Quá trình chuyển dịch sang năng lượng sạch trên toàn cầu đang phụ thuộc ngày càng nhiều vào sự phát triển của các công nghệ lưu trữ năng lượng, đặc biệt là các hệ thống quy mô lớn và vận hành dài hạn.
Khi công suất năng lượng tái tạo tăng nhanh, hạ tầng hỗ trợ như lưới truyền tải và các dạng pin lưu trữ trở thành yếu tố then chốt để duy trì an ninh năng lượng.
Dù các tấm pin mặt trời hay tua-bin gió thường thu hút sự chú ý, hệ thống dây dẫn và các bộ pin lưu trữ mới chính là thành phần nền tảng bảo đảm sự ổn định cho toàn bộ hệ sinh thái năng lượng sạch.
Lĩnh vực lưu trữ năng lượng vì thế đang nổi lên như “ngành kinh doanh nghìn tỷ USD tiếp theo” của năng lượng sạch. Các nhóm nghiên cứu trên toàn cầu chạy đua để phát triển công nghệ pin thế hệ mới nhằm chiếm ưu thế trong thị trường đầy tiềm năng này.
Đến nay, Trung Quốc đang giữ vị trí dẫn đầu, vượt xa mục tiêu quốc gia về công suất lưu trữ năng lượng chỉ trong thời gian ngắn.
Bên cạnh đó, Trung Quốc cũng chiếm ưu thế tuyệt đối trong sản xuất pin. Trong một thế giới ngày càng điện hóa, điều này mang lại lợi thế địa chính trị đáng kể cho Bắc Kinh trong nhiều lĩnh vực công nghệ và năng lượng. Năm 2024, hơn 80% lượng cell pin toàn cầu được sản xuất tại Trung Quốc.
Các hãng như CATL, BYD, Gotion High-Tech hay Envision trở thành những nhà cung ứng chủ lực cho thị trường xe điện và lưới điện của nhiều quốc gia.
Diễn đàn Kinh tế Thế giới cho biết ngành lưu trữ năng lượng đang trở thành động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế Trung Quốc trong bối cảnh nhiều lĩnh vực khác chững lại.
Tính đến tháng 1/2025, lĩnh vực này đã thu hút hơn 100 tỷ nhân dân tệ đầu tư kể từ năm 2021, thúc đẩy mở rộng cả chuỗi cung ứng thượng nguồn và hạ nguồn.
Trung Quốc cũng bỏ xa các nền kinh tế khác về tổng mức đầu tư vào năng lượng sạch, không chỉ ở mảng pin và xe điện. Năm 2023, nước này chi tiêu cho năng lượng sạch nhiều hơn tổng số của 10 quốc gia đứng sau cộng lại.
Nhờ đó, Trung Quốc gần như thống trị thị trường sản xuất các loại pin lưu trữ và công nghệ mới, đồng thời là nơi có chi phí sản xuất thấp nhất cho nhiều công nghệ năng lượng quan trọng.
Tuy vậy, một bước tiến mới trong ngành pin tại Canada đang thu hút sự chú ý của thị trường toàn cầu.
Công ty NEO Battery Materials tại Toronto cho biết dòng pin dành cho thiết bị bay không người lái của họ đã đạt bước đột phá khi tăng 50% dung lượng và 40% mật độ năng lượng so với chuẩn phổ biến do các doanh nghiệp Trung Quốc đặt ra. Điểm đáng chú ý là cải tiến này không làm thay đổi kích thước pin.
Theo công bố của NEO, dòng NBM Drone Cell đạt dung lượng xả trung bình 34,2 Ah và mật độ năng lượng khoảng 300 Wh/kg, cao hơn đáng kể so với mức 22,0 Ah và 214 Wh/kg của các loại pin drone thương mại đang được sử dụng rộng rãi.
Công ty xem đây là bước tiến quan trọng để giải quyết vấn đề tập trung chuỗi cung ứng và rủi ro an ninh năng lượng. NEO hiện đang đàm phán với một số khách hàng tiềm năng trong lĩnh vực quân sự, bao gồm chính phủ Hàn Quốc, đồng thời lên kế hoạch mở rộng sang các ứng dụng ô tô.
Dù phạm vi ứng dụng của dòng pin drone này khá hẹp, thành công của NEO cho thấy tương lai của ngành lưu trữ năng lượng có thể trở nên đa dạng và bớt phụ thuộc vào một thị trường duy nhất.
Việc phát triển chuỗi cung ứng pin nội địa đang là ưu tiên hàng đầu của nhiều quốc gia, thúc đẩy sự ra đời của hàng loạt chính sách hỗ trợ trong vài năm gần đây.
Tuy nhiên, theo báo cáo của McKinsey & Company, để xây dựng ngành sản xuất pin có khả năng cạnh tranh toàn cầu ngoài châu Á trong thập kỷ tới, doanh nghiệp sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức về chuỗi cung ứng, nhân lực, vận hành và công nghệ, chứ không chỉ dừng lại ở việc tuân thủ quy định.
Những đột phá đơn lẻ như công nghệ của NEO được xem là bước đi đầu tiên, nhưng để tạo ra một thị trường năng lượng bền vững và cân bằng hơn, thế giới vẫn cần nỗ lực lớn hơn và mang tính hệ thống.
