Không coi “view” là đích đến của báo chí
Theo bà Nguyễn Thị Ngọc Diệp, Phó Tổng biên tập VnEconomy, sự quá tải thông tin trong thời đại internet đã làm thay đổi căn bản cách công chúng tiếp nhận tin tức. “Bạn đọc ngày nay không chỉ chủ động tìm kiếm thông tin mà còn bị thông tin “nhồi nhét” liên tục thông qua các thuật toán ưu tiên. Phản ứng tự nhiên là đọc nhanh, đọc lướt, và lâu dần trở thành thói quen”, bà Diệp nhận định.
Trong bối cảnh đó, nhiều tòa soạn, đặc biệt là báo điện tử, vô hình trung đặt mục tiêu tiếp cận càng nhiều người đọc càng tốt, coi lưu lượng và lượt xem như thước đo hiệu quả. Tuy nhiên, theo bà Diệp, việc biến “view” thành tiêu chí đánh giá, thậm chí thành KPI, lại là một cách tiếp cận thiếu bền vững.
“Nhiều người đọc là tốt, vì thông tin được lan tỏa rộng hơn. Nhưng nếu coi đó là tiêu chí đánh giá chất lượng thì theo tôi, đây là một quan điểm không phù hợp”, bà Diệp nói. Sức ép từ lưu lượng, theo bà, dễ dẫn tới việc người làm báo chạy theo các kỹ xảo thu hút sự chú ý như giật tít, phóng đại vấn đề, lựa chọn góc tiếp cận thái quá, thậm chí “bé xé ra to” chỉ để gây chú ý. Nguy hiểm hơn, điều đó có thể khiến tòa soạn dần xa rời tôn chỉ, mục đích ban đầu.
Chính vì vậy, VnEconomy xác định ngay từ đầu một quan điểm khác biệt: sẵn sàng chấp nhận một bài viết chỉ có một lượt đọc, nếu lượt đọc đó đến từ người thực sự cần thông tin và nội dung mang lại giá trị cho họ. “Chúng tôi phân biệt rất rõ giữa giá trị thông tin hữu ích, hỗ trợ ra quyết định và giá trị thông tin chỉ để thỏa mãn trí tò mò”, bà Diệp nhấn mạnh.
Trong “biển” thông tin trên mạng xã hội, nơi sự chú ý trở thành một dạng tài nguyên khan hiếm, bà Diệp cho rằng báo chí chính thống không nên cố gắng cạnh tranh theo cách của các nền tảng mạng xã hội. “Một tờ báo không thể chiều độc giả thái quá như mạng xã hội. Trái lại, chính tính chính thống và trách nhiệm của báo chí lại có điều kiện tỏa sáng giữa rất nhiều thông tin tạm gọi là nhảm”, bà nói.
Nội dung chuyên sâu không đồng nghĩa với học thuật khô cứng
Theo đuổi nội dung chuyên sâu không đồng nghĩa với việc biến bài báo thành những phân tích học thuật khô cứng. Với VnEconomy, vấn đề cốt lõi là hiểu rõ tệp độc giả và cách họ sử dụng thông tin. “Với mỗi nhóm bạn đọc đặc thù, nội dung cũng có sự khác biệt, nhưng điều quan trọng nhất vẫn là phải đảm bảo Chân thực, Tích cực và Hữu ích”, bà Diệp chia sẻ. Nội dung kinh tế, theo bà, không nhất thiết phải hàn lâm, dù yếu tố chuyên môn và chuyên ngành luôn tồn tại.
VnEconomy hướng tới việc cung cấp cả các phân tích kinh tế chuyên sâu lẫn những vấn đề kinh tế dân sinh, nhằm đáp ứng nhu cầu đa dạng của bạn đọc. Tệp độc giả trung thành của VnEconomy có trình độ cao, am hiểu chuyên ngành, vì vậy việc lựa chọn đề tài và cách diễn đạt các vấn đề kinh tế cũng cần đủ chiều sâu, khác với cách tiếp cận của các tờ báo mang tính xã hội rộng.
“Làm báo kinh tế chuyên sâu là giúp bạn đọc hiểu sâu sắc vấn đề, vượt ra khỏi bề mặt thông tin và mang lại giá trị lớn cho mỗi người đọc”, bà Diệp nhấn mạnh. Theo bà, đó chính là điểm khác biệt căn bản giữa việc đưa tin đơn thuần và báo chí phân tích. Trong hành trình theo đuổi nội dung chuyên sâu, thách thức lớn nhất, theo bà Diệp, vẫn là con người.
“Công nghệ hay quản trị chỉ là yếu tố bổ sung và hỗ trợ. Việc phát hiện đề tài mới, phân tích và lý giải vấn đề một cách thấu đáo vẫn là nhiệm vụ của nhà báo”, bà nói. Công nghệ, bao gồm cả AI, có thể giúp xử lý khối lượng dữ liệu lớn nhanh hơn, nhưng việc sử dụng công nghệ như thế nào, kiểm chứng độ chính xác ra sao vẫn phụ thuộc vào con người.
VnEconomy hiện sở hữu đội ngũ phóng viên chuyên ngành và đội ngũ tư vấn là các nhà kinh tế cấp cao. Song song với đó, tòa soạn đã đầu tư mạnh cho ứng dụng công nghệ và báo chí dữ liệu. Năm 2025, hệ sinh thái Askonomy và Askonomy Platform ra mắt, vừa hỗ trợ bạn đọc tra cứu dữ liệu kinh tế, vừa trực tiếp hỗ trợ phóng viên trong việc tìm kiếm và xử lý thông tin cho các đề tài chuyên sâu.
Xây dựng cộng đồng độc giả chất lượng và vai trò “hub” tri thức kinh tế
Cách VnEconomy xác định chân dung độc giả không chỉ dựa trên độ tuổi hay địa lý, mà còn dựa trên chiều sâu tương tác với nội dung. “Nếu một bài báo chỉ được xem 10 - 15 giây, có lẽ chỉ đủ để nhìn tiêu đề. Ngược lại, một bài phân tích kinh tế được đọc trung bình 2- 3 phút, thậm chí 15- 20 phút và được tải về làm tư liệu, đó chắc chắn là người đọc thực sự quan tâm và am hiểu vấn đề”, bà Diệp phân tích.
Một điểm đáng chú ý khác là hơn một nửa lượng bạn đọc của VnEconomy đến từ tìm kiếm trên Google. Theo bà Diệp, bản thân hành động tìm kiếm đã là một cơ chế lọc tự nhiên: chỉ những người có nhu cầu thực sự mới chủ động gõ từ khóa. Nhờ tập trung vào nội dung chuyên sâu và chuẩn mực, các bài viết của VnEconomy thường xuyên xuất hiện ở những vị trí đầu đối với các từ khóa liên quan đến kinh tế vĩ mô, tài chính và chứng khoán.
Để duy trì mối quan hệ lâu dài với nhóm độc giả này, VnEconomy triển khai hệ thống Thư tòa soạn (Newsletter), cơ chế “đẩy” thông tin theo thói quen ưu tiên và các chương trình hỗ trợ sử dụng công cụ smartchat Askonomy tra cứu dữ liệu kinh tế.
Trong chặng đường phát triển sắp tới, VnEconomy không đặt nặng những tuyên ngôn mang tính hình thức, mà tập trung làm tốt vai trò của một kênh thông tin kinh tế chính thống. “Chúng tôi trước hết muốn làm tốt nhiệm vụ của mình và đóng góp phần việc cụ thể cho nhiệm vụ chính trị chung”, bà Diệp chia sẻ.
Các ấn phẩm tiếng Anh của Tạp chí Kinh tế Việt Nam và VnEconomy hiện đã được phát hành tới nhiều trường đại học, viện nghiên cứu quốc tế và cơ quan ngoại giao, trở thành một kênh thông tin đối ngoại hiệu quả. Bản tiếng Anh của VnEconomy mỗi ngày sản xuất hàng chục tin bài nhờ ứng dụng AI, với hàng trăm nghìn lượt đọc mỗi tuần. Bà Diệp cho biết, cùng với Trung tâm dữ liệu và hệ sinh thái Askonomy Platform, VnEconomy đặt mục tiêu trở thành một “hub” thông tin kinh tế, kinh doanh, nơi độc giả trong và ngoài nước có thể tiếp cận tri thức chính thống, dễ dàng và coi đó là công cụ hỗ trợ thiết thực cho hoạt động nghiên cứu và kinh doanh.
