Bước sang năm 2026, công cuộc cải cách hành chính và sắp xếp đơn vị hành chính tại Việt Nam chuyển sang giai đoạn thực hiện các giải pháp hoàn thiện pháp luật, hướng dẫn và điều chỉnh nội dung nhằm bảo đảm phân cấp, phân quyền được thực hiện đồng bộ, hiệu lực, thông suốt.
Một trong những vấn đề cốt lõi được đội ngũ cán bộ, công chức đặc biệt quan tâm chính là hệ thống chính sách tiền lương và đãi ngộ đi kèm. Để trả lời về việc đảm bảo quyền lợi sau khi sắp xếp bộ máy, Bộ Nội vụ đã công bố lộ trình hoàn thiện hàng loạt văn bản quan trọng nhằm hiện chỉnh hệ thống tiền lương và phụ cấp.
Bộ Nội vụ đã ban hành Thông tư số 24/2025/TT-BNV và Thông tư số 23/2025/TT-BNV. Đây là hai văn bản "xương sống" điều chỉnh trực tiếp chế độ tiền lương của công chức, viên chức.
Cụ thể, Thông tư 24 tập trung vào việc sửa đổi, bổ sung chế độ phụ cấp đặc biệt. Đây là khoản phụ cấp dành cho cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang đang làm việc ở các địa bàn có điều kiện đặc biệt khó khăn, hải đảo hoặc các ngành nghề có tính chất nguy hiểm, độc hại. Trong khi đó, Thông tư 23 hướng tới việc chuẩn hóa chế độ phụ cấp khu vực, khắc phục những bất cập về địa giới hành chính sau khi sáp nhập các đơn vị cấp huyện, cấp xã.
Việc ban hành các Thông tư này được đánh giá là bước đệm cần thiết để ổn định tâm lý đội ngũ trong giai đoạn chuyển đổi mô hình tổ chức, giúp họ yên tâm công tác tại các địa bàn trọng điểm hoặc các vị trí đặc thù.
Một điểm nhấn quan trọng khác là việc Bộ Nội vụ đang trình Chính phủ xem xét ban hành Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 204/2004/NĐ-CP. Suốt hơn hai thập kỷ, Nghị định 204 là nền tảng cho chế độ tiền lương của hệ thống chính trị Việt Nam. Tuy nhiên, trước yêu cầu của thực tiễn năm 2026, việc sửa đổi này không chỉ đơn thuần là điều chỉnh con số mà còn là thay đổi tư duy quản trị lương theo vị trí việc làm và hiệu quả công việc.
Dự kiến, Nghị định mới sẽ tháo gỡ những "nút thắt" về bảng lương, tạo hành lang pháp lý để thực hiện lộ trình tăng lương cơ sở phù hợp với chỉ số giá tiêu dùng và tốc độ tăng trưởng kinh tế. Điều này đồng nhất với mục tiêu cải thiện thu nhập thực tế, giúp cán bộ, công chức đủ sống bằng lương và hạn chế các tiêu cực phát sinh.
Trong bối cảnh sắp xếp mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Bộ Nội vụ cũng đặc biệt chú trọng đến nhóm người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, thôn và tổ dân phố.
Thực hiện Quyết định số 1589/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, dự thảo Nghị định về tổ chức hoạt động của thôn, tổ dân phố đang được khẩn trương hoàn thiện. Mục tiêu là xây dựng một cơ chế phụ cấp linh hoạt, tương xứng với khối lượng công việc ngày càng tăng tại cơ sở. Việc phân cấp, phân quyền từ Trung ương xuống địa phương chỉ thực sự hiệu quả khi những người trực tiếp thực thi tại cơ sở có đủ điều kiện vật chất để duy trì hoạt động.
Đại diện Bộ Nội vụ khẳng định, song song với việc nâng cao chế độ đãi ngộ, các địa phương cũng cần đánh giá nghiêm túc tính khả thi của các nhiệm vụ được phân cấp. Việc hoàn thiện pháp luật về tiền lương năm 2026 phải đi đôi với kỷ luật, kỷ cương hành chính.
Loạt văn bản mới không chỉ mang tính chất hỗ trợ tài chính mà còn là công cụ để tinh lọc bộ máy. Khi chế độ tiền lương và phụ cấp được minh bạch, đồng bộ, đó sẽ là thước đo để đánh giá năng lực cán bộ, đồng thời là động lực để chính quyền các cấp vận hành thông suốt, hiệu lực và hiệu quả hơn trong giai đoạn mới.
