Hội nghị được tổ chức theo hình thức trực tuyến từ trụ sở Bộ Công an đến Công an các tỉnh, thành phố và kết nối đến Công an cấp xã trên toàn quốc.
Đây là hội nghị có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh Bộ Công an đã tiếp nhận nhiệm vụ quản lý nhà nước về cai nghiện ma túy và quản lý sau cai nghiện, đồng thời tiếp tục hoàn thiện mô hình quản lý theo hướng thống nhất, đồng bộ, gắn chặt với mục tiêu phòng ngừa tội phạm và bảo đảm an ninh, trật tự.
Tại hội nghị, Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an biểu dương, ghi nhận những nỗ lực, cố gắng của Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy và Công an các đơn vị, địa phương trong việc nhanh chóng tiếp nhận, ổn định tổ chức bộ máy, đưa công tác cai nghiện và quản lý sau cai từng bước đi vào nền nếp, đạt nhiều kết quả tích cực.
Nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy trong giai đoạn tới, Bộ trưởng yêu cầu lực lượng Công an nhân dân tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương thức tổ chức công tác cai nghiện và quản lý sau cai; triển khai đồng bộ, xuyên suốt các giải pháp "giảm cung - giảm cầu - giảm tác hại", gắn chặt công tác cai nghiện với phòng ngừa, đấu tranh phòng, chống tội phạm ma túy và hỗ trợ người sau cai tái hòa nhập cộng đồng.
Theo Bộ trưởng, cần chuyển mạnh từ tư duy quản lý người nghiện sang quản trị toàn diện quá trình phục hồi, giáo dục, dạy nghề, tạo việc làm và giảm tái nghiện, qua đó từng bước giải quyết tận gốc những nguyên nhân, điều kiện làm phát sinh tội phạm và tệ nạn ma túy.
Để hiện thực hóa mục tiêu đó, Bộ trưởng Lương Tam Quang yêu cầu Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy và các đơn vị chức năng thuộc Bộ Công an tập trung hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách; đẩy nhanh chuyển đổi số, xây dựng cơ sở cai nghiện thông minh; tăng cường kiểm tra, hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đồng thời chủ động tham mưu bảo đảm nguồn lực, cơ sở vật chất và các chính sách đặc thù phục vụ công tác cai nghiện và quản lý sau cai nghiện.
Đối với Công an các địa phương, Bộ trưởng yêu cầu phát huy vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu; thực hiện nghiêm các quy trình, quy định về cai nghiện và quản lý sau cai; bảo đảm tuyệt đối an ninh, an toàn tại các cơ sở cai nghiện; chủ động tham mưu cấp ủy, chính quyền địa phương huy động nguồn lực, triển khai hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030. Đồng thời, tăng cường phối hợp với các sở, ngành, doanh nghiệp và Ngân hàng Chính sách xã hội trong công tác dạy nghề, tạo việc làm, hỗ trợ vay vốn và tái hòa nhập cộng đồng cho người sau cai nghiện. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm giảm tỷ lệ tái nghiện, giúp người sau cai có cơ hội ổn định cuộc sống và hạn chế nguy cơ quay trở lại con đường phạm tội.
Bộ trưởng nhấn mạnh hiệu quả công tác cai nghiện và quản lý sau cai nghiện phải được xác định là một trong những tiêu chí quan trọng để đánh giá trách nhiệm của người đứng đầu Công an các đơn vị, địa phương; góp phần xây dựng địa bàn không ma túy, bảo đảm an ninh, trật tự, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và hướng tới mục tiêu xây dựng một Việt Nam không ma túy.
Cũng tại hội nghị, Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Thứ trưởng Bộ Công an nhấn mạnh ngày 1/3/2025, Bộ Công an chính thức tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước về cai nghiện ma túy và quản lý sau cai nghiện ma túy từ Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội. Sau hơn một năm triển khai, công tác cai nghiện và quản lý sau cai nghiện đã từng bước đi vào nền nếp, đạt nhiều kết quả tích cực.
Theo Thượng tướng Nguyễn Văn Long, việc chuyển giao nhiệm vụ quản lý nhà nước về cai nghiện ma túy và quản lý sau cai nghiện ma túy sang Bộ Công an không chỉ là một thay đổi về ngành quản lý mà còn là sự chuyển đổi về phương thức quản lý, cách tiếp cận và trách nhiệm trong công tác cai nghiện ma túy, quản lý sau cai nghiện ma túy, một nhiệm vụ có ý nghĩa rất nhân văn là làm giảm nguồn cầu ma túy, góp phần đảm bảo an ninh, trật tự.
“Những kết quả đó đã từng bước đưa công tác cai nghiện và quản lý sau cai nghiện dần đi vào bài bản, nề nếp, đảm bảo tiếp tục hiệu lực, hiệu quả, cơ bản đáp ứng yêu cầu của công tác này trong tình hình hiện nay”- Thứ trưởng Nguyễn Văn Long nhấn mạnh.
Ngay sau khi tiếp nhận nhiệm vụ, Bộ Công an đã khẩn trương kiện toàn tổ chức bộ máy, sắp xếp lại 97 cơ sở là đơn vị cấp phòng thành 77 cơ sở cai nghiện ma túy công lập là đơn vị cấp đội thuộc Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy Công an các tỉnh, thành phố; đồng thời tham mưu hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, quy trình chuyên môn, quy trình nội vụ, tạo cơ sở pháp lý thống nhất cho công tác cai nghiện trên phạm vi toàn quốc. Việc tinh gọn đầu mối quản lý gắn với chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ được đánh giá là bước đi quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả điều hành, tăng tính thống nhất trong tổ chức thực hiện từ Trung ương đến cơ sở.
Đặc biệt, Bộ Công an đã tham mưu Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 08/2026/QĐ-TTg về chính sách tín dụng đối với người sau cai nghiện ma túy, tạo điều kiện để người sau cai ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng. Chính sách này được kỳ vọng sẽ tháo gỡ một trong những rào cản lớn nhất đối với người sau cai là thiếu vốn, thiếu việc làm và thiếu cơ hội khởi nghiệp, từ đó góp phần giảm nguy cơ tái nghiện.
Qua hơn một năm thực hiện, lễ tiết, tác phong, kỷ luật, trật tự nội vụ tại các cơ sở cai nghiện có nhiều chuyển biến rõ nét. Người cai nghiện được bảo đảm đầy đủ chế độ chăm sóc sức khỏe, dinh dưỡng, sinh hoạt; thường xuyên được giáo dục chính trị, pháp luật, kỹ năng sống, học văn hóa, xóa mù chữ, học nghề và tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ, giáo dục truyền thống; tổ chức cho người cai nghiện tham gia Lễ chào cờ, hát Quốc ca vào các buổi sáng đầu tuần. Những thay đổi này góp phần xây dựng môi trường cai nghiện nền nếp, kỷ cương, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình phục hồi hành vi, tâm lý và ý thức chấp hành pháp luật của người cai nghiện.
Từ ngày 1/3/2025 đến ngày 31/7/2026, các cơ sở cai nghiện đã tổ chức hơn 12.200 buổi học nội quy, quy chế; hơn 12.400 buổi học điều lệnh, trật tự nội vụ; hơn 10.500 buổi học văn hóa, xóa mù chữ; hơn 16.000 buổi học chính trị, pháp luật và kỹ năng sống. Đã tổ chức cai nghiện cho trên 98.000 lượt người, tiếp nhận mới gần 48.000 người, có hơn 53.000 người hoàn thành chương trình cai nghiện.
Công tác đào tạo nghề, tạo việc làm tiếp tục được quan tâm, đã có hơn 8.600 người được đào tạo nghề, trên 4.500 người được cấp chứng chỉ nghề. Các địa phương đã quản lý, giáo dục và hỗ trợ 65.080 người sau cai nghiện; trong số 51.534 người đang thuộc diện quản lý sau cai, có 36.144 người có việc làm, đạt tỷ lệ khoảng 70%.
Thực hiện Quyết định số 08/2026/QĐ-TTg, đến nay đã có 350 người sau cai nghiện được vay vốn với tổng số tiền gần 43 tỷ đồng để phát triển sản xuất, kinh doanh và tạo việc làm; trong đó có một cơ sở sản xuất, kinh doanh được vay 1 tỷ đồng để sử dụng lao động là người sau cai nghiện. Những kết quả bước đầu cho thấy việc kết hợp giữa công tác cai nghiện, đào tạo nghề, hỗ trợ tín dụng và tạo việc làm đang mở ra hướng tiếp cận toàn diện hơn trong phòng, chống ma túy, không chỉ giúp giảm nguồn cầu ma túy mà còn tạo nền tảng để người sau cai từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng một cách bền vững.
