Đề án xác định rõ, phát triển nguồn nhân lực là nhiệm vụ trọng tâm, then chốt và có tính chiến lược lâu dài, giữ vai trò quyết định trong việc làm chủ công nghệ, tự chủ chiến lược; bảo đảm an toàn, an ninh và phát triển bền vững các hoạt động trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử.
Đề án được thiết kế theo một lộ trình bài bản với những cột mốc cụ thể. Đến năm 2030, mục tiêu đặt ra là 100% nhân lực quản lý nhà nước từ trung ương đến địa phương phải được đào tạo, bồi dưỡng đủ năng lực thực thi các nhiệm vụ quản lý nhà nước về an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân và an ninh hạt nhân, ứng dụng năng lượng nguyên tử.
Đặc biệt, cơ quan an toàn bức xạ và hạt nhân quốc gia phải có ít nhất 30% chuyên gia nòng cốt đủ trình độ quốc tế để thẩm định cấp phép cho các dự án lớn như nhà máy điện hạt nhân hay lò phản ứng nghiên cứu.
Xa hơn, đến năm 2035, tầm nhìn sẽ tập trung vào hình thành các nhóm nghiên cứu mạnh, có khả năng làm chủ công nghệ lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR) và các dự án điện hạt nhân tương lai.
Đến năm 2050, Việt Nam kỳ vọng sẽ sở hữu một hệ sinh thái đào tạo quốc gia hoàn chỉnh, nơi các chuyên gia nội địa không chỉ làm chủ công nghệ trong y tế, công nghiệp mà còn đủ sức tham gia vào chuỗi giá trị hạt nhân toàn cầu.
Đề án có cách tiếp cận đa chiều, thay vì chỉ dựa vào ngân sách, Chính phủ khuyến khích sự tham gia mạnh mẽ của khu vực tư nhân và đẩy mạnh hợp tác quốc tế, đặc biệt là với Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA).
Các chính sách ưu đãi về lương, thưởng và chế độ đãi ngộ đặc thù sẽ được xây dựng để thu hút và giữ chân những "bàn tay vàng" trong lĩnh vực này.
Bên cạnh đó, chuyển đổi số cũng là một mũi nhọn khi Đề án yêu cầu ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn vào quá trình đào tạo, xây dựng hệ thống mô phỏng hiện đại để học viên được thực hành trong môi trường cận thực tế.
Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ đóng vai trò chủ trì, phối hợp cùng các Bộ: Giáo dục và Đào tạo, Công Thương, Y tế... để triển khai đồng bộ các nhiệm vụ từ thẩm định, nghiên cứu đến ứng dụng bức xạ trong đời sống
Khi những rào cản về nhân lực được tháo gỡ bằng một cơ chế thông thoáng và lộ trình khoa học, hạt nhân sẽ không còn là một khái niệm xa vời, mà trở thành động lực quan trọng thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển bền vững.
Đây chính là thời điểm để các cơ sở nghiên cứu và đào tạo trọng điểm như Đại học Bách khoa Hà Nội hay Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam… bắt tay vào hiện thực hóa giấc mơ nguyên tử của dân tộc.
