Giá dầu thế giới tiếp tục tăng mạnh trong phiên giao dịch ngày thứ Tư sau khi xuất hiện thông tin Mỹ sẽ siết chặt lệnh phong tỏa đối với các cảng của Iran. Động thái này kéo dài nỗi lo nguồn cung dầu từ Trung Đông bị thu hẹp, trong khi thị trường còn chịu tác động từ tuyên bố rời Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất.
Dầu Brent giao tháng 6 tăng 6,45% lên 118,40 USD mỗi thùng vào lúc 14 giờ 47 phút theo giờ Mỹ. Dầu WTI tăng 7,20% lên 107,10 USD mỗi thùng. Giá xăng tại Mỹ cũng tiếp tục đi lên khi Hiệp hội Ô tô Mỹ cho biết mức giá trung bình toàn quốc đạt 4,229 USD mỗi gallon.
Cuộc xung đột tại Trung Đông đã kéo dài thêm một tuần mà chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, khi cả hai bên đều chưa đưa ra được giải pháp mang tính đột phá. Thông điệp từ Nhà Trắng trên các nền tảng truyền thông liên tục thay đổi, phản ánh bối cảnh chính trị và an ninh đầy bất định.
Tuy nhiên, các nhà phân tích dầu mỏ và hàng hóa tại ngân hàng Standard Chartered cho rằng Mỹ vẫn có mong muốn nối lại các cuộc đàm phán trực tiếp.
Theo đánh giá của nhóm chuyên gia này, mỗi ngày bế tắc trôi qua đồng nghĩa với việc thị trường mất thêm sản lượng, tồn kho toàn cầu bị rút bớt và giá dầu duy trì ở mức cao, điều đặc biệt đáng lo ngại trong bối cảnh Mỹ đang bước vào năm bầu cử.
Standard Chartered nhận định bước đi đầu tiên hướng tới một thỏa thuận có thể là việc Mỹ và Iran đồng thời dỡ bỏ các hạn chế liên quan đến phong tỏa và kiểm soát tàu thuyền qua eo biển Hormuz.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết chính quyền Tổng thống Donald Trump coi việc Iran tự quyết định tàu nào được phép đi qua tuyến hàng hải chiến lược này là không thể chấp nhận.
Theo Standard Chartered, việc khôi phục quyền tự do lưu thông hàng hải sẽ là tín hiệu xây dựng lòng tin quan trọng, từ đó mở đường cho các cuộc đàm phán phức tạp hơn liên quan đến năng lực hạt nhân của Iran.
Nếu kịch bản này xảy ra, giá dầu trong ngắn hạn có thể hạ nhiệt về vùng từ 90 đến 95 USD mỗi thùng. Dù vậy, quá trình bình thường hóa nguồn cung vật chất sẽ không diễn ra nhanh do độ trễ logistics, sản lượng bị đóng băng và những hệ quả tâm lý kéo dài từ sự gián đoạn vận chuyển trong hai tháng qua.
Ở chiều ngược lại, Standard Chartered cũng chỉ ra rằng quyết định mới nhất của OPEC+ về việc tiếp tục hoãn cho phép các nhà sản xuất tăng tối đa sản lượng thêm một tháng đã trở thành nguồn cơn gây thất vọng lớn đối với UAE.
Điều này được xem là yếu tố quan trọng dẫn tới tuyên bố Abu Dhabi sẽ rời khỏi OPEC vào tháng 5. Dù không phải là một trong năm thành viên sáng lập, UAE gia nhập OPEC từ năm 1967 và trước khi xung đột bùng phát, nước này chiếm khoảng 13% tổng nguồn cung của OPEC và gần 9% sản lượng của OPEC+.
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng năng lực dự phòng của OPEC lâu nay chủ yếu dựa vào Saudi Arabia và UAE, vì vậy việc UAE rút lui sẽ khiến vùng đệm an toàn này suy yếu hơn nữa.
Trong những năm gần đây, UAE đã đẩy nhanh việc mở rộng công suất khai thác dầu thô với mục tiêu đạt 5 triệu thùng mỗi ngày vào năm 2027. Việc rời khỏi OPEC+ giúp quốc gia này ưu tiên lợi ích kinh tế trong nước và tăng tính linh hoạt khi phản ứng trước những biến động của thị trường toàn cầu.
Tập đoàn dầu khí quốc gia ADNOC đặt mục tiêu khai thác các thùng dầu có chi phí thấp hơn và cường độ phát thải carbon thấp hơn nhằm cải thiện hiệu quả năng lượng.
Bên cạnh đó, UAE có thể sử dụng đường ống dẫn dầu Abu Dhabi để tránh phụ thuộc vào eo biển Hormuz, qua đó duy trì sự ổn định nguồn cung trong bối cảnh khu vực biến động mạnh.
Về dài hạn, giá dầu Brent tiếp tục duy trì trạng thái backwardation rõ rệt trên đường cong kỳ hạn, trong khi các hợp đồng xa hơn ổn định quanh vùng từ 68 đến 70 USD mỗi thùng. Standard Chartered dự báo ngay cả khi xung đột với Iran chấm dứt, giá dầu vẫn có khả năng cao hơn giai đoạn trước chiến sự từ 10 đến 20 USD mỗi thùng.
Nguyên nhân đến từ nhu cầu mua vào cho các kho dự trữ chiến lược, xu hướng bảo hộ tài nguyên, tâm lý tích trữ và những ách tắc logistics để lại sau thời gian gián đoạn.
Trên thị trường khí tự nhiên, giá khí đốt châu Âu đã phục hồi trong ngày thứ Tư lên khoảng 47,4 euro mỗi MWh, tương đương 51,30 USD mỗi MWh, sau nhiều phiên giảm liên tiếp.
Đà tăng được thúc đẩy bởi rủi ro địa chính trị gia tăng tại Trung Đông, đặc biệt sau khi xuất hiện thông tin Tổng thống Donald Trump đã chỉ đạo chuẩn bị một lệnh phong tỏa kéo dài đối với các cảng của Iran nhằm cắt giảm xuất khẩu dầu.
Các cuộc đàm phán diễn ra cuối tuần tại Islamabad không đạt kết quả, tiếp tục gây áp lực lên nguồn cung năng lượng và đảo chiều xu hướng giảm trước đó của giá khí đốt.
Cuộc chiến tại Trung Đông cũng làm thay đổi sâu sắc cấu trúc nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng của châu Âu. Thị trường ghi nhận giá tăng mạnh, cạnh tranh gay gắt hơn với các khách hàng châu Á và mức độ phụ thuộc đáng kể vào nguồn cung từ Nga.
Một số chuyến hàng từ Qatar, quốc gia chiếm khoảng 8% lượng LNG nhập khẩu của Liên minh châu Âu, đã bị gián đoạn.
Trong bối cảnh đó, Mỹ tiếp tục củng cố vị thế là nhà cung cấp LNG lớn nhất cho châu Âu, chiếm khoảng hai phần ba tổng lượng nhập khẩu, bên cạnh sự hỗ trợ từ Algeria và Na Uy nhằm bù đắp phần thiếu hụt nguồn cung.
