Độc đáo lễ cúng thần rừng, thần núi giữa Thủ đô Hà Nội

(CLO) Mới đây, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội), đồng bào dân tộc Cơ Tu huyện A Lưới (Thừa Thiên Huế) đã tái hiện lễ độc đáo lễ cúng thần rừng, thần núi - nghi lễ thiêng liêng gắn bó mật thiết với đời sống tinh thần và văn hóa của cộng đồng.
42f438c7-1df7-4feb-9eb7-99b66fb03ced_1_201_a.jpeg
Với dân tộc Cơ Tu huyện A Lưới (Thừa Thiên Huế), rừng không chỉ là nguồn sống mà còn là không gian thiêng, nơi trú ngụ của các thần linh. Nghi lễ nhằm cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, buôn làng ấm no, hạnh phúc.
38bc0eda-6e60-448c-ab46-c8a4ac7675bf_1_201_a.jpeg
Theo chia sẻ của Trưởng làng, lễ tạ ơn thần rừng, thần núi của người Cơ Tu được tái hiện gồm các bước: lễ chôn cây nêu, lễ buộc dê, lễ đâm dê và lễ cúng thần rừng, thần núi.
6e7a5bad-fc54-4838-b1a8-5a526014f0f0_1_201_a.jpeg
Tất cả thể hiện mối giao cảm sâu sắc giữa con người với vạn vật, giữa thế giới hữu hình và siêu nhiên – một nét đẹp văn hóa đậm chất nhân văn của người Cơ Tu, luôn tôn thờ, hòa hợp và sống cùng thiên nhiên như một phần máu thịt.
3a7e9779-19c1-45a8-ae38-e66577207006_1_201_a.jpeg
Giây phút hành lễ – Già làng chuẩn bị thực hiện nghi lễ cúng rừng, thắp lửa, dâng lễ vật lên thần linh.
1ad3ca48-4d71-473c-9f63-a943b04e7093_1_201_a.jpeg
Cộng đồng cùng tham dự – nam nữ, già trẻ cùng có mặt, thể hiện sự gắn kết, trân trọng những giá trị văn hóa thiêng liêng.
47ada6d8-f87d-47c7-9e9b-9d7c4ab8eeea_1_201_a.jpeg
Thông thường, lễ hội được tổ chức vào thời điểm đầu năm âm lịch, khoảng tháng 2 đến tháng 4, khi mùa màng chuẩn bị bắt đầu và thời tiết thuận lợi. Địa điểm cử hành nghi lễ thường là khu rừng thiêng hoặc chân núi gần làng, nơi được coi là linh địa, tuyệt đối không được xâm phạm hay khai thác.
53e4a363-9d05-4a31-8236-2d68e0c89bd2_1_201_a.jpeg
Tại những nơi ấy, người Cơ Tu dựng bàn lễ bằng tre nứa, có khi là bên một cây cổ thụ, một mỏm đá thiêng, nơi dân làng tin rằng thần linh hiện diện. Trước ngày lễ, dân làng cùng nhau dọn dẹp, chuẩn bị lễ vật và tổ chức họp bàn, dưới sự điều phối của già làng hoặc thầy cúng (pơloh) - những người có tri thức và uy tín trong cộng đồng.
Tại những nơi ấy, người Cơ Tu dựng bàn lễ bằng tre nứa, có khi là bên một cây cổ thụ, một mỏm đá thiêng, nơi dân làng tin rằng thần linh hiện diện. Trước ngày lễ, dân làng cùng nhau dọn dẹp, chuẩn bị lễ vật và tổ chức họp bàn, dưới sự điều phối của già làng hoặc thầy cúng (pơloh) - những người có tri thức và uy tín trong cộng đồng.
Lễ cúng được tiến hành với các nghi thức trang trọng, chặt chẽ theo phong tục truyền thống. Lễ vật thường là: heo, gà, rượu cần, cơm lam, sắn luộc, cau trầu, vải vóc, cùng các sản vật của rừng như mật ong, củ rừng, hoặc thảo dược quý; đặc biệt là không thể thiếu món bánh a quát. Tất cả đều là những lễ vật dâng tặng thần linh như lời tri ân và cầu xin phù hộ.
23947c87-a4a0-41f8-95de-8756a75f6cca_1_201_a.jpeg
Lễ hội cúng thần núi, cúng thần rừng đều giống nhau, gồm các nghi thức: Nghi thức A Xa A Rah đu mập (nghi lễ tẩy rửa); Nghi thức Lễ Tắc du lạu (tạm dịch là cúng sạch).
70340a41-dad0-461d-84ce-b1d2903014df_1_201_a.jpeg
Sau phần lễ, mọi người phấn khởi hòa cùng tiếng chiêng, khèn bè, tù và... vui mừng chúc tụng buổi lễ đã thành công. Lễ hội cúng thần núi, cúng thần rừng của người Cơ Tu một trong lễ hội đặc sắc có từ lâu đời luôn được đồng bào Cơ Tu bảo tồn, gìn giữ. Buổi lễ được tái hiện tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam đã góp phần giới thiệu văn hóa của đồng bào dân tộc Cơ Tu đến với các dân tộc và đông đảo du khách tham quan.
a03d1c09-8335-4a62-b394-aa9f899dc494_1_201_a-44c1ab5091e4b23f52db8076a7609196.jpeg
Tác Giảng Ka Coong và Tấc Giàng Xứ không chỉ là lễ hội tôn giáo, mà còn là nơi hội tụ của tri thức bản địa, luật tục và quy ước cộng đồng. Trong lễ, già làng thường nhắc lại những điều cấm kỵ trong rừng – không chặt phá cây thiêng, không săn bắn bừa bãi, không xâm phạm núi linh. Lễ hội cũng là nơi gắn kết cộng đồng, nơi người già truyền dạy cho lớp trẻ về cội nguồn, phong tục, tiếng nói và lòng tôn trọng với rừng giữa dòng chảy hiện đại hóa.
a580f0a2-4d66-4a2a-8193-9b7c7013c20c_1_201_a.jpeg
Các cô gái dân tộc Cơ Tu huyện A Lưới (Thừa Thiên Huế) toả nắng với trang phục truyền thống.
aa2bf5ba-3629-408b-819e-300969b0e2ff_1_201_a.jpeg
Nam giới dân tộc Cơ Tu thổi khèn bè, tù và trong lễ hội cúng thần rừng.
e482a193-a179-4c2c-bc2b-fed66ccf9b37_1_201_a.jpeg
Nam nữ dân tộc Cơ Tu huyện A Lưới (Thừa Thiên Huế) vui vẻ quây quần bên lễ cúng thần rừng truyền thống.
ed5c65f4-fea2-43c5-a65d-802087979aa2_1_201_a.jpeg
Điệu múa độc đáo của người dân tộc Cơ Tu huyện A Lưới (Thừa Thiên Huế).
26572a2a-05b0-4493-a9aa-42231158fca4_1_201_a.jpeg
Hiện nay, lễ hội Tác Giảng Ka Coong, Tấc Giàng Xứ đang được chính quyền địa phương phối hợp với các nghệ nhân, nhà nghiên cứu văn hóa phục dựng và tổ chức định kỳ nhằm bảo tồn giá trị văn hóa phi vật thể của dân tộc Cơ Tu. Tuy nhiên, để lễ hội thực sự sống trong lòng cộng đồng, việc truyền dạy cho thế hệ trẻ, đưa các yếu tố văn hóa Cơ Tu vào trường học và hỗ trợ các nghệ nhân gìn giữ nghi thức, là điều hết sức cần thiết.

Xem thêm

Cần những “bà đỡ” từ dòng vốn doanh nghiệp

Cần những “bà đỡ” từ dòng vốn doanh nghiệp

(NB&CL) Để bảo tàng tư nhân “sống sót” và hoạt động chuyên nghiệp là câu chuyện hoàn toàn không đơn giản. Thực tế tại Việt Nam, không hiếm chuyện chủ nhân bảo tàng rơi vào cảnh “vừa làm chủ, vừa làm nhân viên” vì nguồn lực tài chính hạn hẹp. Theo PGS.TS. Nguyễn Văn Huy (nguyên Giám đốc Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, người sáng lập Bảo tàng Nguyễn Văn Huyên), Nhà nước cần có chính sách để thu hút các nguồn lực tài trợ cho hoạt động bảo tàng, từ đó tạo điểm tựa vững chắc cho các bảo tàng tư nhân phát triển bền vững.

Bảo tàng tư nhân góp phần đa dạng văn hóa theo tiêu chí UNESCO

Bảo tàng tư nhân góp phần đa dạng văn hóa theo tiêu chí UNESCO

(NB&CL) Với việc trưng bày các hiện vật đến từ nhiều nền văn hóa, nhiều bảo tàng tư nhân đang thực hiện tiêu chí và thông điệp cốt lõi của UNESCO là góp phần thúc đẩy sự hiểu biết lẫn nhau và gắn kết giữa các dân tộc, xóa bỏ sự ngăn cách và tệ nạn phân biệt đối xử về văn hóa, tôn vinh các giá trị nhân văn, nhân đạo giữa các dân tộc.

Khôi phục thể thức hai vòng đấu tại Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn năm 2026

Khôi phục thể thức hai vòng đấu tại Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn năm 2026

(CLO)- Ban tổ chức Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn năm 2026 vừa chính thức ban hành quy chế sửa đổi với hàng loạt điều chỉnh quan trọng. Việc khôi phục trọn vẹn thể thức hai vòng đấu sau nhiều năm gián đoạn cùng những thay đổi bước ngoặt trong luật phân định thắng thua là những điểm mới cốt lõi nhằm nâng cao tính minh bạch và chất lượng chuyên môn cho di sản văn hóa phi vật thể quốc gia này.

Vì sao thanh niên Khmer phải vào chùa tu trước khi trưởng thành?

Vì sao thanh niên Khmer phải vào chùa tu trước khi trưởng thành?

(CLO) Với người Khmer Nam Bộ, việc vào chùa tu học không đơn thuần là thực hành tín ngưỡng mà còn là cách báo hiếu cha mẹ, rèn luyện đạo đức và đánh dấu bước trưởng thành của một người đàn ông trước khi bước vào cuộc sống gia đình, xã hội.

Kết nối làng nghề và sáng tạo để đánh thức nguồn lực di sản

Kết nối làng nghề và sáng tạo để đánh thức nguồn lực di sản

(CLO) Chương trình Phát triển thủ công đương đại trên nền tảng Di sản làng nghề trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 được khởi động với mục tiêu xây dựng hệ sinh thái kết nối giữa nghệ nhân, nhà thiết kế, doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo, góp phần đưa nguồn lực di sản trở thành động lực cho sáng tạo và phát triển bền vững.

VTV lần đầu thực hiện truyền hình trực tiếp về thiên nhiên hoang dã

VTV lần đầu thực hiện truyền hình trực tiếp về thiên nhiên hoang dã

(CLO) Lần đầu tiên, Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) triển khai dự án truyền hình trực tiếp về thiên nhiên hoang dã mang tên “Vietnam Wild Live - Kết nối thiên nhiên, lan tỏa nhận thức”, đưa những hình ảnh chân thực của hệ sinh thái tự nhiên đến với khán giả trong và ngoài nước.

Cỡ chữ bài viết: