Theo Bộ GD&ĐT, các quy định hiện hành đã có nhiều đóng góp tích cực trong gần 20 năm qua, nhưng đến nay đã bộc lộ nhiều bất cập. Đặc biệt, giáo viên mầm non có mức thu nhập thấp nhất trong hệ thống giáo dục, trong khi công việc đặc thù đòi hỏi cường độ cao. Chỉ trong vòng 8 tháng, có hơn 1.600 giáo viên mầm non nghỉ việc, chiếm 22% tổng số giáo viên nghỉ việc.
Ngoài ra, giáo viên trường dự bị đại học đang hưởng phụ cấp 50%, thấp hơn so với mức 70% của giáo viên trường phổ thông dân tộc nội trú dù nhiệm vụ tương đồng. Việc áp dụng phụ cấp hiện cũng chưa thống nhất giữa các địa phương. Một số địa bàn đã đạt chuẩn nông thôn mới nhưng vẫn áp dụng mức ưu đãi cũ, gây chênh lệch.
Đáng chú ý, nhiều nhân viên trường học như kế toán, y tế, thư viện, giáo vụ... đến nay vẫn chưa thuộc diện hưởng phụ cấp ưu đãi theo nghề.
Dự thảo Nghị định mới đề xuất nhiều thay đổi quan trọng. Trong đó, giáo viên mầm non sẽ được tăng phụ cấp từ 35% lên 45% ở vùng thuận lợi và 80% ở vùng đặc biệt khó khăn.
Giáo viên trường dự bị đại học được điều chỉnh phụ cấp lên 70%. Nhân viên trường học lần đầu tiên được đề xuất mức phụ cấp từ 15–25%, tùy vị trí.
Phụ cấp sẽ được xác định theo nhóm vị trí việc làm kết hợp với cấp học, loại trường và địa bàn công tác. Cách tính mới cũng bao gồm các yếu tố như hệ số lương, phụ cấp chức vụ, hệ số chênh lệch bảo lưu (nếu có) và được quy định rõ hơn với người lao động không hưởng lương theo hệ số.
Việc ban hành nghị định mới nhằm bảo đảm công bằng, tăng động lực làm việc và giữ chân nhân sự trong ngành giáo dục, đồng thời tạo hành lang pháp lý để các địa phương áp dụng thống nhất chính sách.
