Cũng từ đó, mục tiêu giảm nghèo bền vững cho người dân, đặc biệt là đồng bào vùng cao, vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số ngày càng được hiện thực hoá khi chuyển đổi số từ lâu đã được nhìn nhận là một trụ cột mới, tạo động lực mạnh mẽ và gia tăng tính minh bạch, chính xác cho công tác giảm nghèo.
Với Nghị quyết 57, quá trình chuyển đổi số tại Việt Nam bước sang trang mới
Chuyển đổi số, cùng với khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, đang trở thành động lực then chốt định hình tương lai. Điều rất đáng mừng là quan điểm này được cụ thể hóa trong Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Nghị quyết xác định chuyển đổi số là một trong ba đột phá chiến lược, đặt mục tiêu đến năm 2030, kinh tế số chiếm 30% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) và đến năm 2045 đạt 50%. Đây là định hướng chiến lược thể hiện tầm nhìn dài hạn, nhằm đưa Việt Nam tiến cùng và vượt lên trong kỷ nguyên số.
Rõ ràng, Nghị quyết 57-NQ/TW đang mở ra cơ hội lớn cho chuyển đổi số bằng cách định hướng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là đột phá hàng đầu, thúc đẩy đầu tư vào hạ tầng số, hoàn thiện thể chế, và khuyến khích ứng dụng công nghệ mới như AI, dữ liệu lớn.
Theo Thứ trưởng Thường trực Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân, sau giai đoạn khởi động, chuyển đổi số Việt Nam đã đi vào thực chất hơn, không còn là khái niệm xa vời mà đã hiện diện trong đời sống thường ngày. Song hành cùng thành tựu, Nghị quyết số 57-NQ/TW cũng xác định rõ: Chặng đường phía trước phải là giai đoạn tăng tốc, tối ưu hóa và lan tỏa lợi ích đến từng người dân.
Còn theo PGS, TS. Trần Quang Diệu, Giám đốc Trung tâm Công nghệ và Chuyển đổi số, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị là chủ trương quan trọng, chỉ rõ phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực chính để phát triển nhanh lực lượng sản xuất hiện đại, hoàn thiện quan hệ sản xuất, đổi mới phương thức quản trị quốc gia, phát triển kinh tế - xã hội, ngăn ngừa nguy cơ tụt hậu, đưa đất nước phát triển bứt phá, giàu mạnh trong kỷ nguyên mới. Đồng thời xác định vai trò của khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực then chốt để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng suất lao động và cải thiện năng lực cạnh tranh quốc gia. “Tầm nhìn này phù hợp với xu hướng toàn cầu, khi các quốc gia tiên tiến đều coi đây là yếu tố quyết định để vượt qua thách thức và đạt được sự phát triển bền vững”- PGS, TS. Trần Quang Diệu nhấn mạnh.
PGS.TS. Hoàng Văn Xiêm - Trường Đại học Công nghệ - Đại học Quốc gia Hà Nội, nhận định: “Với Nghị quyết 57, quá trình chuyển đổi số tại Việt Nam bước sang trang mới, góp phần định nghĩa lại khái niệm chuyển đổi số, đi sâu vào từng hoạt động cụ thể. Đặc biệt trong bối cảnh chúng ta đang phải tinh gọn bộ máy, quá trình chuyển đổi số sẽ giúp chúng ta định hình được bộ mặt của cả đất nước chứ không riêng gì một hai doanh nghiệp”.
Chuyển đổi số phải “gần dân hơn”, thu hẹp khoảng cách số, tạo cơ hội phát triển bình đẳng trong không gian số
Theo PGS, TS. Trần Quang Diệu, nên hướng các hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số vào các vấn đề thực tiễn của đất nước, tập trung vào các lĩnh vực mang lại hiệu quả cao cho nền kinh tế như công nghệ sinh học, công nghệ thông minh nhân tạo, biến đổi khí hậu, công nghệ sinh học, nông nghiệp công nghệ cao, kinh tế xanh, tín chỉ carbon, an ninh quốc phòng, doanh nghiệp công nghệ cao… nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững.
Thứ trưởng Thường trực Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cũng nhấn mạnh, bước vào giai đoạn 2026-2030, chuyển đổi số của Việt Nam phải hướng tới chiều sâu, hiệu quả thực chất và gắn liền với đời sống. Chuyển đổi số phải “gần dân hơn”, lấy người dân làm trung tâm phục vụ. Thứ trưởng Thường trực Vũ Hải Quân, “gần dân hơn” nghĩa là thu hẹp khoảng cách số, bảo đảm mọi người dân, dù ở nông thôn hay đô thị, đều có cơ hội tiếp cận các tiện ích số, các dịch vụ công trực tuyến và cơ hội phát triển bình đẳng trong không gian số.
Trong câu chuyện chuyển đổi số phải hướng tới chiều sâu, hiệu quả thực chất và gắn liền với đời sống, phải “gần dân hơn”, lấy người dân làm trung tâm phục vụ như Thứ trưởng Thường trực Bộ Khoa học và Công nghệ đề cập, vận dụng chuyển đổi số vào công tác xoá đói giảm nghèo là một trong những minh chứng.
Thực tế đã cho thấy, công nghệ số là công cụ hữu hiệu để khơi dậy nội lực của người nghèo “giúp người dân nâng cao năng lực, khơi dậy nội lực”. Sự lồng ghép thành công nhiệm vụ chuyển đổi số đã và đang trở thành đòn bẩy kép mạnh mẽ, không chỉ giúp tối ưu hóa hiệu quả quản lý, phân bổ nguồn lực của Nhà nước mà còn tạo ra cơ hội bình đẳng cho người dân nghèo tiếp cận tri thức, công cụ, và thị trường số, từ đó khơi dậy nội lực, tạo sinh kế bền vững.
Cụ thể, chuyển đổi số đã góp phần vào việc đào tạo nghề trực tuyến, cho phép người lao động thuộc hộ nghèo, cận nghèo tiếp cận các kiến thức mới về nông nghiệp công nghệ cao, thương mại điện tử (E-commerce) và kỹ năng số cơ bản. Chuyển đổi số cũng góp phần vào tiếp cận thị trường số, hỗ trợ người dân nghèo kết nối sản phẩm nông nghiệp, thủ công mỹ nghệ lên các sàn thương mại điện tử, tham gia vào kinh tế số. Điều này giúp họ mở rộng thị trường, tăng thu nhập và đa dạng hóa sinh kế. Chuyển đổi số đã góp phần vào tài chính toàn diện, giúp thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt, mở tài khoản ngân hàng di động cho người nghèo, giúp họ tiếp cận các dịch vụ tài chính vi mô, vốn vay ưu đãi một cách dễ dàng và minh bạch hơn.
Động lực từ nghị quyết 57, công cuộc chuyển đổi số đang mở ra nhiều cơ hội trên hành trình phát triển, trong đó có công cuộc xoá đói giảm nghèo. Nhờ chuyển đổi số, người dân nghèo sẽ không chỉ có cơ hội thoát nghèo mà còn từng bước vươn lên làm giàu, tạo hiệu ứng lan tỏa trong cộng đồng. Đây chính là yếu tố cốt lõi để công tác giảm nghèo đạt được tính bền vững, đồng thời góp phần thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng, nâng cao chất lượng cuộc sống và củng cố niềm tin của người dân vào chính sách của Đảng và Nhà nước.
