Đền thờ Chế thắng phu nhân Nguyễn Thị Bích Châu và câu chuyện về bậc “Nữ trung hào kiệt”

(CLO) Đền thờ Chế thắng Phu nhân Nguyễn Thị Bích Châu (còn gọi đền Bà Hải) tồn tại hơn 6 thế kỷ, mỗi dịp Tết đến xuân về và vào tháng 2 Âm lịch, du khách thập phương lại hành hương về để dâng hương, tế lễ, tưởng nhớ bậc “Nữ trung hào kiệt”.
den tho che thang phu nhan nguyen thi bich chau va cau chuyen ve bac nu trung hao kiet hinh 1

Theo sử sách, Chế thắng Phu nhân Nguyễn Thị Bích Châu (? - 1377) tên thật là Nguyễn Cơ, tự Bích Châu, quê ở xã Bảo Lộc (Hải Hậu, Nam Định). Bà là con gái của vị đại thần họ Nguyễn rất mực thanh liêm và bà Phạm phu nhân. Từ nhỏ cho đến khi trưởng thành, bà Bích Châu được cha mẹ dạy dỗ chu đáo về văn chương, đạo lý và võ thuật, cung kiếm. Khi lớn lên xinh đẹp, thông minh, bà được vua Trần Duệ Tông tuyển vào cung, sau này phong làm quý phi và rất được nhà vua sủng ái.

den tho che thang phu nhan nguyen thi bich chau va cau chuyen ve bac nu trung hao kiet hinh 2

Là người thông tuệ, lại luôn lo lắng cho sự an nguy xã tắc, trong bối cảnh đất nước còn nhiều rối ren, chính sự chưa yên, lòng dân bất ổn, bà Bích Châu đã dâng vua Trần Duệ Tông (1336 – 1377) bản “Kê minh thập sách” gồm 10 điều trị nước an dân, đến nay vẫn còn giá trị.

den tho che thang phu nhan nguyen thi bich chau va cau chuyen ve bac nu trung hao kiet hinh 3

Năm 1377, biên giới phía Nam Đại Việt bị giặc quấy rối, vua Trần Duệ Tông đem quân đi đánh Chiêm Thành, bà xin đi theo để hộ giá. Trên đường chinh phạt, do bị trúng kế của quân địch, các viên tướng của nhà vua lần lượt tử trận, khi đó bà Bích Châu đã thân chinh đứng ra chỉ huy đạo quân bảo vệ nhà vua. Không may bà bị trúng mũi tên tẩm độc, vết thương quá nặng, bà trút hơi thở vào giờ Tý, ngày 11/2/1377 (Đinh Tỵ).

den tho che thang phu nhan nguyen thi bich chau va cau chuyen ve bac nu trung hao kiet hinh 4

Linh cữu Quý phi Bích Châu được đưa về Thăng Long theo đường biển. Tuy nhiên, đến cửa biển xã Kỳ Ninh (TX Kỳ Anh) ngày nay thì gặp mưa to gió lớn, không thể đi tiếp được, vua Trần Phế Đế (người kế vị vua Trần Duệ Tông vừa mất) liền xuống chiếu cho quan quân an táng linh cữu của bà tại đây và lập miếu để Nhân dân thờ phụng, hương khói.

den tho che thang phu nhan nguyen thi bich chau va cau chuyen ve bac nu trung hao kiet hinh 5

Năm 1470, vua Lê Thánh Tông đi đánh giặc Chiêm Thành, đến cửa biển Kỳ Ninh phát hiện ngôi miếu, biết được câu chuyện đánh giặc của bà Bích Châu, đã đề tặng bốn chữ “Nữ trung hào kiệt” dán lên bài vị và làm lễ cầu mong hương linh quý phi trợ sức. Sau khi thắng trận trở về, vua Lê Thánh Tông hạ chiếu lập đền, cấp ruộng tế và người trông coi, sắc phong cho bà là Chế Thắng. Kể từ đó, đền được gọi là Chế thắng phu nhân Nguyễn Thị Bích Châu.

den tho che thang phu nhan nguyen thi bich chau va cau chuyen ve bac nu trung hao kiet hinh 6

Đền thờ Chế thắng Phu nhân Nguyễn Thị Bích Châu tọa lạc tại xã Kỳ Ninh, thị xã Kỳ Anh, Hà Tĩnh, cách quốc lộ 1A khoảng 8km về phía Đông. Đền được xây dựng vào thế kỷ thứ XIV trên một cồn cát cao và rộng.

den tho che thang phu nhan nguyen thi bich chau va cau chuyen ve bac nu trung hao kiet hinh 7

Trải qua thời gian cùng với sự biến thiên của lịch sử, ngôi đền vẫn giữ được vẻ cổ kính, linh thiêng và trở thành địa chỉ du lịch tâm linh của du khách. Năm 1991, đền thờ được Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận: Di tích lịch sử và Danh lam thắng cảnh cấp Quốc gia.

den tho che thang phu nhan nguyen thi bich chau va cau chuyen ve bac nu trung hao kiet hinh 8

Khu vực điện thờ chính của đền bao gồm ba tòa: thượng điện, trung điện và hạ điện. Bên trong điện được trang trí công phu, cầu kỳ. Trải qua sự biến thiên của thời gian và lịch sử, “Đền thiêng nơi cửa biển” vẫn giữ được vẻ cổ kính, linh thiêng và trở thành địa chỉ du lịch tâm linh của du khách thập phương.

den tho che thang phu nhan nguyen thi bich chau va cau chuyen ve bac nu trung hao kiet hinh 9

Đền thờ Chế thắng Phu nhân Nguyễn Thị Bích Châu ở xã Kỳ Ninh (TX Kỳ Anh, Hà Tĩnh) là địa chỉ du lịch tâm linh thu hút đông đảo du khách mỗi dịp Tết đến xuân về. Đặc biệt vào 11-12/2 (âm lịch) hàng năm, người dân Hà Tĩnh cũng như đông đảo du khách thập phương lại tìm về với Đền thờ Chế thắng phu nhân Nguyễn Thị Bích Châu để dâng hương, tế lễ, tưởng nhớ ngày mất của bậc “Nữ trung hào kiệt”; cầu bình an cho bản thân và gia đình.

den tho che thang phu nhan nguyen thi bich chau va cau chuyen ve bac nu trung hao kiet hinh 10

Ông Lê Bá Khang - Phó Trưởng BQL Khu di tích đền Chế thắng Phu nhân Nguyễn Thị Bích Châu (đền Bà Hải) cho biết: "Từ ngày mùng 1 đến mùng 4 tết Giáp Thìn 2024, đã có gần 4 vạn lượt du khách chiêm bái, tham quan tại khu di tích. Để thuận tiện trong việc phục vụ du khách, BQL đã thống nhất các phương án phục vụ, đảm bảo an ninh, nhất là bắt buộc các hộ kinh doanh dịch vụ quanh khu di tích cũng như các thầy cúng lễ phải tuân thủ các quy định, nghiêm cấm triệt để vấn đề “chặt chém”, chèo kéo du khách".

den tho che thang phu nhan nguyen thi bich chau va cau chuyen ve bac nu trung hao kiet hinh 11

Tính đến thời điểm này, các hoạt động đón khách tại đền Bà Hải diễn ra thuận lợi, an toàn. Các khu vực bãi đỗ xe đều có hướng dẫn rõ ràng; giá các dịch vụ niêm yết công khai, không có hiện tượng nâng giá gây bức xúc đối với du khách...

Xem thêm

Nguyễn Khắc Phê và “Quảng Trị, vùng đất hội tụ”

Nguyễn Khắc Phê và “Quảng Trị, vùng đất hội tụ”

(NB&CL) Giữa tháng 5 năm 2026, tôi tìm trên giá sách riêng, tập hợp được hơn chục tác phẩm của nhà văn, nhà báo Nguyễn Khắc Phê. Cuốn sách xuất bản gần đây nhất in 1500 bản của ông ra mắt đầu năm 2026 có tựa đề “Quảng Trị - Vùng đất hội tụ” (Nhà Xuất bản Hội Nhà văn).

Cần những “bà đỡ” từ dòng vốn doanh nghiệp

Cần những “bà đỡ” từ dòng vốn doanh nghiệp

(NB&CL) Để bảo tàng tư nhân “sống sót” và hoạt động chuyên nghiệp là câu chuyện hoàn toàn không đơn giản. Thực tế tại Việt Nam, không hiếm chuyện chủ nhân bảo tàng rơi vào cảnh “vừa làm chủ, vừa làm nhân viên” vì nguồn lực tài chính hạn hẹp. Theo PGS.TS. Nguyễn Văn Huy (nguyên Giám đốc Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, người sáng lập Bảo tàng Nguyễn Văn Huyên), Nhà nước cần có chính sách để thu hút các nguồn lực tài trợ cho hoạt động bảo tàng, từ đó tạo điểm tựa vững chắc cho các bảo tàng tư nhân phát triển bền vững.

Bảo tàng tư nhân góp phần đa dạng văn hóa theo tiêu chí UNESCO

Bảo tàng tư nhân góp phần đa dạng văn hóa theo tiêu chí UNESCO

(NB&CL) Với việc trưng bày các hiện vật đến từ nhiều nền văn hóa, nhiều bảo tàng tư nhân đang thực hiện tiêu chí và thông điệp cốt lõi của UNESCO là góp phần thúc đẩy sự hiểu biết lẫn nhau và gắn kết giữa các dân tộc, xóa bỏ sự ngăn cách và tệ nạn phân biệt đối xử về văn hóa, tôn vinh các giá trị nhân văn, nhân đạo giữa các dân tộc.

Khôi phục thể thức hai vòng đấu tại Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn năm 2026

Khôi phục thể thức hai vòng đấu tại Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn năm 2026

(CLO)- Ban tổ chức Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn năm 2026 vừa chính thức ban hành quy chế sửa đổi với hàng loạt điều chỉnh quan trọng. Việc khôi phục trọn vẹn thể thức hai vòng đấu sau nhiều năm gián đoạn cùng những thay đổi bước ngoặt trong luật phân định thắng thua là những điểm mới cốt lõi nhằm nâng cao tính minh bạch và chất lượng chuyên môn cho di sản văn hóa phi vật thể quốc gia này.

Vì sao thanh niên Khmer phải vào chùa tu trước khi trưởng thành?

Vì sao thanh niên Khmer phải vào chùa tu trước khi trưởng thành?

(CLO) Với người Khmer Nam Bộ, việc vào chùa tu học không đơn thuần là thực hành tín ngưỡng mà còn là cách báo hiếu cha mẹ, rèn luyện đạo đức và đánh dấu bước trưởng thành của một người đàn ông trước khi bước vào cuộc sống gia đình, xã hội.

Kết nối làng nghề và sáng tạo để đánh thức nguồn lực di sản

Kết nối làng nghề và sáng tạo để đánh thức nguồn lực di sản

(CLO) Chương trình Phát triển thủ công đương đại trên nền tảng Di sản làng nghề trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 được khởi động với mục tiêu xây dựng hệ sinh thái kết nối giữa nghệ nhân, nhà thiết kế, doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo, góp phần đưa nguồn lực di sản trở thành động lực cho sáng tạo và phát triển bền vững.

VTV lần đầu thực hiện truyền hình trực tiếp về thiên nhiên hoang dã

VTV lần đầu thực hiện truyền hình trực tiếp về thiên nhiên hoang dã

(CLO) Lần đầu tiên, Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) triển khai dự án truyền hình trực tiếp về thiên nhiên hoang dã mang tên “Vietnam Wild Live - Kết nối thiên nhiên, lan tỏa nhận thức”, đưa những hình ảnh chân thực của hệ sinh thái tự nhiên đến với khán giả trong và ngoài nước.

Cỡ chữ bài viết: