Trình bày chuyên đề "Tư duy, nhận thức mới về quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc của Đại hội XIV" tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng diễn ra vào ngày 7/2, Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng cho biết, trên cơ sở tổng kết sâu sắc thực tiễn, đánh giá khách quan xu thế thời đại, tình hình thế giới, khu vực và trong nước, Đại hội XIV của Đảng xác định những chủ trương chiến lược có tính đột phá, mở đường, khẳng định quyết tâm, khát vọng của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân trong kỷ nguyên vươn mình, xây dựng đất nước phồn vinh, thịnh vượng, trong đó lĩnh vực quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc có bước phát triển mới.
Đại tướng Phan Văn Giang nêu rõ, Đại hội XIV của Đảng đã bàn thảo kỹ lưỡng, quyết định những chủ trương chiến lược về quốc phòng với tư duy nhận thức mới, trong đó, có 5 nội dung. Cụ thể:
Thứ nhất, về mục tiêu quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc. Đại hội XIV xác định bảo vệ cao nhất lợi ích quốc gia-dân tộc, kiên định bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc; bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân, chế độ xã hội chủ nghĩa; bảo vệ thành quả cách mạng, sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa; bảo vệ nền văn hóa và uy tín, vị thế quốc tế của đất nước; bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia, an ninh con người, an ninh kinh tế, an ninh mạng…
Đại hội XIV kế thừa, phát triển các nội dung về bảo vệ Tổ quốc từ các kỳ đại hội trước, đồng thời bổ sung mục tiêu "Bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia-dân tộc" lên trên hết, trước hết; "bảo vệ uy tín, vị thế quốc tế của đất nước", "bảo vệ an ninh con người", "an ninh kinh tế, an ninh mạng"; "tăng cường quốc phòng toàn dân, phòng thủ chủ động; ngăn ngừa, đẩy lùi từ sớm các nhân tố gây mất ổn định chính trị từ bên trong", giữ vững và củng cố môi trường hòa bình, phát triển đất nước...
Thứ hai, về nhiệm vụ quốc phòng. Đại hội XIV đã xác định tăng cường quốc phòng, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa là nhiệm vụ trọng yếu thường xuyên của Đảng, Nhà nước, của hệ thống chính trị và toàn dân, trong đó Quân đội nhân dân là nòng cốt nhưng có bước phát triển.
Khẳng định tăng cường quốc phòng an ninh và đẩy mạnh đối ngoại, hội nhập quốc tế là trọng yếu thường xuyên. Xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh, hiện đại; xây dựng khu vực phòng thủ chủ động, vững chắc; xây dựng quy hoạch tổng thể thế trận quốc phòng gắn với phát triển kinh tế, văn hóa xã hội, đối ngoại của đất nước cũng như từng khu vực, từng địa phương phù hợp với địa giới hành chính mới và các hình thái chiến tranh, các phương thức tác chiến mới hiện đại.
Đồng thời, thực hiện tốt nhiệm vụ phòng thủ dân sự, chuẩn bị đầy đủ lực lượng, phương tiện, phương án để thực hiện nhiệm vụ chiến đấu của quân đội trong thời bình. Đại hội XIV cũng xác định tăng cường tiềm lực, sức mạnh tổng hợp quốc gia, nâng cao khả năng huy động đáp ứng yêu cầu trong mọi tình huống quốc phòng…
Thứ ba, về xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại. Quán triệt, triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng về xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư về "2 kiên định, 2 đẩy mạnh, 2 ngăn ngừa", "5 vững" và mục tiêu "quyết tâm nghiên cứu, sản xuất vũ khí trang bị tiên tiến, hiện đại". Hơn 80 năm qua, Quân đội luôn thực hiện tốt 3 chức năng "đội quân chiến đấu, đội quân công tác, đội quân lao động và sản xuất".
Thực hiện chức năng là đội quân chiến đấu, Quân đội nhân dân được xây dựng cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức, tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và nhân dân; tổ chức tinh, gọn, mạnh có cơ cấu đồng bộ, hợp lý giữa các thành phần, lực lượng; sắp xếp tổ chức quân sự địa phương đồng bộ với tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp…
Đại hội XIV tiếp tục xác định xây dựng lực lượng dân quân tự vệ vững mạnh, rộng khắp trên các vùng, miền, trên biển.
Thứ tư, về xây dựng công nghiệp quốc phòng. Đại hội XIV xác định đẩy mạnh đột phá phát triển công nghiệp quốc phòng tự chủ, tự lực, tự cường, lưỡng dụng, hiện đại. Cùng với tiếp tục khẳng định tính lưỡng dụng, hiện đại trong Văn kiện Đại hội XIII, Đại hội XIV bổ sung thêm các thành tố "tự chủ, tự lực, tự cường, hiện đại" trong phát triển công nghiệp quốc phòng nhằm phát huy nội lực, tự lực tiến tới tự chủ chiến lược trong suốt quá trình từ nghiên cứu đến sản xuất và phát triển; không ngừng đổi mới, ứng dụng công nghệ cao, bảo đảm chất lượng ngày càng cao…
Thứ năm, về hội nhập quốc tế và đối ngoại quốc phòng. Công tác hội nhập quốc tế và đối ngoại quốc phòng tiếp tục được đẩy mạnh theo phương châm chủ động, linh hoạt, thực chất, hiệu quả, toàn diện cả song phương và đa phương, là một trụ cột đối ngoại của Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân.