Ngày 8/7, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng, Chủ tịch Hội đồng Quốc gia về Phát triển bền vững; cùng hơn 500 đại biểu là lãnh đạo các ban, bộ, ngành, địa phương, các tổ chức quốc tế, cơ quan ngoại giao, các hiệp hội, doanh nghiệp trong và ngoài nước đã tham dự Diễn đàn "Năng lượng và Môi trường Thế giới - Việt Nam 2026" với chủ đề "Việt Nam cụ thể hóa con đường tới Net Zero".
Phát biểu chỉ đạo, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng đánh giá cao chủ đề của Diễn đàn. Sự kiện diễn ra vào thời điểm Việt Nam bước vào kỷ nguyên phát triển mới với yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng, chuyển đổi xanh và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.
"Chủ đề của Diễn đàn hôm nay không chỉ giới hạn trong ngành năng lượng hay môi trường mà chính là vấn đề lựa chọn chiến lược phát triển của quốc gia. Đó là mục tiêu tăng trưởng nhanh hơn nhưng phải xanh hơn, hội nhập sâu hơn nhưng phải bền vững hơn, thu hút đầu tư mạnh mẽ hơn gắn liền với chất lượng cao hơn và khẳng định vị thế quốc gia đồng thời thực hiện đầy đủ trách nhiệm với cộng đồng quốc tế", Phó Thủ tướng nói.
Để thực hiện mục tiêu chuyển dịch năng lượng là trọng tâm của lộ trình Net Zero, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh thêm một số định hướng trọng tâm.
Một là, thực hiện chuyển dịch năng lượng theo lộ trình phù hợp, bảo đảm hiệu quả và bền vững.
Theo đó, Chính phủ sẽ tập trung hoàn thiện cơ chế chính sách để phát triển hệ thống năng lượng đồng bộ, đa dạng hóa nguồn cung, thúc đẩy năng lượng tái tạo và sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả. Tập trung đầu tư hạ tầng truyền tải, lưu trữ, điều độ điện và phát triển thị trường điện cạnh tranh, khuyến khích khu vực tư nhân tham gia mạnh mẽ.
"Trong quá trình này, chúng ta không loại bỏ đột ngột các nguồn năng lượng truyền thống mà phải sử dụng hiệu quả hơn, áp dụng công nghệ mới để kiểm soát chặt chẽ phát thải và từng bước giảm dần tỷ trọng theo lộ trình. Quá trình chuyển dịch phải đảm bảo đồng thời ba yêu cầu: đủ năng lượng cho tăng trưởng, giảm phát thải theo cam kết và bảo đảm chuyển đổi công bằng cho người lao động, doanh nghiệp và địa phương", Phó Thủ tướng nêu rõ.
Hai là, kiên định nguyên tắc không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng. Việt Nam sẽ thực hiện đồng bộ, quyết liệt công tác bảo vệ môi trường, xử lý hiệu quả các nguồn ô nhiễm và phục hồi hệ sinh thái tự nhiên. Thúc đẩy mạnh mẽ mô hình kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi xanh trong sản xuất và tiêu dùng nhằm hình thành nền kinh tế phát thải thấp.
Cùng với đó, giảm phát thải nhà kính phải được thực hiện hài hòa gắn liền với mục tiêu đổi mới mô hình tăng trưởng và nâng cao vị thế, tiêu chuẩn môi trường, xã hội, quản trị theo tiêu chuẩn ESG của hàng hóa Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Ba là, xây dựng tài chính xanh và thị trường carbon trở thành trụ cột cốt lõi. Theo Phó Thủ tướng, Chính phủ xác định tài chính xanh là động lực quan trọng để huy động nguồn lực quốc tế và quốc gia.
Việt Nam sẽ tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, lồng ghép tiêu chí môi trường vào quản lý ngân sách, phát triển thị trường vốn xanh bao gồm trái phiếu xanh, tín dụng xanh và áp dụng các chính sách thuế ưu đãi cho dự án xanh.
Đồng thời sẽ tăng cường hợp tác huy động nguồn vốn ưu đãi và công nghệ tiên tiến từ các định chế tài chính quốc tế. Bên cạnh đó, Chính phủ sẽ tiếp tục vận hành và hoàn thiện sàn giao dịch carbon trong nước nhằm tạo cơ chế định giá carbon minh bạch, hiệu quả.
Bốn là, phát huy vai trò then chốt của cộng đồng doanh nghiệp và các địa phương.
Phó Thủ tướng cho rằng, doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế chính là động lực quyết định sự thành bại của hành trình Net Zero. Các doanh nghiệp cần tiên phong xây dựng lộ trình giảm phát thải, tích hợp tiêu chí ESG vào chiến lược dài hạn và đầu tư vào công nghệ sạch.
Với các địa phương, đặc biệt là những nơi có tiềm năng lớn về năng lượng tái tạo, cần chủ động quy hoạch, cải thiện môi trường đầu tư, cắt giảm thủ tục hành chính để tạo điều kiện tối đa cho các dự án xanh.
Nhân hội nghị quan trọng này, Phó Thủ tướng đề nghị Cơ quan Năng lượng Tái tạo quốc tế, các tổ chức bảo vệ môi trường và phát triển bền vững quốc tế, các quốc gia phát triển cần có nhiều chương trình thiết thực hơn hỗ trợ cho Việt Nam, cho các doanh nghiệp để thực hiện được mục tiêu giảm khí phát thải theo lộ trình đặt ra.
