Giảm thủ tục, thuận lợi hơn khi đăng ký quyền sở hữu trí tuệ
Ngày 24/10, Quốc hội nghe Tờ trình của Chính phủ và Báo cáo thẩm tra về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ.
Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết, dự thảo sửa đổi, bổ sung 25/222 điều của luật hiện hành, tập trung đơn giản hóa thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh và tạo thuận lợi cho việc đăng ký, xác lập quyền sở hữu trí tuệ.
Theo dự thảo, thủ tục đăng ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp và quyền đối với giống cây trồng sẽ được bãi bỏ. Khi thay đổi thông tin chủ văn bằng bảo hộ do chuyển nhượng quyền, các bên thực hiện theo thủ tục sửa đổi văn bằng bảo hộ.
Dự thảo cũng đề xuất bỏ điều kiện kinh doanh dịch vụ giám định sở hữu trí tuệ đối với tổ chức, cá nhân; đồng thời lược bỏ các quy định chi tiết về hồ sơ, trình tự, thủ tục xác lập quyền đối với giống cây trồng để giao Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ quy định cụ thể.
Theo Bộ trưởng Vũ Hải Quân, những sửa đổi này sẽ giúp bãi bỏ 18 thủ tục hành chính, cắt giảm 5 điều kiện kinh doanh.
Một nội dung đáng chú ý khác là chuyển trách nhiệm quản lý nhà nước về quyền đối với giống cây trồng từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường sang Bộ Khoa học và Công nghệ.
Theo Chính phủ, việc tập trung đầu mối quản lý sẽ giúp sử dụng chung nguồn lực, hạ tầng số và cơ sở dữ liệu sở hữu trí tuệ. Người dân, doanh nghiệp cũng thuận tiện hơn khi thực hiện thủ tục liên quan đến các lĩnh vực này.
Bỏ điều kiện kinh doanh nhưng phải kiểm soát chất lượng giám định
Thẩm tra dự án luật, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban tán thành sự cần thiết sửa đổi luật, đồng thời đề nghị tiếp tục rà soát các quy định để bảo đảm thống nhất với điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên và các luật có liên quan.
Về việc chuyển đầu mối quản lý quyền đối với giống cây trồng sang Bộ Khoa học và Công nghệ, cơ quan thẩm tra tán thành chủ trương này nhằm tinh gọn đầu mối, nâng cao hiệu quả quản lý. Tuy nhiên, cần chỉnh lý quy định để xác định rõ Bộ Khoa học và Công nghệ là cơ quan đầu mối giúp Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về sở hữu trí tuệ.
Đáng lưu ý, đối với đề xuất bỏ điều kiện kinh doanh dịch vụ giám định sở hữu trí tuệ, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cho rằng đây là hoạt động có tính chuyên môn cao, kết luận giám định là tài liệu quan trọng phục vụ việc xác lập, thực hiện và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.
Nếu bỏ các điều kiện đối với tổ chức, cá nhân giám định trong khi chưa có quy định cụ thể về cơ chế hậu kiểm, chất lượng và độ tin cậy của kết luận giám định có thể bị ảnh hưởng. Điều này cũng gây khó khăn cho cơ quan nhà nước khi phải lựa chọn, đánh giá trong trường hợp có nhiều kết luận giám định khác nhau.
Do đó, cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ tiếp tục theo dõi, đánh giá việc thực hiện quy định này để có giải pháp kiểm soát hiệu quả, nâng cao chất lượng hoạt động giám định sở hữu trí tuệ.
Ủy ban cũng đề nghị rà soát quy định chuyển tiếp đối với các hồ sơ sửa đổi văn bằng bảo hộ, đăng ký hợp đồng chuyển nhượng đã nộp trước và sau ngày 1/7/2026, nhằm tránh trùng lặp, bỏ sót hoặc phát sinh cách hiểu khác nhau khi áp dụng pháp luật.
