Theo Dự thảo này, việc chuyển mục đích sử dụng đất phải đảm bảo theo thủ tục, trình tự, thủ tục gồm 2 bước.
Đầu tiên, UBND quận, huyện và TP Thủ Đức căn cứ nhu cầu của hộ gia đình, cá nhân về chuyển mục đích sử dụng đất từ các loại đất khác sang đất ở để xây dựng nhà ở tại đơn xin chuyển mục đích sử dụng đất và chỉ tiêu sử dụng đất được phân bổ, tổ chức đăng ký vào kế hoạch sử dụng đất hằng năm báo cáo Sở Tài nguyên và Môi trường (TNMT) trình UBND Thành phố phê duyệt.
Tiếp đó, căn cứ kế hoạch sử dụng đất hằng năm đã được phê duyệt, hồ sơ chuyển mục đích sử dụng đất của hộ gia đình, cá nhân, phòng TNMT có trách nhiệm:
Tổ chức xác minh thực địa và lập biên bản xác minh thực địa;
Thẩm tra hồ sơ, phối hợp các cơ quan, đơn vị có liên quan để thẩm định nhu cầu sử dụng đất, thẩm định điều kiện cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, lập văn bản thẩm định nhu cầu sử dụng đất theo quy định;
Việc chuyển đổi "đất dân cư xây dựng mới" từng gặp nhiều vướng mắc pháp lý.
Dự thảo tờ trình kèm theo dự thảo quyết định cho phép chuyển mục đích sử dụng đất trình UBND cấp huyện ký quyết định cho phép chuyển mục đích sử dụng đất.
Căn cứ quyết định cho phép chuyển mục đích sử dụng đất của UBND cấp huyện, chuyển hồ sơ cho chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai để lập phiếu chuyển thông tin địa chính xác định nghĩa vụ tài chính về đất đai.
Sau khi người được chuyển mục đích sử dụng đất hoàn thành nghĩa vụ tài chính, phòng TNMT và chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai phối hợp ký cấp mới giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất, hoặc xác nhận thay đổi vào giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất đã cấp theo quy định.
UBND Thành phố giao các sở - ngành, chủ tịch UBND các quận, huyện và TP Thủ Đức lãnh đạo, chỉ đạo cơ quan, đơn vị trực thuộc tăng cường công tác kiểm soát, quản lý nhà nước về đất đai, xây dựng. Bên cạnh đó phải kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm minh, kiên quyết các hành vi lợi dụng chủ trương, quy định pháp luật để thực hiện việc chuyển mục đích sử dụng đất, phân lô, tách thửa, xây dựng không đúng quy định pháp luật để trục lợi, dẫn đến phá vỡ quy hoạch được phê duyệt, ảnh hưởng đến công tác quản lý, phát triển đô thị.
Trước đó, theo lý giải của Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP HCM, diện tích đất ở trong đô thị sẽ bao gồm đất ở hiện hữu hay hiện trạng và đất được quy hoạch cho dân số phát triển trong tương lai. Đất đó sẽ được ký hiệu và ghi chú trong các đồ án quy hoạch là đất dân cư xây dựng mới, đất dân cư phát triển mới…
Qua rà soát các đồ án quy hoạch phân khu 1/2000 đã được phê duyệt trên địa bàn Thành phố, diện tích đất quy hoạch dân cư xây dựng mới khoảng 12.242ha (chiếm khoảng 14,8% diện tích lập quy hoạch phân khu). Phần lớn các khu vực có chức năng quy hoạch này tập trung chủ yếu tại 6 quận mới và 5 huyện ngoại thành.
