Ngày 11/11 tại Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ đã tổ chức Lễ công bố kết quả của Việt Nam trong Bảng xếp hạng Năng lực cạnh tranh số và Trí tuệ nhân tạo thế giới năm 2026 (WDAIR 2026) do Viện Phát triển Quản lý Quốc tế (IMD), Thụy Sĩ thực hiện.
Dấu ấn Top 3 Đông Nam Á và sự bứt phá của trụ cột Trí tuệ nhân tạo
Báo cáo WDAIR 2026 công bố ngày 11/11/2026 đã mang đến một bức tranh toàn cảnh về vị thế công nghệ của 70 nền kinh tế trên thế giới. Ngay trong năm đầu tiên chính thức tham gia hệ thống đánh giá khắt khe này, Việt Nam đã xuất sắc cán đích ở vị trí thứ 37, qua đó ghi tên mình vào nhóm 50 nền kinh tế dẫn đầu bảng xếp hạng toàn cầu.
Xét riêng tại khu vực Đông Nam Á, trong số 6 nền kinh tế được IMD đưa vào khảo sát và đánh giá (bao gồm Singapore, Malaysia, Thái Lan, Việt Nam, Indonesia và Philippines), Việt Nam đã vươn lên đứng ở vị trí thứ 3.
Thứ hạng này là sự ghi nhận khách quan từ giới chuyên gia quốc tế đối với những nỗ lực bền bỉ của Việt Nam trong việc kiến thiết hạ tầng số, thúc đẩy tiến trình chuyển đổi số sâu rộng, phổ cập ứng dụng công nghệ và quyết liệt đổi mới phương thức quản trị quốc gia.
Phân tích sâu hơn vào cấu trúc của bảng xếp hạng, giới chuyên môn đặc biệt chú ý đến sức bật của Việt Nam ở các chỉ số thành phần mang tính xu hướng thời đại. Bên cạnh thứ hạng 37 tổng thể, Việt Nam đã vươn lên nhóm đầu thế giới ở nhiều hạng mục cốt lõi khi xếp thứ 13 toàn cầu về Ứng dụng AI, đứng thứ 15 về Quản trị số và AI, đồng thời giữ vị trí thứ 21 ở nhóm chỉ số Hiệu quả.
Những con số biết nói này cho thấy điểm mạnh rõ nét của Việt Nam không chỉ nằm ở tốc độ tiếp nhận công nghệ mới, mà còn ở năng lực vận hành, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và quản trị số vào thực tiễn đời sống kinh tế - xã hội khi đặt lên bàn cân so sánh với các nền kinh tế phát triển khác.
Đặt những kết quả từ WDAIR 2026 trong dòng chảy chính sách vĩ mô của đất nước càng thấy rõ ý nghĩa của bước tiến này. Trước đó, Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đã xác lập mục tiêu chiến lược đến năm 2030, Việt Nam phải thuộc nhóm 3 nước dẫn đầu Đông Nam Á và nằm trong nhóm 50 nước đứng đầu thế giới về năng lực cạnh tranh số.
Đối chiếu với định hướng này, việc Việt Nam chạm mốc hạng 37 thế giới và đứng thứ 3 khu vực ngay trong năm 2026 là kết quả bước đầu hết sức đáng ghi nhận, tạo nền tảng thực tiễn vững chắc để đất nước tiếp tục phấn đấu, duy trì và nâng cao năng lực cạnh tranh số quốc gia trong những năm tiếp theo.
Có mặt tại sự kiện, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng đánh giá Lễ công bố kết quả của Việt Nam trong WDAIR 2026 diễn ra hết sức kịp thời và có ý nghĩa quan trọng đối với tiến trình chuyển đổi số hiện nay.
Chủ động hội nhập qua "tấm gương phản chiếu" chuẩn quốc tế
Bảng xếp hạng Năng lực cạnh tranh số và Trí tuệ nhân tạo thế giới (IMD World Digital and AI Ranking - WDAIR) là sản phẩm nghiên cứu của Trung tâm Năng lực cạnh tranh thế giới (World Competitiveness Center) trực thuộc IMD (Thụy Sĩ).
Trên trường quốc tế, IMD từ lâu đã khẳng định vị thế là tổ chức uy tín hàng đầu trong lĩnh vực nghiên cứu, đánh giá và xếp hạng năng lực cạnh tranh của các nền kinh tế thông qua hệ sinh thái các báo cáo thường niên có giá trị tham chiếu cao như Năng lực cạnh tranh thế giới (WCY), Thành phố thông minh (SCI), Nhân tài thế giới (WTR) hay Thương mại bền vững (HISTI).
Một điểm nhấn đáng chú ý trong báo cáo năm nay là sự chuyển dịch về mặt cấu trúc của chính IMD. Tiền thân là Bảng xếp hạng Năng lực cạnh tranh số thế giới được công bố định kỳ từ năm 2017, bắt đầu từ năm 2026, IMD đã chính thức mở rộng phạm vi đánh giá sang lĩnh vực trí tuệ nhân tạo và định danh lại bảng xếp hạng thành WDAIR.
Cùng với Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII) do Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) công bố hằng năm, WDAIR của IMD hiện là một trong những hệ thống đánh giá quốc tế quan trọng bậc nhất, mang lại nguồn dữ liệu tham khảo chuẩn xác phục vụ công tác hoạch định chính sách và nâng cao năng lực cạnh tranh cho các quốc gia.
Sự hiện diện chính thức của Việt Nam tại WDAIR 2026 thể hiện rõ tinh thần chủ động hội nhập, sẵn sàng tiếp cận các chuẩn mực chung của thế giới và đề cao tư duy sử dụng dữ liệu định lượng để phục vụ hoạch định chính sách.
Thông qua lăng kính độc lập của IMD, các cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền các địa phương cũng như cộng đồng doanh nghiệp trong nước có thể nhận diện sắc nét hơn vị trí tương đối của Việt Nam, nhìn thẳng vào cả những điểm mạnh đang phát huy lẫn những khâu hạn chế cần sớm khắc phục.
Bàn về câu chuyện khai thác dữ liệu hậu xếp hạng, ông Trần Minh Tân, Phó Giám đốc Học viện Chiến lược Khoa học và Công nghệ nhấn mạnh rằng việc Việt Nam tham gia vào WDAIR 2026 là một bước tiến quan trọng trong việc tiếp cận các hệ thống đánh giá quốc tế, đồng thời giúp tăng cường năng lực phối hợp dữ liệu khảo sát và phân tích năng lực cạnh tranh số trong nước.
"Kết quả đánh giá chỉ thực sự phát huy giá trị khi được khai thác đúng phương pháp và trở thành thông tin hữu ích cho công tác hoạch định chính sách. Học viện sẽ phát huy vai trò đầu mối chuyên môn phối hợp với IMD và các cơ quan tổ chức liên quan để nghiên cứu, khai thác kết quả góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh số của Việt Nam" ông Trần Minh Tân, Phó Giám đốc Học viện Chiến lược Khoa học và Công nghệ nhấn mạnh.
Biến thứ hạng thành động lực tăng trưởng mới cho đất nước
Kết quả từ WDAIR 2026 không chỉ mang lại niềm tự hào về mặt thứ hạng mà quan trọng hơn, nó cung cấp một cơ sở dữ liệu toàn diện để Việt Nam so sánh kinh nghiệm quốc tế và thiết kế các bước đi tiếp theo cho chiến lược phát triển trí tuệ nhân tạo cũng như kinh tế số.
Ngay trên cơ sở kết quả năm 2026 vừa được công bố, Bộ Khoa học và Công nghệ xác định sẽ phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương, các tổ chức nghiên cứu và cộng đồng doanh nghiệp để đi sâu phân tích, từ đó đề xuất các giải pháp đồng bộ nhằm cải thiện và nâng cao hơn nữa năng lực cạnh tranh số quốc gia.
Trọng tâm hành động trong thời gian tới sẽ xoay quanh việc tiếp tục hoàn thiện thể chế pháp lý, đẩy mạnh đầu tư phát triển hạ tầng số và nguồn nhân lực chất lượng cao; đồng thời thúc đẩy mạnh mẽ việc ứng dụng AI gắn liền với nâng cao năng lực nghiên cứu, phát triển (R&D) và tiến tới làm chủ các công nghệ chiến lược.
Có thể khẳng định, vị trí thứ 37 thế giới và Top 3 Đông Nam Á trong kỳ xếp hạng WDAIR 2026 đã tạo thêm động lực mạnh mẽ để Việt Nam triển khai hiệu quả Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.
Khi giá trị của dữ liệu và trí tuệ nhân tạo được khơi thông, đây sẽ là chìa khóa cốt lõi giúp nâng cao năng suất lao động, cải thiện chất lượng quản trị quốc gia, nâng cao đời sống Nhân dân và kiến tạo nên những động lực tăng trưởng mới bền vững cho đất nước trong kỷ nguyên vươn mình.
