Không khí tất bật bao trùm khắp các ngõ xóm khi hầu hết các hộ dân đều đỏ lửa suốt ngày đêm để kịp hoàn thành những đơn hàng phục vụ thị trường Tết năm nay.
Ghi nhận của phóng viên chiều 25/1, tại nhiều gia đình trong làng, các công đoạn làm bánh được tổ chức nhịp nhàng, người rửa lá, người đãi đậu, vo gạo, gói bánh, buộc lạt. Những đôi tay thoăn thoắt chỉ mất khoảng 20-30 giây để hoàn thiện một chiếc bánh chưng vuông vức mà không cần khuôn.
Nghề làm bánh ở Tranh Khúc đã có từ nhiều đời, được truyền nối qua các thế hệ, vừa gìn giữ truyền thống, vừa mang lại nguồn thu nhập ổn định cho người dân.
Ông Ninh, chủ cơ sở làm bánh Ninh Huệ cho biết, hiện xã Nam Phù có khoảng trên 100 hộ còn giữ nghề làm bánh chưng. Trung bình mỗi năm, làng cung ứng ra thị trường hàng vạn chiếc bánh, trong đó khoảng 70% tiêu thụ tại Hà Nội, phần còn lại được đưa đi các tỉnh, thành và xuất khẩu ra nước ngoài.
Giá bánh dao động từ 40.000-50.000 đồng/chiếc đối với kích thước nhỏ; còn kích thước to từ 100-150 nghìn đồng/ chiếc, và chủ yếu được bán sỉ cho các cửa hàng, siêu thị, khách sạn.
Để có chiếc bánh ngon, khâu lựa chọn nguyên liệu được các hộ đặc biệt coi trọng. Gạo phải là nếp cái hoa vàng để bánh dẻo, đậu xanh được đãi sạch vỏ, nấu nhuyễn, nhân dùng thịt ba chỉ tươi. Theo ông Ninh, chỉ cần một công đoạn làm không kỹ sẽ ảnh hưởng đến chất lượng toàn bộ chiếc bánh.
Ông Nguyễn Văn Điềm, chủ cơ sở sản xuất bánh chưng lâu năm tại làng Tranh Khúc, chia sẻ gia đình ông dự kiến sản xuất khoảng 3.000-4.000 chiếc bánh dịp Tết Bính Ngọ 2026. Cả nhà phải dậy từ 3-4 giờ sáng để kịp tiến độ, hầu hết công việc đều do người thân trong gia đình đảm nhiệm để bảo đảm chất lượng.
Đáng chú ý, để đáp ứng số lượng đơn hàng lớn và giảm sức lao động trong dịp cận Tết, nhiều hộ dân Tranh Khúc đã mạnh dạn đầu tư máy móc, ứng dụng công nghệ mới vào sản xuất. Thay vì luộc bánh bằng củi như trước, nay phần lớn các cơ sở đã chuyển sang sử dụng nồi điện, nồi hơi công nghiệp. Với phương pháp này, thời gian luộc chỉ còn khoảng 7 tiếng, rút ngắn đáng kể so với trước (10 tiếng), lại bảo đảm bánh chín đều, không bị khê cháy và giảm ô nhiễm môi trường.
Anh Thanh, một thợ làm bánh trong làng, cho biết gia đình anh đã đầu tư hơn gần 500 triệu đồng để lắp đặt lò hơi và hệ thống nồi luộc nhằm tối ưu hóa sản xuất trong mùa cao điểm.
Hiện tại, bánh chưng làng Tranh Khúc đã có mặt ở nhiều thị trường trong và ngoài nước. Các sản phẩm xuất khẩu đều được kiểm định, hút chân không, dán tem nhãn OCOP. Bánh có thể bảo quản khoảng một tuần, nhưng ngon nhất vẫn là khi đến tay người tiêu dùng ngay sau khi ra lò.
Dù đối mặt với khó khăn do sức mua chưa phục hồi hoàn toàn và giá nguyên liệu tăng, người dân làng Tranh Khúc vẫn kiên trì giữ nghề. “Không tăng giá, không giảm chất lượng, chỉ mong làm ra những chiếc bánh ngon nhất cho khách hàng”, ông Điềm chia sẻ.
Với người dân làng Tranh Khúc, mỗi mùa Tết không chỉ là vụ làm ăn lớn, mà còn là dịp để gìn giữ và tiếp nối một nghề truyền thống đã gắn bó với làng quê suốt nhiều thế hệ qua.
