Quy định thời hạn thực hiện nghĩa vụ bồi thường
Nghị định 267/2026/NĐ-CP quy định chi tiết việc áp dụng hình thức kỷ luật và bồi thường thiệt hại đối với hành vi gây lãng phí, cũng như hành vi vi phạm trong tổ chức thực hiện phòng, chống lãng phí. Nghị định có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.
Theo Điều 3 của nghị định, đối tượng bị xử lý kỷ luật gồm người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị để xảy ra hành vi gây lãng phí thuộc phạm vi quản lý, phụ trách; cán bộ, công chức, viên chức có hành vi gây lãng phí hoặc vi phạm trong tổ chức thực hiện phòng, chống lãng phí.
Trong khi đó, người chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại là người thực hiện hành vi gây lãng phí gây thiệt hại.
Điều 26 quy định người có nghĩa vụ bồi thường phải thực hiện bồi thường một lần trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận được quyết định bồi thường thiệt hại.
Trường hợp số tiền phải bồi thường từ 15 triệu đồng trở lên, người có trách nhiệm bồi thường gặp khó khăn đặc biệt về kinh tế và có đơn đề nghị thì có thể được nộp tiền nhiều lần theo quy định.
Khoản 5 Điều 26 quy định, khi hết thời hạn nộp tiền bồi thường của từng lần mà người có nghĩa vụ không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ, người đó phải bị khấu trừ 20% tiền lương thực trả hằng tháng sau khi trích nộp các khoản bảo hiểm bắt buộc và thuế thu nhập cá nhân theo quy định, cho đến khi hoàn thành nghĩa vụ bồi thường.
Trốn tránh bồi thường có thể bị khấu trừ 20% lương hưu
Khoản 6 Điều 26 quy định trách nhiệm xử lý đối với người chưa hoàn thành nghĩa vụ bồi thường nhưng chuyển công tác, thôi việc hoặc nghỉ hưu. Theo đó, người đứng đầu cơ quan, tổ chức đã ra quyết định bồi thường có trách nhiệm yêu cầu người đó thanh toán phần còn thiếu trước khi chuyển công tác, thôi việc hoặc nghỉ hưu.
Đối với trường hợp người có nghĩa vụ bồi thường cố tình trì hoãn hoặc trốn tránh thực hiện nghĩa vụ, khoản 7 Điều 26 quy định người đứng đầu cơ quan, tổ chức đã ra quyết định bồi thường căn cứ tình hình cụ thể để thực hiện các biện pháp thu hồi tiền.
Cụ thể, cơ quan có thẩm quyền có thể phối hợp với cơ quan, tổ chức nơi người đó chuyển đến công tác hoặc chính quyền địa phương nơi cư trú để yêu cầu tiếp tục thực hiện nghĩa vụ bồi thường.
Đối với người đã nghỉ hưu nhưng chưa hoàn thành nghĩa vụ bồi thường, điểm b khoản 7 Điều 26 cho phép phối hợp với cơ quan bảo hiểm xã hội để khấu trừ dần vào tiền lương hưu hằng tháng. Tỷ lệ khấu trừ được quy định là 20% lương hưu hằng tháng.
Ngoài ra, cơ quan, tổ chức có thẩm quyền có thể thực hiện quyền khởi kiện theo quy định pháp luật để thu hồi khoản tiền bồi thường còn thiếu.
Khoản 8 Điều 26 cũng quy định trách nhiệm phối hợp của cơ quan, tổ chức nơi tiếp nhận công tác hoặc chính quyền địa phương nơi người có nghĩa vụ bồi thường cư trú. Các đơn vị này phải phối hợp với cơ quan, tổ chức nơi người đó từng công tác để yêu cầu tiếp tục thực hiện trách nhiệm bồi thường.
Như vậy, việc nghỉ hưu không đồng nghĩa với việc được miễn nghĩa vụ bồi thường thiệt hại đã được xác định. Trường hợp cố tình trì hoãn hoặc trốn tránh thực hiện nghĩa vụ, người có trách nhiệm bồi thường có thể bị áp dụng các biện pháp thu hồi theo quy định, trong đó có khấu trừ 20% lương hưu hằng tháng.
