Đền thờ Chế thắng phu nhân Nguyễn Thị Bích Châu và câu chuyện về bậc “Nữ trung hào kiệt”

den tho che thang phu nhan nguyen thi bich chau va cau chuyen ve bac nu trung hao kiet hinh 1

Theo sử sách, Chế thắng Phu nhân Nguyễn Thị Bích Châu (? - 1377) tên thật là Nguyễn Cơ, tự Bích Châu, quê ở xã Bảo Lộc (Hải Hậu, Nam Định). Bà là con gái của vị đại thần họ Nguyễn rất mực thanh liêm và bà Phạm phu nhân. Từ nhỏ cho đến khi trưởng thành, bà Bích Châu được cha mẹ dạy dỗ chu đáo về văn chương, đạo lý và võ thuật, cung kiếm. Khi lớn lên xinh đẹp, thông minh, bà được vua Trần Duệ Tông tuyển vào cung, sau này phong làm quý phi và rất được nhà vua sủng ái.

den tho che thang phu nhan nguyen thi bich chau va cau chuyen ve bac nu trung hao kiet hinh 2

Là người thông tuệ, lại luôn lo lắng cho sự an nguy xã tắc, trong bối cảnh đất nước còn nhiều rối ren, chính sự chưa yên, lòng dân bất ổn, bà Bích Châu đã dâng vua Trần Duệ Tông (1336 – 1377) bản “Kê minh thập sách” gồm 10 điều trị nước an dân, đến nay vẫn còn giá trị.

den tho che thang phu nhan nguyen thi bich chau va cau chuyen ve bac nu trung hao kiet hinh 3

Năm 1377, biên giới phía Nam Đại Việt bị giặc quấy rối, vua Trần Duệ Tông đem quân đi đánh Chiêm Thành, bà xin đi theo để hộ giá. Trên đường chinh phạt, do bị trúng kế của quân địch, các viên tướng của nhà vua lần lượt tử trận, khi đó bà Bích Châu đã thân chinh đứng ra chỉ huy đạo quân bảo vệ nhà vua. Không may bà bị trúng mũi tên tẩm độc, vết thương quá nặng, bà trút hơi thở vào giờ Tý, ngày 11/2/1377 (Đinh Tỵ).

den tho che thang phu nhan nguyen thi bich chau va cau chuyen ve bac nu trung hao kiet hinh 4

Linh cữu Quý phi Bích Châu được đưa về Thăng Long theo đường biển. Tuy nhiên, đến cửa biển xã Kỳ Ninh (TX Kỳ Anh) ngày nay thì gặp mưa to gió lớn, không thể đi tiếp được, vua Trần Phế Đế (người kế vị vua Trần Duệ Tông vừa mất) liền xuống chiếu cho quan quân an táng linh cữu của bà tại đây và lập miếu để Nhân dân thờ phụng, hương khói.

den tho che thang phu nhan nguyen thi bich chau va cau chuyen ve bac nu trung hao kiet hinh 5

Năm 1470, vua Lê Thánh Tông đi đánh giặc Chiêm Thành, đến cửa biển Kỳ Ninh phát hiện ngôi miếu, biết được câu chuyện đánh giặc của bà Bích Châu, đã đề tặng bốn chữ “Nữ trung hào kiệt” dán lên bài vị và làm lễ cầu mong hương linh quý phi trợ sức. Sau khi thắng trận trở về, vua Lê Thánh Tông hạ chiếu lập đền, cấp ruộng tế và người trông coi, sắc phong cho bà là Chế Thắng. Kể từ đó, đền được gọi là Chế thắng phu nhân Nguyễn Thị Bích Châu.

den tho che thang phu nhan nguyen thi bich chau va cau chuyen ve bac nu trung hao kiet hinh 6

Đền thờ Chế thắng Phu nhân Nguyễn Thị Bích Châu tọa lạc tại xã Kỳ Ninh, thị xã Kỳ Anh, Hà Tĩnh, cách quốc lộ 1A khoảng 8km về phía Đông. Đền được xây dựng vào thế kỷ thứ XIV trên một cồn cát cao và rộng.

den tho che thang phu nhan nguyen thi bich chau va cau chuyen ve bac nu trung hao kiet hinh 7

Trải qua thời gian cùng với sự biến thiên của lịch sử, ngôi đền vẫn giữ được vẻ cổ kính, linh thiêng và trở thành địa chỉ du lịch tâm linh của du khách. Năm 1991, đền thờ được Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận: Di tích lịch sử và Danh lam thắng cảnh cấp Quốc gia.

den tho che thang phu nhan nguyen thi bich chau va cau chuyen ve bac nu trung hao kiet hinh 8

Khu vực điện thờ chính của đền bao gồm ba tòa: thượng điện, trung điện và hạ điện. Bên trong điện được trang trí công phu, cầu kỳ. Trải qua sự biến thiên của thời gian và lịch sử, “Đền thiêng nơi cửa biển” vẫn giữ được vẻ cổ kính, linh thiêng và trở thành địa chỉ du lịch tâm linh của du khách thập phương.

den tho che thang phu nhan nguyen thi bich chau va cau chuyen ve bac nu trung hao kiet hinh 9

Đền thờ Chế thắng Phu nhân Nguyễn Thị Bích Châu ở xã Kỳ Ninh (TX Kỳ Anh, Hà Tĩnh) là địa chỉ du lịch tâm linh thu hút đông đảo du khách mỗi dịp Tết đến xuân về. Đặc biệt vào 11-12/2 (âm lịch) hàng năm, người dân Hà Tĩnh cũng như đông đảo du khách thập phương lại tìm về với Đền thờ Chế thắng phu nhân Nguyễn Thị Bích Châu để dâng hương, tế lễ, tưởng nhớ ngày mất của bậc “Nữ trung hào kiệt”; cầu bình an cho bản thân và gia đình.

den tho che thang phu nhan nguyen thi bich chau va cau chuyen ve bac nu trung hao kiet hinh 10

Ông Lê Bá Khang - Phó Trưởng BQL Khu di tích đền Chế thắng Phu nhân Nguyễn Thị Bích Châu (đền Bà Hải) cho biết: "Từ ngày mùng 1 đến mùng 4 tết Giáp Thìn 2024, đã có gần 4 vạn lượt du khách chiêm bái, tham quan tại khu di tích. Để thuận tiện trong việc phục vụ du khách, BQL đã thống nhất các phương án phục vụ, đảm bảo an ninh, nhất là bắt buộc các hộ kinh doanh dịch vụ quanh khu di tích cũng như các thầy cúng lễ phải tuân thủ các quy định, nghiêm cấm triệt để vấn đề “chặt chém”, chèo kéo du khách".

den tho che thang phu nhan nguyen thi bich chau va cau chuyen ve bac nu trung hao kiet hinh 11

Tính đến thời điểm này, các hoạt động đón khách tại đền Bà Hải diễn ra thuận lợi, an toàn. Các khu vực bãi đỗ xe đều có hướng dẫn rõ ràng; giá các dịch vụ niêm yết công khai, không có hiện tượng nâng giá gây bức xúc đối với du khách...

Xem thêm

'Nghĩa tình phương Nam - Cùng con đi tiếp cuộc đời': Nối dài những hành động nhân ái

'Nghĩa tình phương Nam - Cùng con đi tiếp cuộc đời': Nối dài những hành động nhân ái

(CLO) Chương trình nghệ thuật chính luận “Nghĩa tình phương Nam - Cùng con đi tiếp cuộc đời” do VTV Nam Bộ và Báo Thanh Niên phối hợp tổ chức, hướng tới kết nối các nguồn lực xã hội, tiếp thêm điểm tựa cho trẻ mồ côi và trẻ có hoàn cảnh khó khăn trên hành trình học tập, trưởng thành.

Đẩy mạnh hợp tác văn hóa, thể thao giữa Việt Nam và Nhật Bản

Đẩy mạnh hợp tác văn hóa, thể thao giữa Việt Nam và Nhật Bản

(CLO) Sáng 7/9, Uỷ viên BCH Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) Lâm Thị Phương Thanh tiếp và làm việc với Bộ trưởng Bộ Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ Nhật Bản Matsumoto Yohei, trao đổi về các định hướng hợp tác trong lĩnh vực văn hóa, di sản, thể thao, du lịch và bản quyền.

Hà Nội đưa hình ảnh ‘Thành phố vì hòa bình’ đến với thiếu nhi qua hội họa

Hà Nội đưa hình ảnh ‘Thành phố vì hòa bình’ đến với thiếu nhi qua hội họa

(CLO) Cuộc thi vẽ tranh thiếu nhi quốc tế “Em yêu Hà Nội - Thành phố vì hòa bình” 2026 tổ chức nhằm tạo sân chơi văn hóa, nghệ thuật bổ ích, khơi dậy tư duy sáng tạo, năng khiếu thẩm mỹ và khả năng hội họa của thiếu nhi, qua đó nuôi dưỡng tình yêu quê hương, đất nước, tình yêu Hà Nội và tinh thần yêu chuộng hòa bình.

Trung tâm công nghiệp văn hóa: Từ quỹ đất đến giá trị thực

Trung tâm công nghiệp văn hóa: Từ quỹ đất đến giá trị thực

(CLO) Đến tháng 10/2026, các địa phương trọng điểm phải xác định quỹ đất dành cho khu, trung tâm công nghiệp văn hóa, trung tâm đổi mới sáng tạo văn hóa và sáng tạo nội dung số. Tuy nhiên, việc khoanh một vị trí trên bản đồ mới chỉ là bước đầu; điều quan trọng là phải làm rõ sản phẩm, doanh nghiệp, thị trường, tài sản trí tuệ và đóng góp thực tế của mỗi dự án.

Nghệ nhân Nguyễn Tấn Phát: Sáng tạo có thể bay xa nhưng gốc rễ văn hóa phải được giữ vững

Nghệ nhân Nguyễn Tấn Phát: Sáng tạo có thể bay xa nhưng gốc rễ văn hóa phải được giữ vững

(CLO) Trước những tranh luận về việc nghệ sĩ sử dụng biểu tượng, trang phục và chất liệu văn hóa truyền thống trong các sản phẩm đương đại, nghệ nhân Nguyễn Tấn Phát cho rằng, sáng tạo là cách để di sản tiếp tục hiện diện trong đời sống hôm nay. Tuy nhiên, sự đổi mới cần được đặt trên nền tảng hiểu biết và tôn trọng văn hóa gốc.

Khoa phục Việt Nam: Đưa cảm hứng Văn Miếu vào thời trang đương đại

Khoa phục Việt Nam: Đưa cảm hứng Văn Miếu vào thời trang đương đại

(CLO) Tối 4/9, tại sân Thái Học, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hà Nội diễn ra lễ trao giải cuộc thi “Thiết kế trang phục từ cảm hứng Văn Miếu - Quốc Tử Giám: Khoa phục Việt Nam”. Đây là sự kiện nằm trong khuôn khổ các hoạt động hướng tới kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076-2026).

Âm nhạc Phú Quang trở lại trong đêm 'Còn mãi một tình yêu'

Âm nhạc Phú Quang trở lại trong đêm 'Còn mãi một tình yêu'

(CLO) Chiều 4/9, gia đình nhạc sĩ Phú Quang công bố di sản âm nhạc của ông, đồng thời giới thiệu đêm nhạc “Phú Quang - Còn mãi một tình yêu” sẽ diễn ra tại Nhà hát Hồ Gươm (Hà Nội) nhân kỷ niệm 5 năm ngày mất của nhạc sĩ.

Hạt cườm kể chuyện trên tấm zèng Tà Ôi

Hạt cườm kể chuyện trên tấm zèng Tà Ôi

(CLO) Từng hạt cườm nhỏ được luồn vào sợi ngay khi dệt, cùng những đường nét mô phỏng núi rừng, lễ cưới và vòng múa cộng đồng đã tạo nên vẻ đẹp riêng của zèng Tà Ôi.

Cỡ chữ bài viết: