Ngày 4/11, Quốc hội thảo luận về dự án Luật Định danh và xác thực điện tử. Giải trình, làm rõ các vấn đề đại biểu quan tâm, Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an, tập trung phân tích phạm vi đối tượng định danh điện tử và cơ chế tổ chức thực hiện trong dự thảo luật.
Theo Bộ trưởng Lương Tam Quang, Điều 7 dự thảo Luật xác định phạm vi các nhóm đối tượng được định danh điện tử. Trong đó, nhóm đối tượng do cơ quan nhà nước thực hiện định danh được quy định tại Điều 8, gồm cơ quan, tổ chức, cá nhân, địa điểm, không gian; đối tượng có thông tin thuộc dữ liệu cốt lõi, dữ liệu quan trọng; đối tượng được chứng nhận quyền sở hữu, sử dụng sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro cao và đối tượng thuộc bí mật nhà nước.
Các nhóm đối tượng còn lại do tổ chức cung cấp dịch vụ đủ điều kiện thực hiện theo nhu cầu của cơ quan, tổ chức, cá nhân. Dự thảo Luật đồng thời giao Chính phủ quy định danh mục và lộ trình thực hiện đối với nhóm đối tượng do cơ quan nhà nước định danh, bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tiễn chuyển đổi số ở nước ta.
Đáng chú ý, đối với những nhóm đối tượng đã có cơ chế định danh hoặc quản lý tương tự theo pháp luật chuyên ngành, dự thảo Luật thiết kế theo hướng tận dụng dữ liệu đã có. Trường hợp thông tin để tạo lập danh tính điện tử đã đầy đủ, chính xác trong Cơ sở dữ liệu quốc gia hoặc cơ sở dữ liệu chuyên ngành, cơ quan nhà nước sẽ tự động thực hiện quy trình tạo lập danh tính điện tử và cấp mã định danh quốc gia đối với các đối tượng quy định tại khoản 1 Điều 8.
Cách tiếp cận này giúp cơ quan, tổ chức, cá nhân không phải cung cấp lại thông tin hoặc thực hiện thủ tục đăng ký định danh điện tử, góp phần hạn chế những thủ tục không cần thiết.
Một nội dung được Bộ trưởng Lương Tam Quang nhấn mạnh là cơ chế bảo vệ quyền riêng tư, nguyên tắc thu thập dữ liệu tối thiểu và đồng bộ dữ liệu định danh, xác thực.
Theo đó, dự thảo Luật đã thiết kế nhiều lớp bảo vệ quyền riêng tư, quy định việc thu thập dữ liệu tối thiểu và phải có sự đồng ý của chủ thể; không đồng bộ nội dung giao dịch, không chia sẻ kết quả xác thực ngoài phạm vi cho phép.
Việc bảo vệ dữ liệu cá nhân trong hoạt động định danh và xác thực điện tử được thực hiện theo quy định của pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân. Các nguyên tắc, điều kiện, phạm vi và mục đích xử lý dữ liệu cá nhân không có sự thay đổi.
Bộ trưởng khẳng định, hoạt động định danh và xác thực điện tử phải tuân thủ Hiến pháp và pháp luật, bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân. Việc khai thác, sử dụng danh tính điện tử phải bảo mật thông tin, tuân thủ pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ tiếp tục rà soát các quy định liên quan, tham mưu Chính phủ quy định chi tiết việc thu thập, khai thác, sử dụng dữ liệu về định danh và xác thực điện tử, bảo đảm chặt chẽ, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của chủ thể.
Liên quan đến việc liên kết tài khoản giao dịch với danh tính điện tử và phòng ngừa nguy cơ giả mạo danh tính trên môi trường điện tử, Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết, khoản 5 Điều 23 dự thảo Luật quy định các cơ quan, tổ chức, cá nhân sử dụng tài khoản giao dịch điện tử để giao dịch trực tuyến trong những lĩnh vực có rủi ro cao hoặc phát sinh nghĩa vụ pháp lý quan trọng phải xác thực với danh tính điện tử quốc gia và liên kết tài khoản giao dịch điện tử với danh tính điện tử đó.
Các lĩnh vực được nêu gồm chứng khoán, viễn thông, ngân hàng, bưu chính, thương mại điện tử, khám bệnh, chữa bệnh, trung gian thanh toán, ví điện tử, tài sản mã hóa, trò chơi điện tử trực tuyến và dịch vụ đăng ký, cho thuê, sử dụng tên miền.
Những quy định này góp phần hoàn thiện cơ chế quản lý, khai thác và bảo vệ dữ liệu định danh điện tử, đồng thời tạo nền tảng cho việc xác thực danh tính trong các giao dịch trực tuyến, nhất là những lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro cao.
