Bức họa chân dung Đại tướng Võ Nguyên Giáp bằng thơ

Mãi tưởng nhớ và tri ân Đại tướng Võ Nguyên Giáp  - Vị tướng huyền thoại

110 bài thơ của tác giả Nguyễn Thị Mỹ Dung cùng rất nhiều bức ảnh mang tính khoảnh khắc lịch sử được tập hợp thành cuốn sách từ triển lãm cùng tên “Theo dấu chân Đại tướng” một lần nữa khắc họa chân dung người anh hùng của dân tộc - Đại tướng Võ Nguyên Giáp, vị tướng huyền thoại, thiên tài quân sự lỗi lạc và truyền đi thông điệp về hòa bình mà Việt Nam muốn gửi tới bạn bè khắp thế giới.

“Triển lãm theo dấu chân Đại tướng” là cuốn sách song ngữ Việt -  Anh, dày 120 trang do Nhà xuất bản Thông tấn phát hành. Sách gồm 2 phần chính. Phần đầu gồm 110 bài thơ – diễn ca về Chiến dịch Điện Biên Phủ cùng những bức ảnh tư liệu quý giá do Thông tấn xã Việt Nam, nghệ sỹ nhiếp ảnh Trần Hồng cung cấp, Bảo tàng Phụ nữ sưu tầm và của chính tác giả. Phần 2 của cuốn sách là những hình ảnh ấn tượng tại cuộc triển lãm về Đại tướng đã diễn ra ở Hà Nội và Điện Biên cùng một số trang lưu bút, cảm tưởng của người tham dự triển lãm. Các bài thơ được sắp xếp khoa học theo từng chủ đề gắn liền với những dấu ấn lịch sử, cuộc đời và sự nghiệp của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. 

Đầu tiên là chủ đề “Làm nên chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ” với những áng thơ tái hiện toàn cảnh Chiến dịch Điện Biên Phủ dưới sự lãnh đạo tài tình của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Những đối sách chiến đấu, từng trận chiến cam go gắn với những địa danh huyền thoại như đồi A1, cánh đồng Mường Thanh, hầm Đờ Cát… đều xuất hiện trong lời thơ, lời diễn ca mộc mạc giản dị của tác giả Nguyễn Thị Mỹ Dung.

Tiếp theo là chủ đề “Vị tướng trong lòng dân” với nhiều bài thơ, bức ảnh tư liệu, giới thiệu những khoảnh khắc đời thường dung dị của Đại tướng - một nhà quân sự lỗi lạc nhưng mang đậm cốt cách người lính Cụ Hồ, giản dị, an nhiên, ấm áp bên gia đình, người thân, đồng thời cũng lãng mạn, bay bổng như một người nghệ sĩ.

Còn chủ đề “Sáng mãi ngàn năm” là lời khẳng định tình yêu, niềm kính phục của nhân dân Việt Nam dành cho Đại tướng, được thể hiện một cách xúc động qua những vần thơ tiễn đưa Đại tướng trong ngày Quốc tang đưa ông về với đất mẹ Quảng Bình.

Nhà giáo - nhà báo - nhà thơ Nguyễn Thị Mỹ Dung sinh năm 1939 trong một gia đình trí thức. Bà theo học khoa Văn trường Đại học Sư phạm Vinh. Sau khi tốt nghiệp, bà về công tác tại trường cấp 3 Hải Hậu, tỉnh Nam Định, rồi về Hà Nội dạy ở các trường cấp 3 Nguyễn Trãi, Đoàn Kết. Bà còn là cán bộ chỉ đạo Vụ Cấp 3, Bộ Giáo dục và Đào tạo. Hơn 30 năm nhiệt huyết với sự nghiệp trồng người, bà đã không bỏ quên việc sáng tác thơ là niềm đam mê của bà và cũng là cách giúp bà cân bằng tâm trí trong cuộc sống công tác bận rộn và vất vả.

Để hoàn thành hơn 100 bài thơ, được biết tác giả Nguyễn Thị Mỹ Dung đã nghiên cứu rất nhiều sách báo, tài liệu về Đại tướng để hiểu rõ về sự nghiệp, cuộc đời vị Tổng tư lệnh. Bà cũng lên Điện Biên, thăm lại chiến trường xưa, những địa danh nổi tiếng, nghĩa trang liệt sỹ để có những cảm nhận sâu sắc khi sáng tác. Hơn thế nữa bà cũng là người có cơ duyên gặp gỡ, viết nhiều bài báo, bài thơ về vị tướng tài ba.

“Cuốn sách là xuất bản phẩm quý giá để mãi mãi tưởng nhớ và tri ân Đại tướng Võ Nguyên Giáp  - Vị tướng huyền thoại – Thiên tài quân sự lỗi lạc – một trong những người Anh hùng tiêu biểu của mọi thời đại” - tác giả Nguyễn Thị Mỹ Dung khẳng định.

Cuốn sách truyền cảm hứng về tình yêu với lịch sử, với Đại tướng

Tại buổi tọa đàm, nhiều nhà văn, nhà thơ, nhà giáo cũng như các bạn bè của tác giả Nguyễn Thị Mỹ Dung đã chia sẻ những cảm nhận về cuốn sách và tác giả. Phó Giáo sư, Tiến sỹ Bùi Minh Trí, Chủ tịch Câu lạc bộ Thơ Nhà giáo Việt Nam chia sẻ, ông rất xúc động trước sự công phu, tâm huyết của Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam và tác giả Nguyễn Thị Mỹ Dung. Ông tin là cuốn sách sẽ tiếp tục truyền cảm hứng về tình yêu với lịch sử, với Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong lòng người dân Việt, đặc biệt với thế hệ trẻ.

Rất xúc động khi cầm trên tay cuốn sách quý, Đại tá Thái Doãn Hộ nhận định: “Triển lãm cùng tên năm ngoái, nói như ngôn ngữ lính của chúng tôi thì bạn Mỹ Dung đã “đánh thắng trận đầu”. Nếu là trận đánh thật thì bạn đã mở toang “đột phá khẩu” và đang thu nhận “chiến quả”. Chiến quả rõ ràng nhất là triển lãm “Theo dấu chân Đại tướng” đang bắt đầu hành trình đi tới nhiều địa phương trên cả nước. Chiến quả thứ hai là cuốn sách này. Tôi tin những ai được sở hữu cuốn sách quý này sẽ đặt trong chỗ trang trọng nhất của thư viện gia đình mình”.

Còn nhà báo Trần Mạnh Thường thì cho rằng, cuốn sách là một bức họa chân dung Đại tướng Võ Nguyên Giáp bằng thơ phản ánh đúng thần sắc, phản ánh đúng, đầy đủ các điểm nhấn đáng quý của Đại tướng kính yêu của chúng ta. Đây cũng có thể xem là một “biên niên sử bằng thơ” về cuộc đời, sự nghiệp của Đại tướng, gắn với thời kì oanh liệt của dân tộc ta.

Nhà văn Lê Phương Liên dành cho cuốn sách những lời rất trân trọng tại buổi lễ: “Cuốn sách khắc họa chân dung Đại tướng rất gần gũi, giản dị với những vần thơ dung dị. Lời thơ lại còn có ảnh, những bức ảnh rất quý, mang tính tư liệu, điều này không phải chỉ ở những chiến công oanh liệt và sự vĩ đại của Đại tướng mà còn có cả những khoảnh khắc rất đời thường, đặc biệt là có cả những chia sẻ của chị Mỹ Dung về những kỉ niệm với Đại tướng. Tôi hy vọng tất cả chúng ta ở đây có thể lan tỏa tình yêu cuốn sách tới tất cả mọi người”.

Cũng tại buổi tọa đàm, bà Phùng Thị Mỹ (Giám đốc Nhà xuất bản Thông tấn – đơn vị xuất bản cuốn sách khẳng định: “Đây là sự tri ân sâu sắc của Nhà xuất bản đối với một nhân vật đặc biệt là Đại tướng. Nhóm biên tập đã rất nỗ lực để cho ra một cuốn sách đẹp cả về hình thức và nội dung. Chúng tôi đã cố gắng chuyển tải tinh thần của triển lãm “Theo dấu chân Đại tướng”, với phần thơ và ảnh được thể hiện rõ ràng” .

Lan tỏa thông điệp yêu chuộng hòa bình

Xúc động với những câu chuyện về triển lãm, về Đại tướng của các diễn giả tham gia chương trình, tác giả Nguyễn Thị Mỹ Dung đã bày tỏ sự biết ơn đối với những người đã đóng góp công sức vào bộ sách và triển lãm. “Thông tấn xã Việt Nam đã cho tôi vào kho ảnh để chọn những bức ảnh phù hợp nhất để các bài thơ thêm giá trị và hấp dẫn. Đại tá, nghệ sĩ nhiếp ảnh Trần Hồng đã cho tôi ảnh tư liệu để tổ chức triển lãm. Nhiều người góp tay vào tổ chức triển lãm và thực hiện cuốn sách cũng là học trò đã lâu của tôi, muốn đồng hành cùng tôi trong hai công việc quan trọng này” -  tác giả Nguyễn Thị Mỹ Dung cho biết.

Tại buổi ra mắt sách, nhà thơ Mỹ Dung đã kể lại một số câu chuyện, kỉ niệm về Đại tướng và đọc cho độc giả nghe bài thơ “Đại tướng không trọn giấc” và “Tiếng đàn Đại tướng” rất xúc động.

Bà cũng chia sẻ nguyện vọng: “Tôi mong muốn gửi cuốn sách tới 3 đối tượng chính. Đầu tiên là những cựu chiến binh chiến trường Điện Biên Phủ khi xưa. Bây giờ có thể họ đã già yếu, tác giả sẽ gửi tới hội cựu chiến binh các địa phương miền Bắc để chuyển tận tay họ. Đối tượng thứ hai là các bảo tàng để lưu trữ qua thời gian, cho hậu thế đời này sang đời khác đọc và hiểu cha anh ta đã chiến đấu, hy sinh anh hùng như thế nào. Từ đó sẽ hiểu và trân trọng cái giá của hòa bình, độc lập dân tộc và khơi gợi trong họ ý thức phải làm gì để bảo vệ nền độc lập ấy. Đối tượng thứ 3 là những độc giả người nước ngoài cụ thể là các cơ quan ngoại giao để tặng những cựu chiến binh trước đây đã ủng hộ Việt Nam trong hai cuộc chiến chống giặc ngoại xâm của chúng ta, chống các cuộc chiến tranh phi nghĩa. Đồng thời, tôi cũng muốn gửi tặng cuốn sách này tới những người ở bên kia chiến tuyến, những người trước đây rất ngưỡng mộ Nhân dân ta đã chiến thắng họ cũng như ngưỡng mộ Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã chỉ huy quân dân ta đánh thắng họ. Tôi mong muốn cuốn sách này góp phần như một cầu nối, khép lại quá khứ, mở rộng tinh thần vì tiến bộ của thế giới, truyền đi thông điệp yêu chuộng hòa bình của Việt Nam, tinh thần vì hòa bình của nhân loại, xây dựng cuộc sống tốt đẹp hơn. Tôi mong muốn giá trị và ý nghĩa của cuốn sách tiếp tục được lan tỏa rộng rãi hơn nữa.”

Có thể nói, hành trình từ khi bắt đầu cho đến ngày hôm nay trải qua 1 năm 6 tháng không phải là một hành trình dễ dàng nhưng với tình yêu, niềm kính trọng với Đại tướng, với một tinh thần làm việc nghiêm túc, khẩn trương, tác giả Nguyễn Thị Mỹ Dung và các đơn vị đồng hành đã có được trái ngọt: Một triển lãm được khai mạc hai lần ở hai địa điểm và sẽ đi xa hơn nữa tới các địa điểm tiếp theo như Quảng Ninh, Quảng Bình. Cuốn sách “Triển lãm: Theo dấu chân Đại tướng” được xuất bản cũng là một trái ngọt như thế…

Hà Vân