Sáng 18/10, Viện trưởng VKSND Tối cao Lê Huy Tiến trình Quốc hội Nghị quyết của Quốc hội về thực hiện thí điểm cơ chế thu hồi và xử lý tài sản liên quan đến tội phạm không qua kết tội.
Tài sản thu hồi tăng
Theo Viện trưởng Lê Huy Tiến, gần đây, việc thu hồi tài sản trong các vụ án kinh tế, tham nhũng có chuyển biến tích cực, số tiền, tài sản thu hồi cao hơn so với nhiều năm trước đây.
Trong giai đoạn 2021-2025, tổng số tiền đã áp dụng biện pháp bảo đảm để thu hồi trong các vụ việc, vụ án tham nhũng, chức vụ, kinh tế liên quan đến chức vụ đạt 74.769 tỷ đồng.
Số tiền đã áp dụng biện pháp bảo đảm để thu hồi trong các vụ việc, vụ án tham nhũng, chức vụ 13.360 tỷ đồng trên tổng số 23.623 tỷ đồng về tiền
Số tiền áp dụng các biện pháp theo Nghị quyết 164/2024/QH15 của Quốc hội là 3.964 tỷ đồng và 100.000 USD; đã tạm giữ, kê biên, tạm ngừng giao dịch nhiều tài sản khác.
Công tác thi hành án dân sự thu hồi được 109.626 tỷ đồng trong số 28.636 việc. Một số vụ án tham nhũng, kinh tế thu hồi đạt tỷ lệ cao; đặc biệt có vụ thu hồi đạt 100% như vụ án xảy ra tại Công ty TNHH Tân Hoàng Minh.
Tuy nhiên, công tác thu hồi tài sản còn nhiều hạn chế, vướng mắc, trong đó, có nguyên nhân tài sản do phạm tội mà có đã bị chuyển dịch, tẩu tán, trong khi pháp luật chưa quy định biện pháp cụ thể để truy tìm tài sản của người phải thi hành án bị che giấu nguồn gốc.
Cơ chế bảo toàn tài sản
Dự thảo Nghị quyết quy định cơ chế áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời nhằm bảo toàn tài sản, ngăn chặn nguy cơ tẩu tán hoặc làm thay đổi hiện trạng tài sản trong quá trình giải quyết vụ việc.
Theo đó, trường hợp xét thấy cần thiết, cơ quan tiến hành tố tụng trong vụ án hình sự phải gửi ngay văn bản đề nghị Viện kiểm sát xem xét việc áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời. Văn bản đề nghị phải nêu rõ thông tin về tài sản cần thu hồi và xử lý không qua kết tội và căn cứ, lý do đề nghị.
Trong quá trình xem xét việc khởi kiện, yêu cầu Tòa án giải quyết vụ việc dân sự hoặc trong quá trình Tòa án xem xét, giải quyết vụ việc, Viện kiểm sát yêu cầu Tòa án áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời khi xét thấy cần thiết.
Khi cơ quan tiến hành tố tụng có văn bản đề nghị áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời, Viện kiểm sát phải xem xét, giải quyết ngay. Trường hợp có căn cứ và cần thiết thì gửi ngay văn bản yêu cầu Tòa án áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời. Trường hợp không yêu cầu Tòa án áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời thì Viện kiểm sát có văn bản trả lời cho cơ quan đề nghị và nêu rõ lý do.
Trong thời gian các cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định việc áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời thì các biện pháp kê biên tài sản, phong tỏa tài khoản đã áp dụng trong quá trình giải quyết vụ án hình sự vẫn tiếp tục được thực hiện cho đến khi có quyết định của Tòa án.
Thẩm tra về nội dung này, Ủy ban Pháp luật Tư pháp (UBPLTP) tán thành với quy định về việc áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời như trong dự thảo Nghị quyết nhằm kịp thời ngăn chặn việc tài sản bị tẩu tán, thất thoát sau khi có căn cứ kết thúc vụ án hình sự.
Tuy nhiên, UBPLTP đề nghị cần quy định cụ thể cơ quan có trách nhiệm bồi thường thiệt hại theo từng giai đoạn cụ thể trong trường hợp áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời không đúng mà gây thiệt hại để bảo đảm minh bạch, rõ ràng và thống nhất trong tổ chức thực hiện.
