tố quan trọng giúp các tòa soạn tự tin mở lại cộng đồng là AI. Seznam cho biết họ xử lý khoảng 100.000 bình luận mỗi ngày chỉ với 4 kiểm duyệt viên nhờ hệ thống AI tự động lọc nội dung độc hại. Khoảng 85% bình luận được duyệt hoàn toàn tự động.

Theo ông Pavel Bouška, mục tiêu dài hạn là xây dựng một nền tảng xã hội do chính các nhà xuất bản sở hữu, thay vì phụ thuộc vào Big Tech.

Trong bối cảnh AI khiến internet tràn ngập nội dung tự động, nhiều lãnh đạo báo chí cho rằng giá trị lớn nhất mà tòa soạn còn nắm giữ chính là cộng đồng thật và các cuộc trò chuyện thật giữa con người với nhau.

Xem thêm

AI đang làm thay đổi công việc của các nhà báo tự do như thế nào?

AI đang làm thay đổi công việc của các nhà báo tự do như thế nào?

(NB&CL) Trí tuệ nhân tạo tạo sinh (GenAI) đang giúp các nhà báo tự do viết nhanh hơn, xử lý thông tin hiệu quả hơn và thích nghi với áp lực tin tức liên tục. Nhưng chính công nghệ này cũng khiến nhuận bút bị kéo xuống, niềm tin giữa biên tập viên và cộng tác viên rạn nứt, đồng thời đặt ra câu hỏi lớn: Khi AI có thể tạo ra nội dung chỉ trong vài giây, vị trí của các nhà báo tự do sẽ ở đâu?

Giao thoa Báo với Văn mãi trường tồn và phát triển

Giao thoa Báo với Văn mãi trường tồn và phát triển

(CLO) Làm báo và viết văn - hai phạm trù tưởng chừng riêng biệt nhưng luôn hòa quyện, bổ trợ cho nhau trong hành trình phản ánh hiện thực và tôn vinh cái đẹp, cái mới, cái hay. Điều đó khẳng định mối giao thoa bền chặt giữa báo chí và văn học sẽ mãi trường tồn cùng thời đại.

Bài học từ RTL News

Bài học từ RTL News

(NB&CL) Trong nhiều năm, các tòa soạn báo chí trên thế giới phải đối mặt với bài toán khó: Lượng thông tin cần xử lý ngày càng lớn trong khi doanh thu truyền thống liên tục suy giảm. Áp lực cắt giảm chi phí khiến nhiều cơ quan báo chí buộc phải tinh gọn bộ máy nhưng vẫn phải duy trì tốc độ cập nhật tin tức liên tục.

Muốn nói về hiệu quả của chính quyền mới, trước hết phải đi đến nơi người dân đang chờ câu trả lời

Muốn nói về hiệu quả của chính quyền mới, trước hết phải đi đến nơi người dân đang chờ câu trả lời

(CLO) Không phải nghị trường. Cũng không phải phòng họp. Điểm mở đầu của chương trình phát thanh "Quảng Ninh hiện thực hóa ý chí cử tri" lại là một hồ điều hòa bốc mùi sau nhiều năm ô nhiễm, một điểm tập kết rác giữa khu du lịch Bãi Cháy hay những khu dân cư nhiều năm sống chung với ngập úng mỗi mùa mưa.

Tổng Biên tập Nguyễn Bá Kiên: Báo chí cần tạo giá trị cho cộng đồng, thay vì chỉ chạy đua lượt truy cập

Tổng Biên tập Nguyễn Bá Kiên: Báo chí cần tạo giá trị cho cộng đồng, thay vì chỉ chạy đua lượt truy cập

(CLO) Độc giả ngày nay không chỉ cần thông tin nhanh mà còn mong muốn được tiếp cận những câu chuyện tích cực, tử tế và có ích cho xã hội. Bởi vậy, các cơ quan báo chí cần đo lường hiệu quả nội dung dựa trên mục tiêu phục vụ cộng đồng và giá trị mang lại, thay vì chỉ nhìn vào lượng truy cập.

Viết về bộ máy, nhưng câu chuyện nằm ở sự phát triển

Viết về bộ máy, nhưng câu chuyện nằm ở sự phát triển

(NB&CL) Ngày 1/7/2025, 34 tỉnh, thành phố chính thức vận hành bộ máy mới và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Đằng sau sự kiện được xem là cuộc cải cách hành chính sâu rộng nhất trong nhiều thập kỷ là những câu hỏi lớn về tổ chức bộ máy, không gian phát triển và năng lực cạnh tranh quốc gia. Loạt bài “Sắp xếp giang sơn, kiến tạo động lực phát triển quốc gia” của Báo Nhân Dân lựa chọn tiếp cận những câu hỏi ấy từ cả chiều dài lịch sử, thực tiễn vận hành và tầm nhìn phát triển tương lai.

Tự chủ dữ liệu - nền tảng của tòa soạn số hiện đại

Tự chủ dữ liệu - nền tảng của tòa soạn số hiện đại

(CLO) Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, dữ liệu đã trở thành tài nguyên sống còn của mọi tòa soạn hiện đại. Tuy nhiên, việc quản trị và đạt được quyền tự chủ đối với nguồn tài nguyên này vẫn đang là một bài toán hóc búa đối với nhiều cơ quan báo chí tại Việt Nam.

Khi mỗi tòa soạn trở thành... “siêu KOL”

Khi mỗi tòa soạn trở thành... “siêu KOL”

(NB&CL) Chỉ vài năm trước, nhiều tòa soạn vẫn còn xem TikTok là một “sân chơi phụ” dành cho video giải trí. Podcast bị coi là sản phẩm bên lề. Tin gửi qua email chỉ là công cụ kéo traffic. Nhà báo càng không được khuyến khích xây dựng thương hiệu cá nhân quá mạnh, bởi không ít tòa soạn lo ngại phóng viên sẽ nổi tiếng hơn chính tờ báo mình làm việc.

Hành trình 80 năm Công an nhân dân: Lý giải lịch sử bằng ngôn ngữ báo chí hiện đại

Hành trình 80 năm Công an nhân dân: Lý giải lịch sử bằng ngôn ngữ báo chí hiện đại

(NB&CL) Một cú vuốt màn hình - một đoạn video hiện ra - bức ảnh tư liệu của lực lượng Công an nhân dân xuất hiện giữa nền đồ họa chuyển động. Lại vuốt tiếp. Một cuộc đối thoại giữa các tướng lĩnh, chuyên gia và những người trong cuộc bắt đầu. Rồi những lớp dữ liệu, hình ảnh, trích dẫn, tư liệu lịch sử lần lượt nối tiếp nhau trên cùng một hành trình.

Báo chí thời AI: Sự độc đáo trở thành “vũ khí sinh tồn”

Báo chí thời AI: Sự độc đáo trở thành “vũ khí sinh tồn”

(NB&CL) Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, các chatbot đã có thể tạo ra một bài báo hoàn chỉnh từ hàng chục nguồn dữ liệu khác nhau. Điều đó khiến ngành báo chí toàn cầu đối diện câu hỏi: Nếu AI có thể làm phần “thông tin cơ bản”, các tòa soạn sẽ cạnh tranh bằng điều gì?

Cạm bẫy từ các hợp đồng kỳ nghỉ: Vén màn những 'giấc mơ nghỉ dưỡng'

Cạm bẫy từ các hợp đồng kỳ nghỉ: Vén màn những 'giấc mơ nghỉ dưỡng'

(CLO) Những ngày qua, "Bẫy 2 - Cạm bẫy từ các hợp đồng kỳ nghỉ" trở thành tâm điểm chú ý trên nhiều diễn đàn và mạng xã hội. Bộ phim tài liệu điều tra của Đài Truyền hình Việt Nam không chỉ phản ánh những tranh chấp kéo dài liên quan đến mô hình sở hữu kỳ nghỉ, mà còn bóc tách cách nhiều khách hàng từng bị cuốn vào một "giấc mơ nghỉ dưỡng" được thiết kế rất bài bản.

Cỡ chữ bài viết: