Ngày 16/7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt. Dự thảo Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt gồm 4 chương, 37 điều, quy định về nguyên tắc, biện pháp, chính sách, nguồn lực của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt; áp dụng với cơ quan, tổ chức, cá nhân Việt Nam và cơ quan, tổ chức, cá nhân nước ngoài hoạt động, cư trú trên lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Theo tờ trình của Chính phủ do Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Phan Văn Giang trình bày, dự thảo nhằm thể chế hóa đúng, đầy đủ, kịp thời đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, hội nhập quốc tế. Trong đó, có chủ trương gia nhập các cơ chế đa phương về phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt; hoàn thiện khung pháp lý trong nước ở cấp Luật để Việt Nam thực hiện đầy đủ, hiệu quả các cam kết, nghĩa vụ quốc gia về vấn đề này theo Hiến chương Liên hợp quốc và các công ước, hiệp ước, thỏa thuận quốc tế có liên quan mà Việt Nam là thành viên. Đồng thời, tạo môi trường quốc tế thuận lợi để các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp Việt Nam tăng cường hợp tác về đầu tư, thương mại và công nghệ với các tổ chức, các nước trên thế giới, đặc biệt là các nền kinh tế lớn, thị trường quan trọng như Mỹ và Liên minh châu Âu.
Dự thảo Luật được thiết kế theo hướng không thay thế pháp luật chuyên ngành, không đặt ra thủ tục quản lý, cấp phép, khai báo, báo cáo, kiểm tra, thanh tra, giám sát độc lập, trùng lặp; các biện pháp đặc thù chỉ áp dụng khi có căn cứ rủi ro cụ thể, bảo đảm đúng thẩm quyền, đúng đối tượng, đúng phạm vi, cần thiết, tương xứng và không làm phát sinh gánh nặng tuân thủ bất hợp lý.
Thẩm tra dự án luật, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội Lê Tấn Tới khẳng định, Thường trực Ủy ban nhất trí với sự cần thiết ban hành Luật với các căn cứ chính trị, pháp lý và thực tiễn đã nêu trong Tờ trình của Chính phủ; cơ bản nhất trí với phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của dự thảo Luật, tuy nhiên đề nghị tiếp tục rà soát để xác định rõ ranh giới điều chỉnh giữa Luật này với các luật chuyên ngành; làm rõ nguyên tắc áp dụng pháp luật trong trường hợp có sự giao thoa giữa các lĩnh vực quản lý; bổ sung, hoàn thiện quy định đối với các hoạt động liên quan đến công nghệ, dữ liệu, dịch vụ và các giao dịch có yếu tố nước ngoài.
Về tiêu chí đánh giá rủi ro quốc gia về phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt được quy định tại Điều 11 của dự thảo, Thường trực Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại nhận thấy, việc xây dựng tiêu chí theo cách tiếp cận này là phù hợp với thông lệ quốc tế và nguyên tắc quản lý rủi ro, thể hiện sự toàn diện trong nhận diện, đánh giá rủi ro; tuy nhiên đề nghị nghiên cứu bổ sung, hoàn thiện Điều này theo hướng cụ thể hóa hơn các tiêu chí đánh giá, bổ sung các chỉ số định lượng hoặc mức đánh giá phù hợp; làm rõ vai trò của doanh nghiệp và các chủ thể kinh tế trong nhóm tiêu chí mức độ dễ bị tổn thương; quy định rõ nguyên tắc, phương pháp, nguồn thông tin và trách nhiệm của các cơ quan trong quá trình đánh giá, cập nhật tiêu chí đánh giá rủi ro quốc gia.
Đối với nội dung về giao dịch đáng ngờ liên quan đến tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt tại Điều 23, Thường trực Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại cho rằng, quy định về giao dịch đáng ngờ liên quan đến tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt đã được xây dựng phù hợp với nguyên tắc quản lý rủi ro, đồng bộ với pháp luật về phòng, chống rửa tiền và đáp ứng yêu cầu thực thi các nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc. Để bảo đảm tính khả thi, tránh lạm dụng trong thực tiễn, đề nghị quy định rõ trách nhiệm phối hợp, trao đổi thông tin giữa các cơ quan chức năng sau khi tiếp nhận báo cáo.
