Văn bản số 4307/BNNMT-MT của Bộ Nông nghiệp và Môi trường được gửi đến Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội, trả lời kiến nghị của cử tri do Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam chuyển đến từ cuối tháng 4. Nội dung kiến nghị nhấn mạnh: “Tình hình ô nhiễm môi trường trên hệ thống sông Đáy, sông Nhuệ, cử tri và Nhân dân đã kiến nghị nhiều lần nhưng chưa được giải quyết dứt điểm. Đề nghị Chính phủ, các Bộ, ngành địa phương quan tâm chỉ đạo khẩn trương giải quyết dứt điểm tình trạng ô nhiễm môi trường trên hệ thống sông Nhuệ, sông Đáy”.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, sông Nhuệ và sông Đáy là một hệ thống sông đặc biệt, chảy qua địa bàn 6 địa phương, đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội. Nhận thấy mức độ ô nhiễm ngày càng gia tăng, từ năm 2004, Bộ Tài nguyên và Môi trường (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã phối hợp với 6 tỉnh, thành phố thuộc lưu vực xây dựng và triển khai Đề án tổng thể bảo vệ môi trường lưu vực sông Nhuệ - sông Đáy đến năm 2020.
Dù đã có nhiều nỗ lực với các giải pháp quản lý và kỹ thuật, nhưng do nhiều nguyên nhân chủ quan và khách quan, kết quả thực hiện Đề án vẫn chưa đạt được mục tiêu đề ra.
Trước thực trạng này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã phối hợp với các Bộ, ngành, địa phương liên quan tham mưu Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 02/CT-TTg ngày 24/01/2025 về các giải pháp cấp bách tăng cường kiểm soát và xử lý ô nhiễm môi trường nước một số lưu vực sông.
Chỉ thị này đã xác định rõ các mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp cụ thể cho lưu vực sông Nhuệ - Đáy, mục tiêu đến 31/12/2025 92% khu công nghiệp, 60% cụm công nghiệp có hạ tầng thu gom và xử lý nước thải tập trung đạt quy chuẩn; 100% làng nghề có phương án thu gom và xử lý nước thải tập trung, trong đó 50% nước thải làng nghề được xử lý; 30% nước thải sinh hoạt đô thị và 40% nước thải sinh hoạt nông thôn được thu gom, xử lý.
Ba nhóm giải pháp ưu tiên là kiểm soát nguồn thải; xử lý chất thải, đặc biệt là nước thải sinh hoạt; và tăng cường thực thi trách nhiệm quản lý nhà nước của các Bộ, ngành, địa phương.
Đối với sông Nhuệ - Đáy, tập trung xử lý ô nhiễm các sông nội thành Hà Nội (Tô Lịch, Nhuệ, Lừ, Sét, Kim Ngưu); thực hiện các giải pháp cấp thoát nước, lưu thông dòng chảy (vận hành cống Thanh Liệt và trạm bơm Yên Sở); tập trung xử lý nước thải của Hà Nội, một số làng nghề, cụm công nghiệp của Hà Nam và bãi rác của Hòa Bình; triển khai dự án cải tạo phục hồi môi trường, khơi thông dòng chảy sông Nhuệ - Đáy và Châu Giang.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đã ban hành Thông tư số 02/2022/TT-BTNMT (sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 07/2025/TT-BTNMT) hướng dẫn quản lý chất lượng môi trường nước mặt và công tác quản lý lưu vực sông, cùng với hướng dẫn kỹ thuật lập kế hoạch quản lý chất lượng môi trường nước mặt.
Bên cạnh đó, Bộ đang xây dựng cơ sở dữ liệu chung về nguồn thải, đánh giá sức chịu tải môi trường nước mặt đối với lưu vực sông Nhuệ - Đáy, và dự kiến trình Thủ tướng Chính phủ
Kế hoạch quản lý chất lượng nước mặt trong quý III năm 2025. Công tác kiểm tra chuyên đề việc chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường đối với các cơ sở do Bộ cấp phép cũng được tăng cường.
Về phía Hà Nội, thực hiện Chỉ thị số 02/CT-TTg, UBND thành phố đang đẩy nhanh tiến độ nhiều dự án: Xây dựng và triển khai các dự án thu gom, xử lý nước thải sinh hoạt; Cải tạo, phục hồi môi trường nước, nạo vét, khơi thông dòng chảy các đoạn sông nội đô (Tô Lịch, Nhuệ, Lừ, Sét, Kim Ngưu) đang ô nhiễm nặng.
Điều chỉnh quy trình vận hành cống Thanh Liệt và trạm bơm Yên Sở; Đẩy nhanh tiến độ xây dựng trạm bơm Liên Mạc (hoàn thành trước 31/12/2025) và trạm xử lý nước thải Yên Xá công suất 270.000m3/ngày đêm (vận hành chính thức trước 30/6/2025). Rà soát, điều chỉnh quy trình vận hành đập Đồng Quan (hoàn thành trước 30/6/2025).
Đáng chú ý, UBND thành phố Hà Nội đang gấp rút cải tạo, nạo vét tổng thể sông Tô Lịch (điểm cuối sông Tô Lịch xả vào sông Nhuệ). Sở Xây dựng phối hợp với Công ty TNHH Một thành viên Thoát nước Hà Nội dự kiến hoàn thành công tác nạo vét vào tháng 8/2025, tập trung khu vực từ đường Hoàng Quốc Việt đến đường Bưởi.
