Tiến độ giải ngân chậm
Theo báo cáo, tình hình kinh tế - xã hội của tỉnh Cao Bằng trong tháng 10 và 10 tháng đầu năm 2026 cơ bản ổn định, một số lĩnh vực duy trì mức tăng trưởng khá. Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) 9 tháng tăng 7,96%, thấp hơn 1,4 điểm phần trăm so với kịch bản tăng trưởng. Để đạt mục tiêu tăng trưởng 10% cả năm, GRDP quý IV phải tăng 14,86%, đặt ra yêu cầu rất cao trong những tháng cuối năm.
Trong 10 tháng, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 10,75% so với cùng kỳ; tổng mức bán lẻ hàng hóa đạt trên 13.289 tỷ đồng, tăng 22,22%. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu qua địa bàn đạt 1.559,2 triệu USD, tăng 10%. Hoạt động du lịch tiếp tục tăng trưởng, toàn tỉnh đón trên 2,9 triệu lượt khách, tăng 21,5%; tổng thu du lịch đạt 3.330 tỷ đồng, tăng 40,4%, bằng 99,4% kế hoạch năm.
Đến hết tháng 10, tổng thu ngân sách Nhà nước trên địa bàn đạt 3.508,3 tỷ đồng, bằng 101% dự toán Trung ương giao, 99% dự toán HĐND tỉnh giao, giảm 3% so với cùng kỳ. Trong đó, thu nội địa đạt 1.882,7 tỷ đồng, tăng 13%; thu xuất nhập khẩu đạt 1.399,3 tỷ đồng, giảm 27%. Giải ngân vốn đầu tư công đạt 4.093 tỷ đồng, bằng 35,1% kế hoạch. Tiến độ giải ngân còn chậm, nhất là tại một số dự án có vốn lớn, ảnh hưởng đến việc thực hiện kịch bản tăng trưởng kinh tế.
Theo lãnh đạo tỉnh Cao Bằng, thực trạng trên xuất phát từ hai nhóm nguyên nhân. Trước hết là yếu tố khách quan về sự chênh lệch giữa thời điểm bố trí vốn và khả năng giải ngân của các dự án lớn. Đến ngày 15/10, vốn ngân sách địa phương giải ngân đạt 105,2% kế hoạch (thuộc nhóm dẫn đầu cả nước, hết tháng 9 xếp thứ 4/34), nhưng vốn ngân sách Trung ương mới đạt 13,1%.
Điển hình như dự án cao tốc Bắc Kạn-Cao Bằng và các trường phổ thông nội trú liên cấp ở các xã biên giới được bố trí hơn 5.651 tỷ đồng (chiếm 63,6% vốn Trung ương giao); trong đó, hơn 4.324 tỷ đồng cho cao tốc Bắc Kạn-Cao Bằng mới được phân bổ chi tiết ngày 29/8. Đây là dự án nhóm A, cần hoàn thiện thủ tục chọn tổng thầu EPC, ký hợp đồng và các điều kiện tạm ứng, nên không thể giải ngân ngay một khoản vốn lớn.
Trong khi đó, dự án cao tốc Đồng Đăng-Trà Lĩnh đang thi công nhanh, cần bổ sung vốn thì việc cân đối nguồn lực và điều chuyển vốn giữa các dự án lại chịu nhiều ràng buộc về thẩm quyền, quy định.
Đối với 1.327,5 tỷ đồng dành cho các trường nội trú, Trung ương giao bổ sung vào tháng 8. Tỉnh cần thời gian làm thủ tục, đồng thời đề xuất điều chỉnh từ 10 xuống 7 trường để bảo đảm tính khả thi, hiệu quả lâu dài.
Dù vậy, kết quả này rõ ràng chưa đáp ứng yêu cầu. Tỉnh xin nhận trách nhiệm, trước hết là trong công tác chỉ đạo và tổ chức thực hiện - Ông Lê Hải Hòa, Chủ tịch tỉnh Cao Bằng thẳng thắn nhìn nhận.
Nhiệm vụ trọng tâm là tăng trưởng kinh tế, không bàn lùi
Để tháo gỡ điểm nghẽn này, Chủ tịch tỉnh Cao Bằng cho biết: Trước mắt, tỉnh xử lý theo thực trạng từng dự án: Dự án đã có khối lượng sẽ phải nghiệm thu, thanh toán ngay. Đối với dự án đang thi công phải bảo đảm tiến độ và nhu cầu vốn. Những dự án chưa đủ điều kiện giải ngân sẽ phải hoàn tất thủ tục sớm nhất.
Những vấn đề vượt thẩm quyền, tỉnh chủ động báo cáo, đề nghị các bộ, ngành Trung ương hướng dẫn; đồng thời rà soát điều chỉnh kế hoạch vốn trong phạm vi được phép.
Về công tác quản lý, tỉnh đã đưa vào vận hành hệ thống dashboard (công cụ giúp tổng hợp và trực quan hóa dữ liệu hỗ trợ nhà quản lý theo dõi hiệu suất và ra quyết định nhanh chóng) để điều hành tiến độ, theo dõi chi tiết đến từng dự án và chủ đầu tư.
Dữ liệu được cập nhật, đánh giá hằng tuần và gắn trực tiếp với KPI (chỉ số đánh giá hiệu quả công việc) của người đứng đầu. Việc chậm tiến độ phải xác định rõ nguyên nhân, người chịu trách nhiệm và thời hạn xử lý.
Trường hợp thiếu trách nhiệm, năng lực yếu kém sẽ bị kiểm điểm, điều chỉnh hoặc thay thế. Đôn đốc phải đi liền với giải quyết công việc thực tế chứ không chỉ tăng số cuộc họp.
Tỉnh đặt mục tiêu giải ngân ít nhất 95% đến ngày 31/12/2026 và hoàn thành 100% đến hết tháng 1/2027 đối với phạm vi kế hoạch vốn và thời hạn thanh toán được phép. Đây là mục tiêu rất cao so với thực trạng, đòi hỏi từng cơ quan, chủ đầu tư phải cam kết bằng kết quả thực tế - Chủ tịch tỉnh Cao Bằng cho biết.
Nhấn mạnh lại nội dung này tại phiên họp thường kỳ tháng 10/2026, đánh giá tình hình phát triển kinh tế - xã hội tháng 10, 10 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ trọng tâm 2 tháng cuối năm 2026 vào sáng nay 4/11, Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng cho biết: yêu cầu các sở, ngành, địa phương tập trung cao nhất cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2026, xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, không bàn lùi; khẩn trương rà soát từng chỉ tiêu, từng ngành, lĩnh vực, xác định rõ phần tăng trưởng còn thiếu và giải pháp bù đắp trong 2 tháng cuối năm.
Sở Tài chính chủ trì phối hợp với các cơ quan liên quan tổng hợp, báo cáo trước ngày 17/11; các đơn vị thực hiện nghiêm chế độ cập nhật, kiểm đếm kết quả hằng tuần. Đối với giải ngân vốn đầu tư công, yêu cầu tăng cường kiểm tra tiến độ 10 ngày một lần, làm rõ trách nhiệm của từng chủ đầu tư, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc; đồng thời tập trung thực hiện nhiệm vụ thu ngân sách, nhất là nguồn thu xuất nhập khẩu.
Đồng thời, đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm, tháo gỡ khó khăn về nguồn vốn đối với cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh; hoàn thiện các trường phổ thông nội trú liên cấp giai đoạn 1, bảo đảm đưa học sinh vào học ngày 13/11. Yêu cầu các cơ quan, đơn vị chủ động phối hợp, giải quyết công việc ngay từ cơ sở, không để nhiệm vụ chậm trễ, kéo dài; nâng cao trách nhiệm người đứng đầu, lấy kết quả thực hiện nhiệm vụ làm căn cứ đánh giá, kiểm điểm trách nhiệm.
