Biến chứng nặng ở người trẻ
Bệnh nhân N.T.B, nam, sinh năm 1994, trước đó hoàn toàn khỏe mạnh, không có tiền sử bệnh lý. Ngày thứ hai sau khi khởi phát sốt cao kèm theo ban phỏng nước, bệnh nhân đã nhập viện. Đến ngày thứ ba, khi xuất hiện các dấu hiệu tổn thương nặng hơn, bệnh nhân được chuyển lên bệnh viện tỉnh và tiếp tục được chuyển cấp cứu lên Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương vào ngày thứ tư.
Khi nhập viện, bệnh nhân đã trong tình trạng sốc nhiễm khuẩn nặng, suy đa tạng, rối loạn đông máu nghiêm trọng, phải dùng thuốc vận mạch liều cao và lọc máu cấp cứu. Mặc dù được hồi sức tích cực, nhưng chỉ sau 12 giờ điều trị, bệnh nhân không đáp ứng, tình trạng sốc trở nên kháng trị với mọi can thiệp, tiên lượng xấu, gia đình xin đưa về.
Kết quả xét nghiệm sau đó xác định bệnh nhân bị bội nhiễm tụ cầu vàng – loại vi khuẩn sinh độc tố mạnh – trên nền bệnh thủy đậu. Đặc biệt, chỉ số Procalcitonin (PCT) – dấu hiệu quan trọng của nhiễm trùng huyết nặng – vượt ngưỡng máy đo (>100 ng/mL), cho thấy tình trạng nhiễm trùng đã vượt tầm kiểm soát.
ThS.BS Đặng Hoàng Điệp, Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết: “Thủy đậu là bệnh do virus gây ra, tuy nhiên các bóng nước trên da khiến hàng rào bảo vệ tự nhiên bị phá vỡ, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập. Trong đó, tụ cầu vàng là loại vi khuẩn đặc biệt nguy hiểm – nó có thể sinh độc tố mạnh, gây sốc nhiễm khuẩn cấp tính, rối loạn đông máu, suy đa cơ quan và tử vong rất nhanh nếu không được xử trí kịp thời.”
“Trường hợp này là minh chứng rõ ràng cho thấy bội nhiễm vi khuẩn sau thủy đậu có thể xảy ra ngay cả ở người trẻ, khỏe mạnh, không có bệnh nền và không hề chậm trễ trong điều trị.” BS Đặng Hoàng Điệp thông tin.
Không nên chủ quan với bệnh thủy đậu
Bệnh nhân thứ hai là anh M.S.H, 34 tuổi, trú tại Thanh Hóa, nhập viện trong tình trạng mắc thủy đậu nặng, với ban phỏng nước lan toàn thân, đặc biệt tập trung nhiều ở vùng đầu, mặt và cổ. Tại cơ sở y tế tuyến dưới, bệnh nhân được chẩn đoán thủy đậu bội nhiễm, có dấu hiệu suy gan và suy thận, nên nhanh chóng được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.
Khi nhập Khoa Hồi sức tích cực, bệnh nhân thở oxy qua mask, nhưng ý thức đã giảm nhẹ, điểm Glasgow chỉ còn 13. Chỉ sau 3 giờ điều trị, tình trạng hô hấp suy sụp nhanh chóng, buộc phải đặt nội khí quản và thở máy. Đến đêm cùng ngày, bệnh nhân rơi vào sốc nhiễm khuẩn, phải lọc máu cấp cứu và điều trị hồi sức tích cực.
ThS.BS Trần Văn Quý , Trung tâm Hồi sức tích cực, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết: “Xét nghiệm cho thấy bệnh nhân có tình trạng nhiễm trùng huyết rất nặng, với bạch cầu tăng cao tới 17.000/mm³ (bình thường 4.000–10.000), Procalcitonin (PCT) tăng vọt tới 260 ng/mL (bình thường <0,05 ng/mL). Bệnh nhân bị suy gan nặng, men gan tăng cao, kèm theo suy thận cấp với lượng nước tiểu giảm rõ rệt, buộc phải lọc máu ngay từ đầu".
Bệnh nhân dù được điều trị tích cực, tình trạng sốc vẫn tiến triển nặng, phải dùng phối hợp hai loại thuốc vận mạch liều cao và đặt ECMO để hỗ trợ tuần hoàn. Sau can thiệp, một số chỉ số sinh tồn có dấu hiệu cải thiện, nhưng chức năng hô hấp vẫn rất kém. Bên cạnh đó, bệnh nhân đang được duy trì lọc máu liên tục, ECMO, thở máy và dùng kháng sinh phổ rộng để kiểm soát bội nhiễm.
Hiện tại, bệnh nhân vẫn trong tình trạng nguy kịch, tiên lượng rất dè dặt. Trường hợp này cho thấy bệnh thủy đậu diễn tiến nhanh chóng đến suy hô hấp, suy gan, suy thận và suy đa cơ quan, đặc biệt nếu xuất hiện bội nhiễm vi khuẩn.
BS Quý nhấn mạnh: “Thủy đậu là bệnh lành tính. Tuy nhiên, nếu không may xảy ra biến chứng như viêm phổi, viêm não, nhiễm trùng da hoặc bội nhiễm vi khuẩn nguy hiểm như tụ cầu vàng… người bệnh có thể rơi vào nguy kịch rất nhanh, thậm chí tử vong – ngay cả khi trước đó hoàn toàn khỏe mạnh, không bệnh nền.”
Các bác sĩ cảnh báo: “Người dân không nên chủ quan với bệnh thủy đậu. Nếu thấy sốt cao kéo dài, ban mọc nhanh và dày, kèm theo dấu hiệu nhiễm trùng da, khó thở, nôn nhiều, lơ mơ hay rối loạn ý thức… cần nhanh chóng đưa đến cơ sở y tế để được xử trí kịp thời.”
Những người thuộc nhóm nguy cơ cao như trẻ nhỏ, người trên 60 tuổi, phụ nữ mang thai, người có bệnh nền như tiểu đường, xơ gan, suy giảm miễn dịch… càng cần đặc biệt lưu ý. Tiêm vaccine thủy đậu là cách phòng ngừa hiệu quả nhất, giúp giảm nguy cơ mắc bệnh cũng như các biến chứng nặng nề, nguy hiểm đến tính mạng.
