Ngày 10/8, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc chủ trì cuộc làm việc với Bộ Công an và một số bộ, ngành liên quan về Đề án "Sản xuất, lắp ráp và thí điểm đăng ký lưu hành, sử dụng xe ba bánh chạy điện" do Bộ Công an đề xuất.
Dự kiến thí điểm xe ba bánh chạy điện tại các thành phố lớn
Theo Đề án, xe ba bánh chạy điện được nghiên cứu, sản xuất và thí điểm sử dụng trong ba nhóm hoạt động: Thu gom, vận chuyển rác thải đô thị; bưu chính, logistics; hỗ trợ phòng cháy, chữa cháy và rửa đường.
Theo Bộ Công an, việc nghiên cứu xe ba bánh chạy điện không nhằm khôi phục mô hình xe ba bánh tự chế trước đây mà hướng tới một loại phương tiện mới, đáp ứng yêu cầu về an toàn kỹ thuật, bảo vệ môi trường và được quản lý, sử dụng trong phạm vi phù hợp. Việc này cũng được đặt trong định hướng phát triển phương tiện sử dụng năng lượng xanh và thúc đẩy sản xuất phương tiện điện trong nước.
Đề án dự kiến thí điểm tại các thành phố lớn, khu vực có mật độ dân cư cao, nhiều ngõ nhỏ, phố hẹp; đồng thời nghiên cứu áp dụng tại một số khu vực hải đảo, khu du lịch sinh thái và địa bàn phát triển du lịch xanh. Qua đó, đánh giá khả năng vận hành, hiệu quả sử dụng, mức độ an toàn, tác động môi trường và khả năng tổ chức quản lý loại phương tiện này trong thực tế.
Phương tiện tham gia thí điểm phải đáp ứng các yêu cầu về chất lượng, an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường; việc vận hành được kiểm soát trong phạm vi do cơ quan có thẩm quyền quy định. Đề án cũng dự kiến huy động nguồn lực xã hội hóa, với sự tham gia của doanh nghiệp trong nghiên cứu, sản xuất, lắp ráp và vận hành phương tiện.
Xem xét khả năng hỗ trợ hoạt động phòng cháy, chữa cháy
Phát biểu chỉ đạo, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc cho rằng việc triển khai loại hình xe ba bánh chạy điện, sử dụng cho một số hoạt động như thu gom, vận chuyển rác thải sinh hoạt, dịch vụ bưu chính, logistics, hỗ trợ phòng cháy, chữa cháy là cần thiết. Tuy nhiên, Bộ Công an cần tiếp tục làm rõ một số nội dung để hoàn thiện Đề án.
Phó Thủ tướng Thường trực cho rằng Đề án cần tập trung ưu tiên cho hoạt động thu gom, vận chuyển rác thải; tính toán nhu cầu thực tế và xu hướng phát triển của hoạt động bưu chính, logistics, để xác định quy mô thí điểm phù hợp; đồng thời xem xét khả năng hỗ trợ hoạt động phòng cháy, chữa cháy bằng loại phương tiện này.
Phó Thủ tướng Thường trực cũng lưu ý cần làm rõ tính khả thi và tính bền vững của việc xã hội hóa khi thực hiện Đề án. Không chỉ tính đến việc đầu tư, sản xuất phương tiện mà phải tính đến chi phí để phương tiện được vận hành, duy trì và bảo đảm hiệu quả.
Đối với hoạt động thu gom rác thải tại địa phương, cần tính đến cơ chế kinh phí hiện nay và khả năng doanh nghiệp tham gia, bởi doanh nghiệp xã hội hóa không phải là doanh nghiệp công ích của Nhà nước. Đồng thời, cần trao đổi với các địa phương về nhu cầu thực tế và khả năng sử dụng phương tiện.
Phó Thủ tướng Thường trực đánh giá việc Đề án không sử dụng ngân sách Nhà nước, không đề xuất cơ chế hỗ trợ về thuế, hải quan, nhập khẩu là phù hợp với định hướng xã hội hóa. Tuy nhiên, Đề án cần tính đến tính khả thi trong trường hợp địa phương đã có giải pháp thu gom, vận chuyển khác; không đặt ra yêu cầu khiến Nhà nước phải bố trí kinh phí hoặc các địa phương phải thực hiện theo một mô hình khi đã có phương án khác hiệu quả hơn.
Trên cơ sở các ý kiến tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị Bộ Công an tiếp thu, hoàn thiện Đề án trong tháng 8/2026 để báo cáo Chính phủ và xin ý kiến các thành viên Chính phủ, đồng thời tiếp tục nghiên cứu về phạm vi, địa bàn, thời gian và nội dung thí điểm, hạn chế rủi ro, bảo đảm phù hợp quy định pháp luật và có tính khả thi để Đề án có thể triển khai lâu dài.
