Giá dầu mà phần lớn nhà đầu tư theo dõi trên thị trường có thể đang thấp hơn đáng kể so với mức giá thực tế mà các doanh nghiệp phải trả. Theo các chuyên gia, giá dầu giao ngay trên thị trường vật chất hiện cao hơn hơn 30 USD mỗi thùng so với giá dầu kỳ hạn phổ biến, và điều này có thể khiến giá xăng dầu duy trì ở mức cao trong thời gian dài hơn dự kiến.
Thông thường, giới đầu tư tập trung theo dõi giá dầu Brent hoặc dầu WTI, hai loại dầu chuẩn được hình thành trên các thị trường hợp đồng tương lai tại châu Âu và Mỹ.
Trong tuần qua, cả hai loại giá chuẩn này đều giảm khoảng 13%, xuống dưới mốc 100 USD mỗi thùng, đánh dấu mức giảm mạnh nhất kể từ năm 2020.
Tuy nhiên, ngày càng có nhiều ý kiến cho rằng thị trường cần chú ý nhiều hơn đến giá dầu giao ngay, tức mức giá tại đó dầu thô thực sự được mua bán trên thị trường vật chất.
Hiện tại, giá dầu giao ngay tại khu vực Biển Bắc đang giao dịch trên mức 135 USD mỗi thùng, và trong đầu tuần này thậm chí đã vọt lên mức kỷ lục 144 USD.
Sự chênh lệch lớn giữa giá dầu giao ngay và giá dầu kỳ hạn đang phản ánh một nghịch lý hiếm thấy. Ông Jaime Brito, Giám đốc điều hành mảng lọc dầu và sản phẩm dầu tại OPIS, một công ty dữ liệu cùng tập đoàn sở hữu với Barron’s, nhận định rằng tình trạng này giống như việc hai thị trường đang tồn tại trong hai thế giới hoàn toàn khác biệt.
Giá dầu kỳ hạn phản ánh kỳ vọng của nhà đầu tư về diễn biến trong những tháng tới, trong khi giá giao ngay cho thấy mức giá mà người mua sẵn sàng trả ngay lúc này để có được nguồn cung.
Thị trường hợp đồng tương lai dường như đang đặt cược vào một kịch bản tích cực hơn đối với diễn biến của xung đột Iran, trong đó nhiều nhà đầu tư tin rằng eo biển Hormuz sẽ sớm được mở lại hoàn toàn trong vài tuần tới.
Ngược lại, giá giao ngay phản ánh thực tế rằng eo biển Hormuz hiện vẫn gần như bị phong tỏa và những tác động vật chất của cuộc chiến đã trở nên rất rõ ràng. Hiện nay, hơn 10 triệu thùng dầu mỗi ngày đang bị gián đoạn nguồn cung, tương đương ít nhất 10% sản lượng dầu toàn cầu.
Trong bối cảnh thiếu hụt lớn như vậy, các bên mua buộc phải cạnh tranh gay gắt để giành được lượng dầu còn lại, qua đó đẩy giá lên mức rất cao.
Ông Daniel Sternoff, chuyên gia cao cấp tại Trung tâm Chính sách Năng lượng Toàn cầu của Đại học Columbia, cho rằng đây mới chính là mức giá thực sự mà các nhà máy lọc dầu đang phải trả. Theo ông, mức giá này cuối cùng sẽ lan tỏa vào toàn bộ nền kinh tế.
Giá dầu mà các nhà máy lọc dầu mua vào có tác động trực tiếp đến giá xăng mà người tiêu dùng phải trả tại trạm bơm. Khi các nhà máy vẫn phải mua dầu thô với mức giá gần kỷ lục, khả năng họ giảm giá bán cho người tiêu dùng là rất thấp.
Hiện tại, giá xăng trung bình trên toàn nước Mỹ đang ở mức khoảng 4,15 USD mỗi gallon, gần như không thay đổi so với thời điểm trước khi lệnh ngừng bắn được công bố, thậm chí còn cao hơn so với một tuần trước đó.
Đà tăng của giá dầu thô cũng đang tạo ra những ảnh hưởng trái chiều đối với nhóm cổ phiếu ngành lọc dầu. Dù các doanh nghiệp lọc dầu hưởng lợi từ giá xăng và dầu diesel tăng cao, biên lợi nhuận của họ lại bị thu hẹp do phải mua dầu thô giao ngay với giá rất đắt.
Sau khi tăng mạnh hồi đầu năm, cổ phiếu các công ty lọc dầu gần đây có xu hướng đi ngang. Quỹ ETF VanEck Oil Refiners chỉ tăng khoảng 3,7% trong vòng một tháng qua.
