Tại Hội thảo quốc tế "Chuyển đổi số Y tế và xây dựng Bệnh viện thông minh: Kinh nghiệm quốc tế và triển khai tại Việt Nam – Khu vực miền Nam" diễn ra ngày 16/7 tại TP.HCM, nhiều chuyên gia trong và ngoài nước cho rằng chuyển đổi số ngành y tế cần bắt đầu từ việc xây dựng hạ tầng dữ liệu thống nhất, thay vì chỉ tập trung vào ứng dụng công nghệ.
AI không thể "thông minh" nếu thiếu dữ liệu
Theo TTND, PGS.TS Trần Quý Tường, Chủ tịch Hội Tin học Y tế Việt Nam, chuyển đổi số đang mở ra cơ hội thay đổi toàn diện cách thức vận hành của ngành y tế, nhưng mục tiêu cuối cùng không phải là sở hữu nhiều phần mềm hay thiết bị hiện đại mà là nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho người dân.
"Chuyển đổi số y tế không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu tất yếu", ông Tường nói.
Theo ông, Việt Nam đang từng bước hình thành nền tảng dữ liệu y tế khi hơn 1.200 bệnh viện trên cả nước, tương đương khoảng 75% tổng số bệnh viện, đã triển khai hồ sơ bệnh án điện tử.
Đây được xem là "viên gạch" đầu tiên trong quá trình xây dựng bệnh viện thông minh.
"Nếu bệnh viện thông minh là công trình của tương lai thì bệnh án điện tử chính là nền móng. Nếu AI là động cơ thì dữ liệu chính là nhiên liệu", ông Tường nhấn mạnh.
Ông cũng cho rằng mỗi hồ sơ bệnh án điện tử không chỉ phục vụ cho một lần khám chữa bệnh mà còn góp phần hình thành kho dữ liệu y tế quốc gia, tạo nền tảng cho nghiên cứu khoa học, quản lý hệ thống và phát triển các ứng dụng AI trong tương lai.
Ở góc độ quốc tế, ông Frank Hester OBE, Nhà sáng lập Công ty TPP (Vương quốc Anh), cho biết nhiều quốc gia phát triển như Anh, Nhật Bản hay Singapore đều đang chuyển từ mô hình điều trị bệnh sang quản lý sức khỏe dựa trên dữ liệu.
Theo ông, trong bối cảnh dân số già hóa và bệnh mạn tính gia tăng, việc tiếp tục mở rộng bệnh viện hoặc tăng nhân lực y tế sẽ không đủ để giải quyết áp lực ngày càng lớn.
"Công nghệ giúp dịch vụ y tế đến gần người dân hơn. Thông qua bệnh án điện tử và khám chữa bệnh từ xa, bác sĩ ở tuyến cơ sở vẫn có thể tham khảo ý kiến từ các chuyên gia tuyến trên hoặc các chuyên gia hàng đầu thế giới", ông nói.
Ông Frank Hester cho rằng dữ liệu phải được kết nối xuyên suốt thay vì nằm rời rạc ở từng cơ sở khám chữa bệnh.
Theo mô hình "One Citizen, One Record" (Một người dân - một hồ sơ sức khỏe) mà nhiều quốc gia đang hướng tới, toàn bộ lịch sử khám chữa bệnh của mỗi người sẽ được quản lý thống nhất, giúp bác sĩ nhanh chóng tiếp cận thông tin, giảm trùng lặp xét nghiệm, hạn chế sai sót trong điều trị và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe.
Đặc biệt, theo chuyên gia này, AI sẽ không thể phát huy giá trị nếu dữ liệu đầu vào còn thiếu hoặc phân tán.
"Muốn AI hoạt động hiệu quả thì trước hết phải có quá trình chuyển đổi số, phải có bệnh án điện tử và dữ liệu được chuẩn hóa", ông Frank Hester nhấn mạnh.
TP.HCM đặt mục tiêu xây dựng kho dữ liệu y tế lớn vào cuối năm 2026
Là một trong những địa phương đi đầu về chuyển đổi số y tế, TP.HCM đang từng bước hoàn thiện hạ tầng dữ liệu để hướng tới mô hình bệnh viện thông minh.
Theo TS.BS Nguyễn Hồng Chương, Phó Giám đốc Sở Y tế TP.HCM, đến nay toàn bộ 163 bệnh viện trên địa bàn thành phố đã triển khai hồ sơ bệnh án điện tử ở các mức độ khác nhau.
Đồng thời, từ ngày 1/7/2026, thành phố cũng đưa vào vận hành hồ sơ sức khỏe điện tử trên nền tảng Công dân số TP.HCM, tạo cơ sở để quản lý sức khỏe người dân xuyên suốt.
"Mỗi người dân sẽ có một hồ sơ sức khỏe riêng, bao gồm kết quả khám sức khỏe định kỳ cũng như toàn bộ quá trình khám, chữa bệnh tại các cơ sở y tế. Đây là nền tảng để quản lý sức khỏe trọn vòng đời", ông Chương cho biết.
Theo lãnh đạo Sở Y tế TP.HCM, trong giai đoạn tới, thành phố sẽ tập trung vào bốn nhiệm vụ trọng tâm gồm hoàn thiện hồ sơ sức khỏe điện tử cho người dân, nâng cao chất lượng triển khai bệnh án điện tử tại các bệnh viện, xây dựng kho dữ liệu lớn của ngành y tế và đẩy mạnh kết nối, chia sẻ dữ liệu với cơ sở dữ liệu quốc gia cũng như hệ thống dữ liệu của Bộ Y tế.
Dự kiến đến cuối năm 2026, TP.HCM sẽ hoàn thành kho dữ liệu y tế lớn, tích hợp thông tin khám chữa bệnh, phòng chống dịch, nhân lực y tế, tài chính y tế và nhiều lĩnh vực liên quan.
Theo TS.BS Nguyễn Hồng Chương, khi hệ thống dữ liệu được chuẩn hóa và liên thông, AI sẽ có thêm điều kiện để hỗ trợ dự báo xu hướng bệnh tật, cảnh báo dịch bệnh, tối ưu hóa công tác quản lý và nâng cao chất lượng khám chữa bệnh.
Các chuyên gia nhận định, chuyển đổi số trong y tế không chỉ là quá trình thay thế hồ sơ giấy bằng hồ sơ điện tử mà còn là bước chuyển từ mô hình điều trị sang quản lý sức khỏe chủ động. Trong hành trình đó, dữ liệu sẽ là nền tảng để hình thành các bệnh viện thông minh, nơi công nghệ và AI hỗ trợ đội ngũ y tế mang lại dịch vụ chăm sóc sức khỏe hiệu quả, an toàn và thuận tiện hơn cho người dân.
