Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Hải Trung cho rằng: Luật Tín ngưỡng, tôn giáo năm 2016, hiệu lực từ ngày 1/1/2018, có vai trò quan trọng trong việc bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo.
Thời gian qua, việc triển khai thi hành Luật Tín ngưỡng, tôn giáo năm 2016 đã nhận được sự chỉ đạo sát sao của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và sự vào cuộc toàn diện của các ban, Bộ, ngành, địa phương.
Qua 8 năm thi hành, Luật Tín ngưỡng, tôn giáo năm 2016 đã đạt được nhiều kết quả tiến bộ, tích cực, bảo đảm cho các hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo ngày càng đi vào nền nếp, các điều kiện bảo đảm quyền của cá nhân, tổ chức trong hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo được các cơ quan nhà nước quan tâm, hướng dẫn thực hiện.
Những kết quả này đã góp phần quan trọng trong việc bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của cá nhân, tổ chức, đồng thời tăng cường tính công khai, minh bạch trong hoạt động của các cơ quan nhà nước.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, qua công tác tổng kết việc thi hành Luật Tín ngưỡng, tôn giáo năm 2016 cho thấy, việc triển khai thi hành Luật còn gặp một số hạn chế, khó khăn như Luật chưa có quy định về nguyên tắc, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân khi thực hiện hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng; trình tự, thủ tục hành chính trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo chưa đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính, đặc biệt là điều kiện đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, thực hiện chuyển đổi số, liên thông dữ liệu…
Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Hải Trung khẳng định: Nội dung sửa đổi Luật Tín ngưỡng, tôn giáo lần này tập trung vào các vấn đề cốt lõi như bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của công dân; hoàn thiện quy định về tổ chức và hoạt động tôn giáo; xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức có liên quan.
Theo đó, Chính phủ đề xuất bốn nhóm chính sách lớn, gồm: quản lý hoạt động tôn giáo trên không gian mạng; đẩy mạnh phân quyền, phân cấp; hoàn thiện các biện pháp quản lý nhà nước; và thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực này.
Đáng chú ý, dự thảo luật cũng đã rà soát, cắt giảm và đơn giản hóa nhiều thủ tục hành chính, với 47/113 thủ tục được đề xuất cắt giảm hoặc bãi bỏ.
Đồng thời, dự thảo cũng tăng cường phân cấp, phân quyền cho chính quyền địa phương, đặc biệt là cấp xã, nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tại cơ sở.
Theo TS. Nguyễn Thị Định, Ban Tôn giáo Chính phủ, việc xây dựng Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi) tập trung vào 4 nhóm chính sách: Xác lập nguyên tắc, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân khi thực hiện hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng; phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo; bổ sung biện pháp quản lý nhà nước trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo; đơn giản hoá thủ tục hành chính và chuyển đổi số trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo.
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Quốc hội Triệu Thế Hùng cũng cho rằng: Ủy ban Văn hóa và Xã hội cơ bản tán thành với sự cần thiết sửa đổi luật, dự thảo luật đã thể chế hóa các quan điểm, chủ trương của Đảng về công tác tôn giáo, phát huy giá trị văn hóa, đạo đức tốt đẹp và huy động nguồn lực cho phát triển kinh tế xã hội.
Tuy nhiên, Ủy ban Văn hóa và Xã hội cũng đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát kỹ lưỡng dự thảo luật, nhằm tránh chồng chéo với các luật có liên quan, đồng thời bảo đảm tính tương thích với các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
Đặc biệt, đối với hoạt động tôn giáo trên không gian mạng, cần làm rõ các khái niệm, quy định cụ thể trách nhiệm của các chủ thể, đồng thời tránh trùng lặp với các quy định đã có trong pháp luật hiện hành.
Về phân quyền, phân cấp, cơ quan thẩm tra đề nghị việc giao thẩm quyền cần phù hợp với năng lực thực tế của chính quyền địa phương, nhất là cấp xã.
Để tiếp tục thể chế hoá chủ trương, đường lối của Đảng về phát huy rộng rãi dân chủ xã hội chủ nghĩa, quyền làm chủ của nhân dân, bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo; đa dạng hóa hình thức hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo gắn với bối cảnh đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số, xây dựng Chính phủ điện tử tiến tới Chính phủ số; bảo đảm tính tương thích với các điều ước quốc tế có liên quan mà Việt Nam là thành viên và khắc phục những tồn tại, hạn chế nêu trên thì việc xây dựng, ban hành Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi) là cần thiết.
