Trong bối cảnh chuyển đổi số đang trở thành động lực phát triển, việc đảm bảo người dân vùng cao có thể tiếp cận thông tin chính thống, đặc biệt là thông tin về giảm nghèo, được xem là nhiệm vụ then chốt. Báo và Phát thanh – Truyền hình Tuyên Quang đã chủ động thay đổi cách vận hành, tổ chức nội dung và phương thức phát hành để đưa thông tin đến gần hơn với người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số.
Đổi mới để thu hẹp 'khoảng cách thông tin'
Ông Phan Việt Hòa, Trưởng phòng Điện tử Báo và Phát thanh – Truyền hình Tuyên Quang cho biết, nhiệm vụ giảm nghèo thông tin không chỉ nằm trong một tuyến bài riêng biệt mà được lồng ghép trong toàn bộ hoạt động của tòa soạn.
“Khi hợp nhất các loại hình báo chí: báo in, điện tử, phát thanh, truyền hình, chúng tôi có điều kiện tạo ra một hệ thống nội dung đa dạng, phong phú, phù hợp với nhiều nhóm độc giả khác nhau. Đặc biệt, các ấn phẩm vùng cao và chương trình truyền hình tiếng dân tộc là nguồn tư liệu rất quý để chuyển tải chính sách đến bà con một cách gần gũi nhất”.
Theo ông Hòa, các chương trình truyền hình bằng tiếng Mông, Tày, Dao… đã trở thành cầu nối quan trọng, giúp những nội dung về chính sách dân tộc, an sinh, phát triển kinh tế… đến được với bà con theo cách tự nhiên và dễ tiếp nhận hơn. Nhiều chuyên mục phản ánh mô hình sản xuất, kinh nghiệm giảm nghèo, gương điển hình làm kinh tế, các hoạt động hỗ trợ của chính quyền địa phương được đăng tải thường xuyên, tạo sự lan tỏa tích cực trong cộng đồng.
Đưa thông tin đến tận thôn bản: “Không chờ bạn đọc tìm đến báo nữa”
Không chỉ thay đổi về nội dung, phương thức phát hành cũng được điều chỉnh mạnh mẽ theo hướng hiện đại hơn. Trong mỗi chuyến công tác cơ sở, phóng viên của Báo và PT-TH Tuyên Quang không chỉ ghi nhận thông tin mà còn hướng dẫn bà con cách sử dụng báo điện tử, cách theo dõi các fanpage, đăng ký kênh YouTube, quét mã QR để đọc các bài viết hoặc xem chương trình truyền hình phù hợp.
Ông Hòa cho biết: “Báo chí bây giờ không còn là ‘điểm đến’ mà phải trở thành ‘điểm tiếp cận’. Chúng tôi không thể ngồi chờ bạn đọc tìm đến, mà phải mang thông tin đến tận nơi – từ thôn, bản, đến những hộ dân ít có điều kiện tiếp cận thông tin”.
Những mã QR gắn tại nhà văn hóa, trạm y tế, trường học, trụ sở xã… giúp người dân chỉ cần một thao tác quét là có thể xem được tin tức mới nhất, video hướng dẫn, phóng sự chính sách hoặc các bài phân tích liên quan đến đời sống của họ.
Sự chuyển đổi ấy không chỉ lan tỏa trong cộng đồng mà còn thu hút sự quan tâm của các sở, ban, ngành, tổ chức đoàn thể. Thấy được hiệu quả, nhiều đơn vị chủ động phối hợp tuyên truyền, chia sẻ thông tin, cung cấp dữ liệu và tham gia livestream cùng tòa soạn. “Livestream các sự kiện, chương trình hỗ trợ, hoạt động tuyên truyền đang trở thành phương thức rất hiệu quả. Người dân xem trực tiếp, đặt câu hỏi trực tiếp, và nhận được câu trả lời cũng ngay lập tức” – ông Hòa cho biết.
Ở các vùng miền núi, người dân sử dụng smartphone ngày càng phổ biến. Thậm chí nhiều người còn biết kinh doanh, quảng bá sản phẩm qua mạng xã hội. Nhờ sự quen thuộc đó, báo chí có điều kiện thuận lợi hơn để lồng ghép thông tin về chính sách, mô hình sản xuất, định hướng phát triển kinh tế.
Gỡ nút thắt từ ngôn ngữ chính sách
Dù vậy, thách thức lớn nhất được ông Hòa chỉ ra là cách “dịch ngôn ngữ nghị quyết” sang nội dung dễ hiểu. “Nếu chỉ đăng nguyên văn các văn bản cứng nhắc thì bà con không nắm được gì. Báo chí phải chuyển hóa thành ngôn ngữ đời thường, gần gũi, có hình ảnh minh họa và ví dụ thực tiễn”, ông nói.
Trong định hướng lâu dài, tòa soạn ưu tiên hai nhóm đối tượng:
Cán bộ cơ sở, cần được tiếp cận thông tin đầy đủ để triển khai chính sách; Đồng bào vùng cao, cần nội dung rõ ràng, ít thuật ngữ, gắn với đời sống.
Những đổi mới của Báo và Phát thanh – Truyền hình Tuyên Quang cho thấy một tư duy mới trong làm báo: báo chí không chỉ đưa tin mà còn đồng hành, hướng dẫn và giúp người dân vượt qua rào cản thông tin. Điều này đặc biệt quan trọng với nhóm yếu thế – đồng bào vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số.
Với nền tảng số ngày càng hoàn thiện, lượng người theo dõi tăng đều và sự phối hợp chặt chẽ từ các cơ quan, tổ chức, mô hình làm báo đa phương tiện ở Tuyên Quang đang mở ra khả năng tiếp cận rộng hơn, nhanh hơn và hiệu quả hơn.
“Chúng tôi xác định nhiệm vụ quan trọng nhất là làm sao để người dân hiểu chính sách. Khi bà con hiểu, họ sẽ biết quyền lợi, biết cách làm ăn, biết tận dụng hỗ trợ. Báo chí vì thế phải trở thành cầu nối thực sự, chứ không chỉ là nơi đăng tin”, ông Hòa khẳng định.
Trong bối cảnh giảm nghèo bền vững đang bước vào giai đoạn mới, những nỗ lực này không chỉ góp phần thu hẹp khoảng cách thông tin mà còn tạo nền tảng để người dân vùng cao nắm bắt cơ hội phát triển, vươn lên trong đời sống kinh tế – xã hội.
