“Đại gia” công nghệ trả phí cho báo chí: Chuyện chẳng đặng đừng!

(NB&CL) Nhật báo Mỹ Wall Street Journal (WSJ) ngày 8/8 vừa qua tung ra thông tin vừa khiến giới truyền thông giật mình vừa vui mừng về việc Facebook đề nghị trả tiền bản quyền tới 3 triệu USD/năm cho một số hãng thông tấn để được quyền sử dụng tin tức của họ.

Giật mình và vui mừng bởi cách đó chỉ vài năm, chuyện đòi phí bản quyền tin tức từ các “đại gia” công nghệ vẫn gây nhiều tranh cãi.

Thẻ tin tức và bản hợp đồng bản quyền sử dụng tin

Theo WSJ, để “hợp pháp hóa” việc sử dụng tin tức, các đại diện Facebook đã nói sẵn sàng thảo ra bản thỏa thuận theo đó sẽ trả tới 3 triệu USD/năm (gần 70 tỉ đồng) cho các cơ quan thông tấn, báo chí. Việc sử dụng tin tức này bao gồm việc dẫn lại các tít báo, phần nội dung xem trước của các bài báo trên cung cấp trên nền tảng của họ. Con số 3 triệu USD/năm  hay thời hạn 3 năm của bản thỏa thuận có lẽ còn chưa thật chính xác bởi nội dung cụ thể buổi thương lượng giữa Facebook với những tên tuổi hàng đầu như ABC News, Dow Jones, Washington Post và Bloomberg… chưa được chính thức công khai. Cũng chưa rõ đã có cơ quan báo chí nào chính thức đặt bút ký vào bản thỏa thuận bán bản quyền tin tức cho Facebook chưa.

Ông chủ Mark Zuckerberg của Facebook dưới góc nhìn châm biếm của báo chí.

Ông chủ Mark Zuckerberg của Facebook dưới góc nhìn châm biếm của báo chí.

Dù vậy, sự mạnh tay chi của Facebook được xem “cú dọn đường” ấn tượng cho thẻ tin tức  việc phát hành cái gọi là news tab- thẻ tin tức mà “người Facebook” râm ran từ bấy lâu và có thông tin cho là sẽ được “ông vua” mạng xã hội này chính thức trình làng vào mùa thu năm nay. Với thẻ tin tức, Facebook sẽ để các hãng tin tức được tự ý cân nhắc việc nội dung của họ sẽ xuất hiện như thế nào trên Facebook. Cụ thể, các hãng tin hoặc sẽ tổ chức tin tức của mình trực tiếp trên Facebook, hoặc chỉ hiển thị tiêu đề (headline) và phần xem trước (preview) trên thẻ tin tức, từ đó người đọc bấm vào và được chuyển tới trang web của đơn vị xuất bản.

Sự ra đời của thẻ tin tức hay cuộc thương lượng trên được cho là sự nhượng bộ và “biết điều” hơn của “Đức Vua” sau hàng loạt những phản ứng vô cùng gay gắt từ giới truyền thông báo chí “truyền thống”. Rất nhiều cơ quan báo chí đã đồng loạt cho rằng chính sự lấn lướt của Facebook cũng như nhiều “đại gia” công nghệ khác như Google trên thị trường quảng cáo trực tuyến đã lấy đi nguồn thu rất đáng kể của họ.

Việc chẳng đặng đừng hay câu chuyện không muốn cũng phải làm

“Chẳng đặng đừng” hay “không muốn cũng phải làm” có thể xem là câu ví von cho những động thái rất đáng giật mình trên của Facebook. Bởi trên thực tế, câu chuyện buộc những “đại gia” công nghệ như Facebook, Google… trả phí cho đơn vị sản xuất tin tức - những nhà sáng tạo nội dung đã là câu chuyện “nóng” được đưa ra bàn thảo và gây ra tranh luận trái chiều từ nhiều năm nay. Trong nhìn nhận của những nhà sản xuất nội dung cũng như giới quan sát, việc Facebook, Google… hiển thị các tít bài, nội dung xem trước của tin tức trên công cụ tìm kiếm cũng như phần cung cấp tin của họ, nói trắng ra, chẳng khác gì việc vi phạm bản quyền, “chôm chỉa” sức sáng tạo của người khác. Trong quan điểm của họ, một khi đã đưa sản phẩm nội dung họ sản xuất ra kiếm tiền thì đương nhiên là phải chấp nhận chia sẻ lợi nhuận.

facebook-ke4G--621x414@LiveMint_1565496097043

Không dừng lại ở sự ấm ức, phẫn nộ, thời gian qua, hàng loạt các quốc gia, tổ chức đã có động thái chính thức và dứt khoát với câu chuyện “sử dụng chùa” tin tức của Facebook, Google… Ngày 23/7/2019, Pháp đã là quốc gia châu Âu đầu tiên thông qua luật cải tổ về bản quyền, buộc các ông lớn công nghệ như Google, Facebook trả tiền cho các nội dung báo chí, điển hình là tin tức của các hãng truyền thông. Cụ thể, Quốc hội Pháp đã thông qua dự luật về quyền tác giả dành cho báo chí và truyền thông, với mục tiêu cho phép các cơ quan báo chí và đơn vị truyền thông được hưởng một phần thu nhập từ hoạt động quảng cáo, khai thác thông tin của các đơn vị cung cấp nền tảng trung gian hay mạng xã hội như Facebook và Google. Cụ thể, theo dự luật này, các cơ quan báo chí và truyền thông được quyền yêu cầu các đơn vị cung cấp các phần mềm, ứng dụng tìm kiếm, khai thác thông tin trên môi trường internet hay các trang mạng xã hội phải trả tiền khi các đơn vị này trích dẫn hay đăng tải lại sản phẩm của họ. Luật quyền tác giả đối với báo chí và truyền thông còn quy định, các nhà báo, phóng viên, tác giả trực tiếp của các bài viết, video hay sản phẩm âm thanh cũng sẽ nhận được một phần thù lao, trong số thù lao mà Google hay Facebook trả cho cơ quan chủ quản.

Trước đó, tháng 3/2019, sau hơn 2 năm 6 tháng tranh luận, Nghị viện châu Âu (EP) đã thông qua Chỉ thị về quyền tác giả (Copyright Directive) trên thị trường internet. Điều 15 của Chỉ thị này quy định về việc bảo vệ các tác phẩm báo chí được đăng tải trên internet và việc khai thác trực tuyến các sản phẩm này. Nghị viện châu Âu yêu cầu các quốc gia thành viên phải áp dụng các biện pháp để triển khai nội dung Chỉ thị này thành luật cụ thể của mỗi quốc gia và Pháp là quốc gia thành viên đầu tiên triển khai một phần Chỉ thị này của EP.

Đã đi thì sẽ thành đường. Hành trình đấu tranh cho “bản quyền tin tức” báo chí đã và đang được mở ra… và báo chí, coi như cũng được nhẹ gánh phần nào trong nỗi buồn bị mạng xã hội lấn át.

Nguyễn Trang

Xem thêm

Video dọc và yêu cầu “đứng lên” của báo chí truyền hình

Video dọc và yêu cầu “đứng lên” của báo chí truyền hình

(NB&CL) Video dọc không đơn thuần là video ngang được cắt lại cho vừa màn hình điện thoại. Định dạng này đặt ra yêu cầu mới đối với cách tổ chức hình ảnh, xây dựng câu chuyện và tiếp cận công chúng của báo chí truyền hình. Muốn “đứng lên” trong không gian đa nền tảng, người làm báo cần làm chủ ngôn ngữ video dọc, chủ động đổi mới phương thức sản xuất nhưng không đánh mất những giá trị cốt lõi của báo chí.

Nhiều tiếng nói, nhiều nền tảng: Báo chí Cao Bằng mang tri thức tới bản làng

Nhiều tiếng nói, nhiều nền tảng: Báo chí Cao Bằng mang tri thức tới bản làng

(CLO) Ở Cao Bằng, những câu chuyện về người phụ nữ vùng cao làm chủ kinh tế, những cách làm mới trong sản xuất và đời sống đang được Báo và Phát thanh, Truyền hình tỉnh kể lại qua nhiều hình thức báo chí. Mỗi đề tài mang một sắc thái riêng, nhưng đều hướng đến những vấn đề gần gũi với đồng bào, góp phần lan tỏa kinh nghiệm hay và khơi mở những hướng phát triển trong cộng đồng.

Tuyên truyền khoa học - công nghệ vùng cao: Người dân cần biết gì từ một mô hình?

Tuyên truyền khoa học - công nghệ vùng cao: Người dân cần biết gì từ một mô hình?

(CLO) Báo và Phát thanh, Truyền hình Đắk Lắk không chỉ giới thiệu những mô hình ứng dụng khoa học - công nghệ hiệu quả, mà còn đi sâu vào cách làm, điều kiện triển khai và những trở ngại trong thực tế. Qua đó, thông tin tuyên truyền gắn với câu hỏi thiết thực: người dân có thể học gì từ một mô hình, cần chuẩn bị những gì và đâu là những rào cản cần tháo gỡ để áp dụng vào sản xuất, kinh doanh.

Giữ hồn Hà Nội trong tầm nhìn trăm năm...

Giữ hồn Hà Nội trong tầm nhìn trăm năm...

(CLO) Trong hành trình phát triển và hiện đại hóa, Hà Nội đứng trước bài toán gìn giữ những giá trị văn hóa, không gian di sản và nếp sống truyền thống. Đó cũng là nền tảng quan trọng để Thủ đô phát triển bền vững mà không đánh mất bản sắc riêng.

Tòa soạn Tiếng Xanh: Ý tưởng xanh, tiếng nói xanh

Tòa soạn Tiếng Xanh: Ý tưởng xanh, tiếng nói xanh

Ngày 25/10, tại trụ sở Báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng (Hà Nội), Tòa soạn Tiếng Xanh tổ chức lễ ra mắt Ban Biên tập nhiệm kỳ 2026–2027 và chương trình tập huấn thành viên mới, đánh dấu bước khởi đầu cho hành trình hoạt động của các thành viên trong nhiệm kỳ mới.

Báo chí xứ Lạng đưa tri thức đến bản làng qua những làn sóng quen thuộc

Báo chí xứ Lạng đưa tri thức đến bản làng qua những làn sóng quen thuộc

(CLO) Ở địa bàn miền núi, biên giới như Lạng Sơn, phát thanh có lợi thế nhờ khả năng phủ sóng rộng và thói quen nghe đài của người dân. Báo và Phát thanh, Truyền hình Lạng Sơn tận dụng đặc điểm này để lồng ghép thông tin về khoa học - công nghệ, kinh tế số và những điển hình tiên tiến vào các chương trình quen thuộc với công chúng.

Báo Thanh Niên viết tiếp câu chuyện “Cùng con đi tiếp cuộc đời”

Báo Thanh Niên viết tiếp câu chuyện “Cùng con đi tiếp cuộc đời”

(CLO) Ngày 24/10, Báo Thanh Niên đã tổ chức lễ ký thỏa thuận bảo trợ trẻ mồ côi và trao Bằng khen của Ban Chấp hành Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh cho các tập thể, cá nhân có nhiều đóng góp tích cực, hiệu quả trong chương trình “Cùng con đi tiếp cuộc đời” giai đoạn 2021–2026.

Đa dạng hình thức, mở rộng đường đi của thông tin khoa học, công nghệ vào nhịp sống vùng cao

Đa dạng hình thức, mở rộng đường đi của thông tin khoa học, công nghệ vào nhịp sống vùng cao

(CLO) Tuyên truyền về khoa học - công nghệ, kinh tế số và những điển hình tiên tiến ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi không chỉ là đưa thông tin đến người dân, mà còn đòi hỏi cách thể hiện phù hợp với ngôn ngữ, văn hóa và điều kiện tiếp nhận của từng cộng đồng.

Báo và Phát thanh, truyền hình Khánh Hòa lan tỏa sáng kiến công nghệ, mở lối phát triển vùng cao

Báo và Phát thanh, truyền hình Khánh Hòa lan tỏa sáng kiến công nghệ, mở lối phát triển vùng cao

(CLO) Báo và Phát thanh, Truyền hình Khánh Hòa đẩy mạnh tuyên truyền các mô hình ứng dụng khoa học - công nghệ, phát triển kinh tế số và điển hình tiên tiến ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, góp phần đưa những cách làm hiệu quả từ cơ sở đến gần hơn với người dân, tạo sức lan tỏa và thúc đẩy nhân rộng mô hình.

Chuyện nghề phía sau phim tài liệu giải A: Đưa chính sách ‘quản trị mới’ đến gần lòng dân

Chuyện nghề phía sau phim tài liệu giải A: Đưa chính sách ‘quản trị mới’ đến gần lòng dân

(CLO) Làm thế nào để thông tin về một chủ trương lớn, khô khan như việc thay đổi tổ chức bộ máy nhà nước trở nên sinh động, gần gũi và có ý nghĩa trực tiếp với người dân? Bài toán của những người làm phim chính luận đã được nhà báo Nguyễn Đình Thanh và ê-kíp giải mã thành công qua tác phẩm “Hà Nội - Quản trị mới - Gần lòng dân” – bộ phim vừa xuất sắc đoạt Giải A tại Giải Báo chí về phát triển văn hóa và xây dựng người Hà Nội năm 2026.

Nhà báo Trần Bá Lạn về cõi xa

Nhà báo Trần Bá Lạn về cõi xa

(CLO) Ngày 20-10-2026, trái tim nhà báo, nhà giáo Trần Bá Lạn đã ngừng đập, thượng thọ 97 mùa xuân cùng đất nước và nền báo chí Cách mạng Việt Nam. Hàng ngàn nhà báo - là các học trò cũ của thầy khắp mọi miền đất nước tiếc thương ông, người truyền lửa nghề tận tâm, nhiệt huyệt. Nhiều nhà báo - các học trò của ông dù xa dù gần cùng hẹn nhau trở về thủ đô để viếng, tưởng niệm, dự lễ truy điệu tiễn biệt người thầy “Đức - Tài vẹn toàn” tại nhà Tang lễ quốc gia, 26-10-2026.

Thời đại AI: Khoảng cách số khiến người dùng dễ tổn thương trước tin giả

Thời đại AI: Khoảng cách số khiến người dùng dễ tổn thương trước tin giả

(CLO) Có điện thoại thông minh, thường xuyên sử dụng Internet nhưng vẫn khó nhận diện thông tin sai lệch, thậm chí tin vào những câu chuyện do trí tuệ nhân tạo tạo dựng. Thực tế này cho thấy khoảng cách số không khép lại khi người dân có thiết bị và kết nối, mà còn nằm ở khả năng đánh giá thông tin, nhận diện rủi ro và tự chủ trong môi trường số.

Khoảng cách số trong kỷ nguyên AI: Làm thế nào để không ai bị bỏ lại phía sau?

Khoảng cách số trong kỷ nguyên AI: Làm thế nào để không ai bị bỏ lại phía sau?

(CLO) Trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra những khả năng chưa từng có trong tiếp cận tri thức, sản xuất thông tin và giải quyết các vấn đề của đời sống. Nhưng khi công nghệ phát triển ngày càng nhanh, một câu hỏi cũng trở nên cấp thiết: Liệu tất cả mọi người có cơ hội như nhau để tiếp cận, hiểu và hưởng lợi từ những thành tựu đó?

Khơi nguồn di sản sông Hồng, mở lối phát triển Hà Nội từ chiều sâu văn hóa

Khơi nguồn di sản sông Hồng, mở lối phát triển Hà Nội từ chiều sâu văn hóa

(NB&CL) Khảo sát thực địa tại 16 phường, xã, kết nối tư liệu lịch sử với câu chuyện làng nghề và những nỗ lực kiến tạo không gian sống ven sông, loạt bài “Khơi nguồn dòng di sản, kiến tạo Hà Nội văn minh” của cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội đặt ra yêu cầu phát triển Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng gắn với gìn giữ di sản, phát huy nguồn lực cộng đồng và nâng cao chất lượng sống của người dân.

Cỡ chữ bài viết: