Sáng 26/10, theo nghị trình, Quốc hội nghe tờ trình, báo cáo thẩm tra dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.
Chuyển mạnh từ cơ chế "tiền kiểm" sang "hậu kiểm"
Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an đã trình bày tờ trình dự án Luật.
Trong đó, đánh giá về thực tiễn thi hành pháp luật, Bộ trưởng Lương Tam Quang chỉ rõ việc thực hiện đồng thời thủ tục thẩm định thiết kế và kiểm tra công tác nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy (PCCC) đang làm phát sinh thêm nhiều thời gian và chi phí cho các tổ chức, cá nhân.
Bên cạnh đó, thủ tục cấp phép trước khi lưu thông trên thị trường đối với phương tiện PCCC và vật liệu, cấu kiện ngăn cháy thực chất là hoạt động kiểm soát chất lượng sản phẩm, do đó cần được điều chỉnh để thống nhất với pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa hiện hành.
Nhằm tháo gỡ các bất cập này và phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số, Chính phủ đề xuất sửa đổi 12 điều của Luật PCCC hiện hành. Đáng chú ý, Chính phủ đề xuất bãi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC. Thay vào đó, cơ quan chức năng sẽ thực hiện công tác hậu kiểm kết hợp với kiểm tra việc chấp hành quy định pháp luật về nghiệm thu của chủ đầu tư, chủ công trình và chủ phương tiện giao thông.
Cùng với đó, bãi bỏ thủ tục cấp phép trước khi lưu thông trên thị trường đối với các phương tiện PCCC, cứu nạn cứu hộ và vật liệu, cấu kiện ngăn cháy. Việc quản lý các sản phẩm này sẽ tuân thủ theo quy định chung của pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa.
Chính phủ cũng đề xuất điều chỉnh một số điểm về mặt kỹ thuật nhằm đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất với các luật có liên quan.
Đại tướng Lương Tam Quang khẳng định việc thi hành dự án Luật này được thực hiện trên cơ sở nguồn lực hiện có và không làm phát sinh thêm nhân lực hay tổ chức bộ máy mới. Nguồn kinh phí triển khai và tuyên truyền Luật sẽ lấy từ ngân sách nhà nước theo quy định.
Chính phủ đề xuất Quốc hội khóa XVI xem xét, cho ý kiến và thông qua dự án Luật này ngay tại Kỳ họp thứ 2.
Yêu cầu quy định rõ trách nhiệm và cơ chế hậu kiểm chặt chẽ
Trình bày báo cáo thẩm tra dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại Lê Tấn Tới cho biết: Ủy ban cơ bản tán thành với định hướng cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính của Chính phủ.
Dù vậy, cơ quan thẩm tra cũng đề nghị làm rõ và bổ sung một số nội dung để đảm bảo không phát sinh rủi ro mất an toàn trong thực tiễn.
Cụ thể, đối với công tác nghiệm thu, một số ý kiến tại Ủy ban đề nghị quy định rõ trách nhiệm của chủ đầu tư, chủ công trình, chủ phương tiện, người đứng đầu cơ sở và chủ hộ gia đình trong việc tuân thủ thiết kế ban đầu và duy trì yêu cầu PCCC (so với tiêu chuẩn, quy chuẩn) sau khi đưa vào sử dụng.
Đồng thời, xác định rõ chủ thể có thẩm quyền quyết định đưa phương tiện giao thông vào sử dụng, đi kèm với trách nhiệm pháp lý cụ thể và tiêu chuẩn năng lực của các đơn vị tư vấn nghiệm thu độc lập.
Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị bổ sung cơ chế tháo gỡ vướng mắc cho các địa phương sau sáp nhập nhằm xử lý các cơ sở hiện hữu không đảm bảo yêu cầu PCCC, đồng thời cho phép các cơ sở này được áp dụng các giải pháp kỹ thuật nâng cao mức độ an toàn.
Đặc biệt, liên quan đến việc chuyển đổi mô hình quản lý, cơ quan thẩm tra nhấn mạnh cần có quy định chặt chẽ về cơ chế "hậu kiểm", tăng cường chia sẻ dữ liệu điện tử và quản lý theo mức độ rủi ro.
Dự thảo cần bổ sung quy định phân loại công trình theo mức độ nguy cơ cháy nổ cao, rà soát quy trình liên thông điện tử một cửa, đồng thời tăng cường kiểm tra định kỳ và đột xuất sau khi công trình đi vào hoạt động.
Ủy ban cũng lưu ý rà soát kỹ lưỡng các điều khoản chuyển tiếp để tránh tạo ra khoảng trống pháp lý trong quá trình tổ chức thực thi.
