Chiều 7/8, tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 7/2025 do Văn phòng Chính phủ tổ chức, phóng viên báo chí đặt câu hỏi đến đại diện Bộ Tài chính về việc tại những thành phố lớn như Hà Nội hay TP Hồ Chí Minh có mức chi phí sinh hoạt đắt đỏ, vậy có nên quy định mức giảm trừ gia cảnh theo vùng miền hay không?
Trả lời câu hỏi của phóng viên, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cho biết, khi nghiên cứu về việc điều chỉnh mức giảm trừ thì có rất nhiều ý kiến khác nhau với các phương án khác nhau liên quan đến cơ sở để xác định mức giảm trừ gia cảnh khi tính thuế thu nhập cá nhân. Khi nghiên cứu, các chuyên gia, các cán bộ chuyên môn của Bộ Tài chính phải nghiên cứu rất kỹ các phương án.
Ông Nguyễn Đức Chi cho biết phương án nào cũng sẽ có “mặt này mặt kia”, ưu điểm và nhược điểm. Và Bộ Tài chính đánh giá, nếu quy định mức giảm trừ gia cảnh theo vùng, miền sẽ có những hạn chế và rất khó trong quá trình triển khai thực hiện.
“Chúng ta thấy rằng, ngay trong một tỉnh, một thành phố đã có những khu vực khác nhau với những chi phí sinh hoạt khác nhau. Vậy, nếu quy định mức giảm trừ gia cảnh theo vùng, miền thì với mỗi khu vực sẽ rất khác nhau và khác biệt”.
Lấy ví dụ ở TP Hồ Chí Minh và Hà Nội, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi cho biết, có những phường ở vùng lõi, tức là vùng trung tâm thì chi phí sinh hoạt rất cao. Tuy nhiên, với những xã, những khu vực ở xa hơn, vùng ngoại thành thì chi phí sinh hoạt, chi phí cho cuộc sống cá nhân của một gia đình hay một con người sẽ thấp hơn, khác biệt với vùng trung tâm.
Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính đó cũng là lý do cơ quan này chỉ đề xuất hai phương án điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh. Phương án một là căn cứ vào mức điều chỉnh theo CPI, tức là theo luật hiện hành. Và phương án hai là điều chỉnh theo tốc độ tăng của thu nhập bình quân đầu người và tốc độ tăng của GDP.
“Sau khi lấy ý kiến rộng rãi, Bộ Tài chính nhận được nhiều ý kiến góp ý và chúng tôi thấy rằng là đa số các ý kiến đồng tình theo phương án hai”, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi nói và cho biết cơ quan soạn thảo đang tiếp tục hoàn chỉnh và có phương án cụ thể nhất để báo cáo với Ủy ban Thường vụ Quốc hội, báo cáo Chính phủ theo quy trình ban hành một văn bản quy phạm pháp luật.
Trước đó, Bộ Tài chính đã đề xuất 2 phương án điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh:
Phương án 1: Điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh theo tốc độ tăng CPI.
Với phương án này, mức giảm trừ cho bản thân người nộp thuế từ 11 triệu đồng/tháng lên khoảng 13,3 triệu đồng/tháng. Mức giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc tăng từ 4,4 triệu đồng/tháng lên 5,3 triệu đồng/tháng.
Bộ Tài chính đánh giá phương án này đúng theo Luật Thuế thu nhập cá nhân hiện hành, đảm bảo nhu cầu thiết yếu cuộc sống và mức trượt giá từ thời điểm điều chỉnh gần nhất (năm 2020).
Phương án 2: Điều chỉnh theo tốc độ tăng thu nhập bình quân đầu người và tốc độ tăng GDP bình quân đầu người.
Theo đó, mức giảm trừ cho người nộp thuế từ 11 triệu đồng/tháng lên 15,5 triệu đồng/tháng; mức giảm trừ cho người phụ thuộc tăng từ 4,4 triệu đồng/tháng lên khoảng 6,2 triệu đồng/tháng.
Bộ Tài chính cho rằng, phương án này sẽ góp phần giảm nghĩa vụ thuế cho người nộp ở mức cao hơn, người dân sẽ được hưởng thành quả phát triển kinh tế - xã hội và đời sống được nâng lên.
Thực hiện phương án này sẽ có tác động làm giảm thu ngân sách Nhà nước ở mức cao hơn. Tuy nhiên, khi mức giảm trừ gia cảnh cao hơn thì nộp thuế ít đi, thu nhập khả dụng của người dân tăng lên. Qua đó, việc này sẽ góp phần kích thích tăng chi tiêu hộ gia đình, tiêu dùng xã hội và gián tiếp giúp tăng thu ngân sách từ các nguồn khác trong trung, dài hạn.
Ở cả 2 phương án Bộ Tài chính đưa ra, mức giảm trừ gia cảnh với người nộp thuế tăng thêm 2,3-4,5 triệu đồng; còn người phụ thuộc 900.000 -1,8 triệu đồng/người/tháng so với hiện tại.
