Trục dọc xuyên Việt thứ hai, kết nối ba miền
Sáng 18/10, Quốc hội nghe Tờ trình của Chính phủ Tổng kết việc thực hiện Nghị quyết số 66/2013/QH13 ngày 29/11/2013 của Quốc hội và kết thúc đầu tư xây dựng dự án đường Hồ Chí Minh quy mô hai làn xe.
Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, đường Hồ Chí Minh là công trình quan trọng quốc gia, có điểm đầu tại Pác Bó (Cao Bằng), điểm cuối tại Đất Mũi (Cà Mau), tổng chiều dài 3.183 km, quy mô từ 2 đến 6 làn xe. Đến hết năm 2026, tuyến đường cơ bản được nối thông.
Dự án được triển khai nhằm tạo sự liên thông ở khu vực phía Tây Tổ quốc, tăng cường kết nối ba miền Bắc - Trung - Nam; khai thác tiềm năng khu vực phía Tây, góp phần điều chỉnh cơ cấu kinh tế, phân bổ lại dân cư và lao động, xóa đói giảm nghèo.
Đồng thời, đường Hồ Chí Minh hình thành trục dọc xuyên Việt thứ hai, giảm tải cho Quốc lộ 1, từng bước hoàn thiện mạng lưới giao thông, kết nối các vùng kinh tế trọng điểm, cửa khẩu, cảng biển và các nước trong khu vực; góp phần bảo đảm quốc phòng, an ninh, giáo dục truyền thống và niềm tự hào dân tộc.
Về kết quả thực hiện, đến năm 2020, dự án đã hoàn thành 2.465 km đường Hồ Chí Minh theo mục tiêu nối thông toàn tuyến quy mô 2 làn xe. Giai đoạn 2021-2026, tiếp tục đầu tư 191,5 km, hướng tới nối thông tuyến từ Pác Bó đến Đất Mũi. Đối với mục tiêu nâng cấp theo tiêu chuẩn đường cao tốc sau năm 2020, Chính phủ đã triển khai đầu tư 777,5 km đường cao tốc, bao gồm cả các đoạn đi trùng với tuyến cao tốc khác.
Công tác huy động vốn được triển khai, các dự án thành phần cơ bản hoàn thành phê duyệt quyết toán theo quy định. Việc cắm mốc giới theo quy hoạch để bàn giao địa phương quản lý hoàn thành trong năm 2017. Chính phủ cũng ban hành các văn bản quy phạm pháp luật và cơ chế đặc thù về huy động nguồn lực, lựa chọn nhà thầu, giải phóng mặt bằng.
Tuy nhiên, theo Tờ trình, quá trình triển khai vẫn còn một số hạn chế trong các khâu chuẩn bị đầu tư, giải phóng mặt bằng, thực hiện đầu tư và khai thác. Năng lực dự báo, quản trị rủi ro của một số chủ đầu tư, ban quản lý dự án còn hạn chế; khảo sát, lập dự án tại một số công trình chưa triệt để, thiết kế chưa tối ưu, dẫn đến phải điều chỉnh, bổ sung, kéo dài thời gian và phát sinh chi phí. Bên cạnh đó, một số địa phương chưa quyết liệt trong bồi thường, giải phóng mặt bằng, ảnh hưởng tiến độ thi công.
Từ thực tiễn triển khai, Chính phủ rút ra các bài học về lãnh đạo, chỉ đạo; xây dựng cơ chế, chính sách; quy hoạch; huy động nguồn lực; ứng dụng công nghệ mới, chuyển đổi số; tổ chức thực hiện và tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong đầu tư công.
Đề xuất hoàn thành quyết toán toàn bộ dự án trước hết năm 2027
Trên cơ sở tổng kết, Chính phủ kiến nghị Quốc hội ban hành Nghị quyết kết thúc việc thực hiện các mục tiêu tại Nghị quyết số 38/2004/QH11 và Nghị quyết số 66/2013/QH13 về chủ trương đầu tư xây dựng đường Hồ Chí Minh; đồng thời thông qua báo cáo tổng kết việc thực hiện Nghị quyết số 66/2013/QH13 ngày 29/11/2013 về điều chỉnh một số nội dung, giải pháp nhằm tiếp tục thực hiện hiệu quả chủ trương đầu tư dự án.
Chính phủ đề xuất giao Chính phủ khẩn trương hoàn thành thủ tục quyết toán các dự án thành phần đã đưa vào khai thác, chậm nhất đến hết năm 2027 hoàn thành toàn bộ công tác quyết toán và chính thức kết thúc dự án đường Hồ Chí Minh quy mô 2 làn xe.
Cùng với đó, rà soát, cân đối và sớm bố trí vốn đầu tư đoạn Cổ Tiết - Yên Bài; triển khai các đoạn tuyến theo quy hoạch, phù hợp với nhu cầu vận tải, khả năng cân đối nguồn lực và hiệu quả đầu tư.
Chính phủ cũng kiến nghị chỉ đạo Bộ Xây dựng phối hợp với các bộ, ngành, địa phương, nhà đầu tư và doanh nghiệp dự án đẩy nhanh tháo gỡ vướng mắc tại một số dự án BOT giao thông, trong đó có các dự án BOT trên đường Hồ Chí Minh, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, nhà đầu tư và người dân.
