Những người đi làm ở Hong Kong mải mê với điện thoại thông minh của họ trong suốt buổi sáng. Ảnh: Felix Wong/SCMP
Những người khổng lồ công nghệ đằng sau các nền tảng này, cũng như chủ sở hữu Twitter và LinkedIn của Microsoft, đều có đình chỉ cung cấp thông tin dữ liệu người dùng cho chính quyền Hong Kong khi họ đánh giá nội hàm của luật an ninh mới.
Các quy tắc do Bắc Kinh áp đặt yêu cầu các công ty internet phải chấp nhận kiểm duyệt nội dung trực tuyến hoặc bị tịch thu thiết bị phần cứng, hoặc bị phạt tiền và ngồi tù.
TikTok cho biết họ đã tự gỡ bỏ ứng dụng của mình khỏi các cửa hàng ứng dụng địa phương, nhưng phiên bản Trung Quốc đại lục Douyin vẫn tiếp tục phục vụ người dùng ở Hong Kong. Không có nền tảng xã hội lớn nào khác công bố kế hoạch thoát khỏi thị trường, nhưng các nhà phân tích nói rằng các đại gia internet của Mỹ bây giờ phải đấu tranh với một viễn cảnh cực đoan, mặc dù không phải là không thể: họ sẽ phải rời đi nếu họ từ chối tuân thủ luật mới?
Chấp nhận luật chơi hoặc rời đi
Đối với Hong Kong, nơi hơn bảy triệu cư dân đã phát triển mạnh về quyền truy cập vào internet mở, mất quyền truy cập vào các nền tảng quen thuộc này là một kịch bản gần như không thể tưởng tượng được.
Giống như nhiều người trên thế giới, những người sống trong thành phố sử dụng hỗn hợp Facebook, Instagram và WhatsApp - tất cả đều thuộc sở hữu của Facebook và bị chặn ở đại lục - để kết nối với bạn bè và gia đình, đọc tin tức, theo kịp những người nổi tiếng và nhà văn yêu thích, và nhận thông tin cập nhật từ các cửa hàng, nhà hàng.
Theo dữ liệu mới nhất từ Statista, Facebook, mạng xã hội phổ biến nhất của Hong Kong, có tỷ lệ truy cập hơn 80%. WhatsApp, ứng dụng nhắn tin hàng đầu, theo sau không quá 80%. Instagram xuất hiện ở mức khoảng 60%. Trong khi đó, "vua xã hội" vô song của Đại lục, WeChat, chỉ được sử dụng 54% tại Hong Kong.
Mạng riêng ảo (VPN) từ lâu đã được sử dụng ở Trung Quốc để truy cập các trang web bị chặn, điều gì đó vốn không cần thiết ở Hong Kong trước đây. Sự quan tâm đến VPN hiện đang tăng lên trong thành phố khi người dùng internet trở nên quan tâm hơn về bảo mật của họ. Ảnh: AFP
"Google, Facebook và Instagram phổ biến nhất ở Hong Kong - thực sự khó có mạng xã hội nào khác có thể phù hợp với họ", YC Tsao, chiến lược gia tại cơ quan tiếp thị kỹ thuật số First Page, nơi tư vấn cho các khách hàng như Cathay Pacific và Microsoft cho biết. "Ảnh hưởng của Weibo, WeChat ở Hong Kong vẫn còn khá nhỏ".
Tsao cho biết Google, công ty đã rút công cụ tìm kiếm ra khỏi đại lục vào năm 2010, cũng có mặt ở Hong Kong.
"Cho dù bạn sử dụng iPhone hay Android, công cụ tìm kiếm được cài đặt trước tiên của bạn hầu như luôn luôn là Google", anh nói.
Theo thống kê của Statcount, Android nắm giữ hơn một nửa thị trường hệ điều hành di động Hong Kong. Android cũng được sử dụng rộng rãi ở Trung Quốc đại lục, nhưng Google vẫn là một phần quan trọng trong trải nghiệm Android ở Hong Kong. Tại đây, điện thoại thông minh Android đi kèm với các dịch vụ của Google như YouTube, Google Maps và Google Play đã được cài đặt sẵn.
Điều này trái ngược hoàn toàn với người dùng Android ở đại lục, những người phải dựa vào các lựa chọn thay thế trong nước. Tìm kiếm trên Internet thông qua Yahoo thay vì Google. Các nền tảng và trình duyệt video phổ biến nhất được hỗ trợ bởi các ứng dụng như Alibaba, Tencent và ByteDance - thay thế YouTube và Chrome.
"Nếu Facebook và Google rời khỏi Hong Kong, nơi đây sẽ thiếu đi các nền tảng xã hội cạnh tranh", Winnie Chan, giám đốc sáng tạo tại công ty tiếp thị Heydayss cho hay.
"Tôi đoán là các nhà tiếp thị có thể cần tập trung vào các kênh truyền thống, email, SMS, trang web và cổng tin tức trong một thời gian cho đến khi một nền tảng xã hội địa phương khác nổi trội hẳn lên."
Tuy nhiên, hiện tại, vẫn còn phải xem người khổng lồ công nghệ Mỹ sẽ phản ứng thế nào với luật an ninh mới. Kinh nghiệm trong quá khứ cho thấy họ có thể không sẵn sàng thừa nhận tất cả các yêu cầu của chính phủ.
Facebook cho biết trong nửa cuối năm ngoái rằng họ đã chuyển dữ liệu trong chưa đầy một nửa yêu cầu từ chính quyền Hong Kong. Twitter cho biết họ đã không tuân thủ bất kỳ yêu cầu thông tin nào của chính phủ Hong Kong kể từ năm 2013.
