Một nhà máy điện gió hiện đại có thể gồm hàng chục, thậm chí hàng trăm tua-bin cùng hệ thống cảm biến, thiết bị điều khiển, SCADA và các nền tảng quản lý vận hành. Khi thiết bị đến từ nhiều nhà cung cấp và sử dụng cách tổ chức dữ liệu khác nhau, việc kết nối, khai thác dữ liệu tập trung hoặc tích hợp thêm công nghệ mới có thể trở nên phức tạp.
Vì vậy, chuẩn hóa dữ liệu mang lại lợi ích trực tiếp cho doanh nghiệp ngay từ quá trình đầu tư và vận hành. Khi thiết bị có thể trao đổi thông tin theo một mô hình thống nhất, doanh nghiệp thuận lợi hơn trong tích hợp hệ thống, mở rộng quy mô, kết nối thiết bị mới và xây dựng trung tâm giám sát tập trung.
Dữ liệu thống nhất cũng giúp khai thác hiệu quả hơn các thông tin về trạng thái tua-bin, công suất, nhiệt độ, rung động, cảnh báo và nhiều thông số kỹ thuật khác. Đây là cơ sở để ứng dụng phân tích dữ liệu, theo dõi tình trạng thiết bị và phát hiện sớm dấu hiệu bất thường trước khi phát sinh sự cố nghiêm trọng.
Lợi ích của chuẩn hóa không chỉ nằm ở khả năng “kết nối được” các thiết bị mà còn ở khả năng sử dụng dữ liệu cho những bài toán vận hành có giá trị cao hơn. Dữ liệu giám sát tình trạng có thể được sử dụng trong bảo trì dựa trên tình trạng và bảo trì dự đoán. Thay vì chỉ bảo trì theo chu kỳ cố định hoặc xử lý sau khi thiết bị hỏng, doanh nghiệp có thể theo dõi diễn biến của các thông số kỹ thuật để chủ động xác định thời điểm cần kiểm tra, bảo dưỡng.
Trong bộ tiêu chuẩn TCVN 10687-25, dữ liệu giám sát có thể bao gồm rung động, nhiệt độ, biến dạng, âm thanh và các thông tin liên quan đến trạng thái hoạt động của tua-bin. Việc trao đổi thông tin giữa thiết bị điều khiển, thiết bị giám sát tình trạng và hệ thống SCADA được thực hiện thông qua các dịch vụ trao đổi thông tin đã được chuẩn hóa.
Điều này tạo nền tảng để doanh nghiệp tiến tới giám sát tập trung, phân tích dữ liệu tự động, cảnh báo sớm và tối ưu hóa công tác bảo trì, qua đó nâng cao độ tin cậy và hiệu quả khai thác của nhà máy điện gió.
Để tạo cơ sở kỹ thuật cho quá trình này, Bộ Khoa học và Công nghệ đã công bố TCVN 10687-25-3:2025 (IEC 61400-25-3:2015) “Hệ thống phát điện gió - Phần 25-3: Truyền thông để giám sát và điều khiển nhà máy điện gió - Mô hình trao đổi thông tin”.
Tiêu chuẩn tập trung vào mô hình trao đổi thông tin, tạo một cách thức thống nhất để các hệ thống gửi, nhận và xử lý dữ liệu phục vụ giám sát, điều khiển. TCVN 10687-25-3:2025 nằm trong nhóm tiêu chuẩn TCVN 10687-25, cùng các phần về mô hình thông tin, ánh xạ giao thức truyền thông, thử nghiệm sự phù hợp và giám sát tình trạng.
Đáng chú ý, TCVN 10687-25-3:2025 chấp nhận IEC 61400-25-3:2015, qua đó giúp hệ thống điện gió tại Việt Nam tiếp cận cùng phương pháp mô hình hóa và trao đổi thông tin theo tiêu chuẩn quốc tế.
Với doanh nghiệp, đây là nền tảng kỹ thuật để phát triển hệ thống theo hướng dữ liệu có thể liên thông, thiết bị có thể tương tác và vận hành có thể số hóa, từng bước hình thành hạ tầng điện gió thông minh và phù hợp hơn với xu hướng chuyển đổi số ngành năng lượng.
