Báo cáo có sự tham gia của các chuyên gia đến từ những cơ sở nghiên cứu uy tín như King’s College London và University College London . Theo đó, dù là chất gây nghiện, nicotine vẫn được ứng dụng trong các biện pháp hỗ trợ cai thuốc lá. Báo cáo nhấn mạnh rằng nicotine không phải là tác nhân trực tiếp gây ra các bệnh lý liên quan đến hút thuốc lá - một nhận định quan trọng nhằm làm rõ sự nhầm lẫn phổ biến, không chỉ trong cộng đồng mà cả trong một bộ phận giới chuyên môn.
Cần phân biệt rõ độc tính nicotine và thuốc lá
Báo cáo của ASH đã chỉ ra một điểm quan trọng: nicotine là thành phần dược lý chính gây nghiện trong thuốc lá, nhưng không phải là tác nhân dẫn đến các ca tử vong liên quan đến hút thuốc. Ngược lại, hàng nghìn hóa chất độc hại và gây ung thư phát sinh trong quá trình đốt cháy thuốc lá điếu mới là nguyên nhân chủ yếu gây ra những hệ lụy nghiêm trọng này.
Theo đánh giá của ASH, nicotine thường được sử dụng thông qua thói quen hút thuốc. Nên nếu sử dụng nicotine bằng phương thức khác, không phải trực tiếp đốt thuốc lá để hút, có rất ít bằng chứng về tác động trực tiếp của nicotine đối với sức khỏe.
Một đánh giá gần đây của Royal College of Physicians (RCP), được trích dẫn trong báo cáo, nhận định rằng “chất nicotine ít gây ra rủi ro cho sức khỏe” so với khói tạo ra khi đốt thuốc lá điếu. Đánh giá này cũng chỉ ra rằng kể cả khi phơi nhiễm nicotine ở mức cấp tính có thể làm tăng nhịp tim và huyết áp tâm thu, nhưng các tác động trên chỉ mang tính ngắn hạn và chưa có bằng chứng về tác hại lâu dài đối với tim mạch.
Trong khi đó, các nghiên cứu dài hạn quy mô lớn hiện chưa ghi nhận bằng chứng cho thấy nicotine gây ra tác động tiêu cực bao gồm ảnh hưởng đến sự phát triển của não bộ hay suy giảm sức khỏe tâm thần.
Những phát hiện này khác biệt đáng kể so với nhận thức thông thường của công chúng cũng như một số quan điểm pháp lý, y tế vốn xem nicotine là độc chất gây ung thư.
Theo một khảo sát trên 1.565 chuyên gia y tế do Povaddo Research thực hiện, 47% bác sĩ, y tá và nhân viên y tế tuyến đầu cho rằng nicotine có khả năng gây ung thư. Thực trạng này, theo Tiến sĩ Henry I. Miller – cựu quan chức Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) – là một tín hiệu đáng báo động.
“Đây là thông tin mang tính nền tảng mà các chuyên gia chăm sóc sức khỏe, từ bác sĩ đến toàn bộ hệ thống y tế, cần nắm rõ để có thể đưa ra hướng dẫn chính xác cho bệnh nhân, đặc biệt trong việc giảm thiểu rủi ro thông qua các lựa chọn thay thế không khói”, ông cho biết thêm.
Mới đây, tại Hội nghị Chính sách Thuốc lá và Nicotine do Viện Luật Thực phẩm và Dược phẩm (Hoa Kỳ) tổ chức vào tháng 12/2025, ông Bret Koplow – Quyền Giám đốc Trung tâm Sản phẩm Thuốc lá thuộc FDA – đã khẳng định cơ quan này dự kiến sẽ sớm ban hành hướng dẫn chính thức về “chuỗi nguy cơ” của các sản phẩm thuốc lá và nicotine, qua đó phân loại rõ ràng mức độ rủi ro giữa các nhóm sản phẩm khác nhau4.
Nhiều lựa chọn cai thuốc lá với các sản phẩm chứa nicotine
Trong nhiều năm qua, giới khoa học đã thừa nhận và khuyến nghị các phương pháp cai thuốc lá sử dụng nicotine theo cách kiểm soát. Cách tiếp cận này mang đến nhiều lựa chọn hỗ trợ, giúp người hút thuốc giảm dần sự phụ thuộc vào nicotine và từng bước tiến tới việc từ bỏ hoàn toàn thuốc lá.
Năm 2021, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã bổ sung các liệu pháp thay thế nicotine (NRT) vào danh mục thuốc thiết yếu, đồng thời phê duyệt cho nhiều nhóm đối tượng khác nhau, bao gồm phụ nữ có thai, người mắc bệnh tim mạch và thanh thiếu niên từ 12 tuổi.
Bên cạnh sản phẩm NRT, nhiều quốc gia cũng công nhận tiềm năng hỗ trợ người hút thuốc trưởng thành chuyển đổi sang các các sản phẩm không khói. Những sản phẩm này hoạt động theo cơ chế cung cấp nicotine ở dạng “sạch”, không cần trải qua quá trình đốt cháy mới có thể sử dụng nicotine.
Tại New Zealand, từ tháng 7/2024, chính phủ triển khai thí điểm chính sách giảm 50% thuế tiêu thụ đặc biệt đối với thuốc lá nung nóng (TLNN), một dạng trong nhóm các sản phẩm không khói, trong thời hạn một năm nhằm thu thập thêm dữ liệu phục vụ đánh giá chính sách.
Trong quá trình triển khai, các số liệu chính thức cho thấy tỷ lệ hút thuốc lá tại New Zealand đang trên đà giảm. Khảo sát mới nhất của Bộ Y tế New Zealand năm 2024-2025 cho thấy 6,8% người trưởng thành hút thuốc lá hàng ngày, giảm đáng kể so với tỷ lệ 16,4% ghi nhận trong khảo sát năm 2011-2012.
Tại châu Á, Nhật Bản là một trong những quốc gia cho phép lưu hành TLNN hợp pháp từ sớm – năm 2014. Theo đó, quốc gia này đã ghi nhận sự sụt giảm rõ rệt về mức tiêu thụ thuốc lá điếu từ 186 tỷ điếu năm 2014 xuống còn 92 tỷ điếu vào năm 2023. Ngoài ra, tỷ lệ hút thuốc trong dân số cũng giảm mạnh, từ 19,6% xuống còn 9,4%.
Từ các bằng chứng khoa học và thực tiễn triển khai tại nhiều quốc gia, có thể thấy việc mở rộng các lựa chọn cai thuốc lá với các sản phẩm chứa nicotine đang trở thành một xu hướng được cân nhắc trong chính sách y tế công cộng. Bên cạnh các liệu pháp thay thế nicotine truyền thống, những sản phẩm không khói cung cấp nicotine mà không qua quá trình đốt cháy đang được xem như một phương án bổ trợ, giúp người hút thuốc trưởng thành giảm dần sự phụ thuộc và tiến tới từ bỏ thuốc lá điếu. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc xây dựng chính sách dựa trên bằng chứng khoa học, linh hoạt và hướng tới mục tiêu bảo vệ sức khỏe cộng đồng một cách hiệu quả và bền vững.
