Những ngày này, tại xã Dương Hòa, nơi được xem là “thủ phủ” nhót của Hà Nội, không khí thu hoạch diễn ra lặng lẽ hơn hẳn mọi năm. Dù đã bước vào thời điểm chính vụ, nhiều vườn nhót chỉ lác đác quả chín, không còn cảnh cây sai trĩu, người hái tất bật từ sáng sớm đến tối muộn như những năm trước.
Cẩn thận xếp từng quả nhót chín đỏ, căng mọng vào chiếc thùng xốp để chuẩn bị cân buôn mối sỉ mà bà Lê Thị Tuyết buồn thiu, bởi mỗi sào nhót năm nay bà chỉ thu được khoảng 4-5 triệu đồng/sào, trong khi năm trước bà thu tới 10-12 triệu đồng. Như vậy, vụ nhót năm nay, gia đình bà thất thu khoảng 20 triệu đồng so với năm ngoái.
“Gia đình tôi trồng nhót được 5 năm nay. Những năm trước, vào chính vụ mỗi ngày cũng thu được cả triệu đồng từ nhót. Nhưng năm nay sản lượng chỉ bằng một nửa, quả nhỏ, xấu mã, trong khi giá thu mua tại vườn cũng giảm nên thu nhập giảm rõ rệt”, bà Tuyết chia sẻ.
Là hộ trồng nhót lâu năm trong vùng, ông Nguyễn Tiến Đương cho biết người dân địa phương đã trồng nhót từ nhiều năm trước. Tuy nhiên, chỉ khoảng vài năm trở lại đây, khi giống nhót ngọt được thị trường ưa chuộng nên giá bán tăng mạnh. Cũng bởi vậy, nhót trở thành loại cây trồng giúp người nông dân nâng cao thu nhập.
Gia đình ông hiện có 6 sào nhót với khoảng 40 gốc. Tuy nhiên, vườn nhót năm nay đã vãn quả sớm. “Những năm trước, thời điểm này quả còn rất nhiều, to và mọng, hái không kịp. Năm nay thì chỉ còn lác đác, nhiều quả nhỏ, méo, thậm chí hỏng khá nhiều”, ông Đương cho biết.
Theo các chủ vườn, nguyên nhân chính khiến nhót mất mùa là do đầu năm nay, đúng thời điểm cây ra hoa, thời tiết xuất hiện mưa kèm sương muối khiến tỷ lệ đậu quả giảm mạnh.
Bên cạnh đó, một số thương lái đến vườn mua nhót cho biết, năm nay dâu tây giá rẻ ngập tràn đường phố nên quả nhót kén khách hơn, vì vậy giá thành và sức tiêu thụ giảm mạnh.
Theo khảo sát, nhót loại 1, quả tròn đều, mã đẹp hiện chỉ được thương lái thu mua khoảng 16.000 đồng/kg, trong khi những năm trước giá tại vườn thường ở mức khoảng 25.000 - 30.000 đồng/kg. Với những quả nhỏ, vẹo chỉ bán được vài nghìn đồng mỗi kg.
Bà Nguyễn Thị Trúc, một lao động địa phương chuyên đi hái nhót thuê cho biết, công hái nhót hiện khoảng 200.000 - 300.000 đồng/ngày. Tuy nhiên, năm nay vì nhót mất mùa nên ít việc hơn.
“Những năm trước cây nào cũng sai quả, hái từ sáng đến tối vẫn chưa hết. Năm nay quả ít nên không nhiều người thuê”, bà Trúc nói.
Theo các chủ vườn, cây nhót phát triển trên nhiều loại đất như đất phù sa ven sông, đất đồi... Cây trồng 3 năm là cho quả, chất lượng quả lớn nhỏ, chua ngọt phụ thuộc nhiều vào thời tiết và cách chăm sóc của người dân. Cây đủ nước đủ phân, sạch sâu bệnh thì quả sẽ to ngọt hơn.
Khi thu hoạch nhót, người nông dân phải hết sức khéo léo, cẩn thận, hái đều tay để không làm bong phấn, nát vỏ. Những quả đỏ chín, đẹp mã mới đủ yêu cầu để xuất hàng cho thương lái.
