Những buổi tối mệt mỏi của học sinh lớp 1
Với chị Trần Huyền Trang (Định Công, Hà Nội), những buổi tối đầu năm học gần như trở thành khoảng thời gian “đấu trí” cùng cậu con trai vừa bước vào lớp 1. Sau một ngày đi học, thay vì được nghỉ ngơi, bé lại tiếp tục ngồi vào bàn để hoàn thành các bài tập cô giao.
“Có hôm con viết mãi không xong một trang. Đến lúc đọc bài thì con bắt đầu mếu, bảo mệt và không muốn học nữa. Bố mẹ sốt ruột, nói nhiều hơn, con lại càng khóc”, chị Trang kể.
Trước khi vào lớp 1, gia đình không cho con học trước chương trình. Vì vậy, những tuần đầu làm quen với việc học chữ khiến cậu bé gặp không ít khó khăn. Ngoài luyện viết, con phải tập đọc thành tiếng những đoạn văn ngắn, đồng thời hoàn thành bài tập Toán và tiếng Anh.
“Nhiều lúc nhìn đồng hồ đã rất muộn nhưng bài vẫn còn, cho con nghỉ thì lo con không theo kịp các bạn, còn cố học tiếp thì cả bố mẹ lẫn con đều mệt. Nhiều buổi tối cứ lặp lại cảnh bố mẹ giục học, con khóc rồi lại cố ngồi vào bàn”, chị Trang chia sẻ.
Trẻ cần thời gian để làm quen với môi trường và thói quen học tập mới
Từ thực tế giảng dạy, cô Hà Thủy Trang - Giáo viên Trường Tiểu học Từ Liêm 1 cho rằng, một trong những khó khăn của phụ huynh là chưa quen với tốc độ và cách học của học sinh lớp 1.
Theo cô, có những trẻ viết chậm, đọc chưa trôi chảy hoặc khi làm Toán vẫn cần dùng que tính, đếm từng bước. Mỗi trẻ lại có tốc độ tiếp thu khác nhau nên nếu cha mẹ thường xuyên so sánh con với bạn bè, trẻ dễ hình thành tâm lý sợ sai, sợ bị mắng.
“Với người lớn, những kiến thức đó có thể rất đơn giản, nhưng với một em bé lớp 1, đây là cả một hệ thống kỹ năng mới. Con phải làm quen với chữ cái, âm, tiếng, cách cầm bút, tư thế ngồi, cách trình bày, các con số và quy tắc làm toán”, cô Thủy Trang phân tích.
Cũng theo cô, trẻ lớp 1 chưa có khả năng tập trung trong thời gian dài và sự phát triển giữa các em không đồng đều. Có trẻ đọc tốt nhưng viết chậm, có trẻ tính nhanh nhưng chữ viết chưa đẹp. Vì vậy, thay vì yêu cầu con phải làm nhanh và đúng ngay từ đầu, cha mẹ nên cho trẻ thời gian thích nghi.
Cô khuyến nghị, nếu trẻ đã hoàn thành nhiệm vụ được giao, thời gian học ở nhà có thể khoảng 30-45 phút tùy khả năng mỗi em và nên chia thành những khoảng ngắn, thay vì bắt trẻ ngồi liên tục. Phụ huynh cũng nên để con tự làm trước, chỉ hỗ trợ khi cần thiết. Khi con mắc lỗi, thay vì trách móc, có thể gợi mở để trẻ tự tìm ra điểm cần sửa.
Không nên biến buổi tối thành một ca học kéo dài
Trao đổi với phóng viên báo Nhà báo và Công luận, TS Vũ Thu Hương - Chuyên gia giáo dục cho rằng, cần nhìn nhận những khó khăn của trẻ lớp 1 trong bối cảnh đây là giai đoạn chuyển tiếp rất lớn từ mầm non sang tiểu học.
Ở bậc mầm non, trẻ chủ yếu học thông qua vui chơi và rèn luyện kỹ năng. Khi lên tiểu học, các em phải làm quen với việc đọc, viết, tính toán và một thời khóa biểu có cường độ cao hơn. Sự thay đổi này diễn ra chỉ sau vài tháng nghỉ hè, trong khi trẻ đồng thời phải thích nghi với môi trường, giáo viên và các mối quan hệ bạn bè mới.
Theo chuyên gia, chính sự thay đổi đồng thời ở nhiều khía cạnh có thể tạo áp lực tâm lý cho trẻ. Vì vậy, việc tiếp tục kéo dài thời gian học tại nhà khi trẻ đã trải qua một ngày học ở trường cần được cân nhắc.
“Các con đã phải học tập trong cả ngày ở trường, nếu về nhà lại tiếp tục ngồi vào bàn học trong thời gian dài thì áp lực học tập sẽ tăng lên”, TS Vũ Thu Hương nhận định.
Bà cho rằng, việc cha mẹ thường xuyên trực tiếp gây sức ép trong giờ học cũng có thể khiến mối quan hệ giữa cha mẹ và con trở nên căng thẳng. Từ là điểm tựa, cha mẹ có thể vô tình trở thành nguồn áp lực khiến trẻ sợ mắc lỗi và ngại chia sẻ những khó khăn trong học tập.
Thay vì quá sốt ruột với việc con phải hoàn thành thật nhiều bài tập, gia đình nên chú ý hơn đến thời gian nghỉ ngơi, vui chơi, vận động và giấc ngủ của trẻ. Việc học kiến thức ở trường cần có sự phân định rõ ràng với vai trò của gia đình, trong đó cha mẹ nên tập trung xây dựng cho con thói quen, kỹ năng và thái độ học tập phù hợp.
"Sau một ngày dài, một khoảng thời gian buổi tối nhẹ nhàng có thể giúp trẻ có thêm cơ hội vận động, vui chơi, thực hành kỹ năng và đi ngủ sớm. Đây cũng là cách để các em có trạng thái tốt hơn khi trở lại lớp vào ngày hôm sau", TS Vũ Thu Hương cho biết.
Với học sinh lớp 1, hành trình làm quen với việc học không thể diễn ra trong ngày một ngày hai. Khi người lớn giảm bớt sự nóng vội, tôn trọng tốc độ của từng trẻ và tạo cho các em cảm giác học tập là một quá trình có thể tiến bộ từng ngày, những buổi tối bên bàn học sẽ bớt đi áp lực, để việc học trở thành một phần tự nhiên trong cuộc sống của trẻ.
